Stoken langs de lijn

Flip Vuijsje
Flip Vuijsje studeerde politieke wetenschap en sociologie; was hoofdredacteur van onder meer Intermediair en Arts en Auto, en heeft zijn eigen bureau voor redactionele hulp bij zorgpublicaties (www.bureauflipvuijsje.nl). Lees alle artikelen van Flip Vuijsje

Serieuze gezondheidszorg en populisme: die twee die gaan niet samen. Eerder schreef ik hier dat je de stand van (on)gezondheid van onze samenleving en politiek kon aflezen aan het totaal van de kiezerssteun voor PVV en SP samen. In de aanloop naar 15 maart, als Nederland een nieuwe Tweede Kamer kiest, blijkt dit helaas ingewikkelder te liggen.

Peilingen van nu voorspellen dat de PVV de grootste partij gaat worden, met in het ergste geval zo’n kwart van alle stemmen. Dat is ernstig, maar nog niet rampzalig. Geen andere partij zal samen met Geert Wilders willen gaan regeren, en als één-issue-partij voor vreemdelingenhaat zal de PVV ook na 15 maart politiek geïsoleerd blijven.

Veel minder zorgen hoeven we ons te maken over de SP. Die is de peilingen afgezakt naar een historisch dieptepunt van hooguit net iets meer dan tien Kamerzetels, misschien wel juist vanwege die extreme focus op alleen dat idee van een Nationaal ZorgFonds. En omdat de SP zegt alleen te willen meeregeren als alle zorgverzekeraars worden afgeschaft, waar ook in een nieuwe Tweede Kamer bij benadering geen meerderheid voor zal zijn, blijven ook Emile Roemer en Renske Leijten na 15 maart gewoon: stokend langs de zijlijn.

met PVV en SP alléén zijn we er intussen niet meer, als het gaat om populisme

Maar met PVV en SP alléén zijn we er intussen niet meer, als het gaat om populisme. Redelijk onmerkbaar maar intussen steeds serieuzer, is afgelopen jaren de gezamenlijke kracht gegroeid van nog andere één-issue-partijen. Vooral natuurlijk de Partij voor de Dieren en 50Plus. Maar intussen moeten we ook rekening houden met Kamerzetels voor Denk, en wie weet ook voor een of meer van al die nieuwe splinterpartijen in de geest van Geen Stijl en Peil.

Bang dat al die partijen en partijtjes hun eigen specifieke hobby’s kunnen gaan doordrukken, hoeven we niet te zijn. Daarvoor zijn ze ieder voor zich te klein, en te ongeschikt voor positief samenwerken met wie dan ook. Maar wat ze wel kunnen, is samen hun négatieve krachten bundelen: gewoon door altijd tegen te zijn.

Zeker als het gaat om gezondheidszorg kunnen we goed zien hoe dit werkt. Voorzitter André Rouvoet van Zorgverzekeraars Nederland legde dit pas nog weer glashelder en overtuigend uit, in een interview met NRC Handelsblad. Wij hebben een zorgstelsel dat goed functioneert. Maar dat aan de ene kant nog een stuk beter zou kunnen functioneren, en aan de andere kant heel kwetsbaar is voor goedkope demonisering.

Van dat laatste zijn vooral de verzekeraars het doelwit: aan hen is immers een belangrijk stuk toebedeeld van de taak om onze zorg nog beter en kosteneffectiever te maken. Maar op alle deelfronten waar ze hiermee ernst proberen te maken, zoals kostenbeheersing, kwaliteitscontractering en fraudebestrijding, worden ze permanent van alle kanten in de nek gesprongen. Ook door professionele stemmingmakers in de politiek, zoals al die populismepartijen.

In de huidige Tweede Kamer zijn die laatsten nog stevig in de minderheid. En ook in de Eerste Kamer nemen niet-coalitiepartijen als D66 en GroenLinks steeds vaker hun constructieve verantwoordelijkheid, zodat VVD en PvdA er niet helemaal alleen voor staan. Maar zelfs als op 15 maart het verlies van die laatste twee meevalt, dan nog krijgen we een nieuwe Tweede Kamer waarin het ‘gezamenlijk niet-populisme’ politiek verzwakt verder moet.

Historisch bezien maakten ook de christelijke partijen altijd solide deel uit van de verantwoordelijke, gouvernementeel georiënteerde politiek. Maar ook dit is helaas aan het schuiven. We zagen dit al bij de kwestie, in 2014, rond aanpassing van artikel 13 van de Zorgverzekeringswet. Toen al liet het CDA zich gretig voor de kar spannen van het afwijzingsfront van PVV en SP, en koos tégen meer ruimte voor zorgverzekeraars om hun stelseltaak goed uit te voeren.

het CDA laat zich gretig voor de kar spannen van het afwijzingsfront van PVV en SP

En wat we de afgelopen tijd hebben gezien, is niet alleen dat ditzelfde CDA in de Tweede Kamer vrolijk partij kiest voor de maatschappelijke brandstichters van Geen Peil, in de kwestie van het EU-verdrag met Oekraïne. Maar ook dat bijvoorbeeld een Kamerlid van het CDA samen met een collega van de SP een opiniestuk schrijft tegen winstuitkering door zorgverzekeraars – alweer zo’n non-issue dat alleen maar afleidt van wat er écht allemaal nog beter kan in de zorg, maar waar je wel gemakkelijk en simplistisch mee kunt scoren.

Ook in Nederland wordt 2017 een beslissend jaar, in een wereld die overal te maken heeft met oprukkend populisme. Ook in onze eigen politiek, en ook rond onze gezondheidszorg. Waarbij op alles wat niet-populistisch is, de taak rust om hieraan zo veel mogelijk weerstand te bieden. Liefst samen mét onze grootste christelijke partij. En anders gewoon maar zonder.

9 Reacties Reageer zelf

  1. W.Sanders
    Geplaatst op 3 januari 2017 om 16:42 | Permalink

    Blijkbaar is een goed voornemen voor 2017 aan u voorbij gegaan:

    minder boos zijn.

    Geloof mij, het helpt, en het maakt u minder ongeloofwaardig.

    Probeer het eens!

  2. Jurriën Wind
    Geplaatst op 3 januari 2017 om 18:42 | Permalink

    Demonisering van de zorgverzekeraar? Is het zo erg? En is het woord ‘demonisering’ niet juist een jaar of 10-15 in zwang gekomen door of dankzij populistische politieke partijen? Vreemd om dat hier nu te lezen…!
    Ik voel me geen populist maar wel laat ik af & toe kritische geluiden horen over zorgverzekeraars. Waarom? Omdat (managers van) de zorgverzekeraar het nogal eens beter weet/weten dan ik. En daar kan ik maar moeilijk tegen: ik ben hier toch degene die geneeskunde gestudeerd heeft!? Wanneer iemand op mijn stoel gaat zitten, waar ‘ie niet hoort te zitten, dan ga ik daartegen in verzet. In mijn ogen terecht; daar is niks populistisch aan…!
    De zorgverzekeraar hebben ‘we’ teveel macht gegeven. Geld is leidend daar terwijl ik vind dat kwaliteit dat zou behoren te zijn. Heel gezond om zo nu en dan ‘dat wat de zorgverzekeraar over ons uitstort’ kritisch aan de kaak te stellen. Dat is geen ‘stoken aan de lijn’, maar zijn ‘kanttekeningen vanuit het veld’.

  3. Alberts
    Geplaatst op 3 januari 2017 om 21:21 | Permalink

    Wat een tendentieus stuk. Iedereen die liever een ander stelsel ziet, is een ‘populist’. En iedereen die de ZV in het zadel wenst ‘neemt verantwoordelijkheid’. Over populisme gesproken. Een partij (CDA) die in zijn algemeenheid steunt maar op punten nuanceert laat zich ‘voor de kar van het afwijzingsfront spannen’.

    Over simplisme en populisme gesproken.

  4. E.Kriek
    Geplaatst op 3 januari 2017 om 22:16 | Permalink

    Pas vooral ook op voor de vegetarische schnitzelverkopers.
    Populisten! en vooral dus onbetrouwbaar.
    Ik pleit voor een breed afwijzingsfront tegen de vegetarische schnitzel en alles wat daarmee te maken heeft.

    Voorts waarschuw ik een iegelijk in 2017 voor onvoorziene aanvallen van vers fruit; je kan immers maar beter goed voorbereid zijn:

    https://youtu.be/U90dnUbZMmM

  5. W.Sanders
    Geplaatst op 4 januari 2017 om 09:54 | Permalink

    Huiveringwekkend zijn vooral die populisten, die onderlinge samenwerking zoeken; de zogenaamde copulisten.

    Want als die samen een vuist gaan maken, dan gaan mensen die zich het alleenrecht op de titel ” redelijke mens” hebben toegeeigend, het nog lastig krijgen.

  6. W. van der Marel
    Geplaatst op 4 januari 2017 om 12:21 | Permalink

    Populisten doen gewoon hun werk hoor. Natuurlijk komt et bij hun werk, het onderhoud van populieren, wel eens een kettingzaag aan te pas. Maar dat is nog geen reden om een hardwerkende groep te demoniseren.

  7. Sylvia
    Geplaatst op 8 januari 2017 om 20:09 | Permalink

    En dan zie je Vuijsje op Twitter het volgende delen met zijn volgers ( alle twee ! ) :

    “single-payer volk heeft maar één serieuze drijfveer. En dat is: destructief zijn. ”

    Wie beschermt deze man tegen zichzelf?

    I rest my case.

  8. E.Kriek
    Geplaatst op 26 januari 2017 om 14:56 | Permalink

    Op de dag dat er gesproken wordt over winstuitkering in de zorg zie ik dit nog eens voorbijkomen:
    ” tegen winstuitkering door zorgverzekeraars – alweer zo’n non-issue dat alleen maar afleidt van wat er écht allemaal nog beter kan in de zorg” .

    En die, ” het leidt alleen maar de aandacht af van” , dat is echt de allerslechtste manier om een discussie plat te slaan.

    Deze column is meer dan de moeite waard om te lezen:

    http://www.parool.nl/opinie/het-nederland-van-mark-rutte-is-niet-mijn-nederland~a4453699/

    Het gaat over het gevaar van mensen die zich fatsoenlijk voordoen, en die zichzelf tot norm verheffen.

    ” maar met beschaafdheid proberen zij enkel maar te verbloemen dat zij het schoothondje van de ­onderbuik zijn ” .

    ” De duivel zit in veel dingen verstopt, maar het grootste gedeelte van de hellevorst zit verborgen in de mannen die iedereen willen laten geloven dat zij de ideale schoonzoon zijn. ”

    En deze waarheid geldt niet slechts Mark en Arno Rutte.

  9. Alberts
    Geplaatst op 27 januari 2017 om 11:33 | Permalink

    Grappig, ik moest gisteren ook aan deze aanmatigende blog terugdenken. De aap kwam namelijk wel erg hard uit de mouw: Achmea schrijft in een brief wellicht niet in de zorgverzekeringsmarkt te zijn gestapt als de mogelijkheid tot winstuikering niet in het verschiet had gelegen. Zo’n non issue is het dus niet. Wisten de ‘populisten’ natuurlijk al.