Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Trap na
“Zeg me dat het niet zo is”, verzuchtte Wouter Bos gisteren in de Volkskrant. En hij bedoelde daarmee: zeg me dat het niet waar is dat de PvdA de invulling omarmt die de VVD geeft aan het begrip participatiemaatschappij. Het is een opvallende kanttekening van Bos, die zich volgens enkele Twitteraars moeilijk anders laat interpreteren dan als een trap na tegen Diederik Samsom. Ik begrijp die interpretatie.
Het is heel bijzonder wat Bos hier stelt. Hij gaat hiermee volledig voorbij aan het verhaal dat zijn partijgenoot staatssecretaris Martin van Rijn al geruime tijd overal in het land vertelt over het overheidsbeleid voor de langdurige zorg en de gevolgen hiervan voor de samenleving. Het verhaal dat we af moeten van de gedachte dat de overheid op iedere vraag een antwoord heeft. Mensen moeten meer zelf gaan regelen, binnen hun eigen sociale netwerk, is de boodschap van Van Rijn. En alleen voor wat dan overblijft, kunnen mensen een beroep doen op de overheid. Met andere woorden: iedereen die voor zichzelf kan zorgen, moet dat doen, en de overheid is er vooral voor degenen die dat niet kunnen. En al die tijd dat Van Rijn dit vertelde, heeft Samsom niet één keer geroepen: “Ja, maar dát wil de PvdA niet..
Dat Bos zich nu zegt te verbazen over het feit dat de PvdA deze invulling van het begrip participatiemaatschappij omarmt, verbaast mij op mijn beurt dus weer. Hij behoort dit allang te weten. Of zou hij de ontwikkelingen de laatste tijd niet meer zo gevolgd hebben omdat hij het druk had met solliciteren? Zeg me dat het niet zo is. Ook als ziekenhuisbestuurder behoort hij immers toch wel een beetje te weten wat er gebeurt in de samenleving.
6 reacties
Ik heb Wouter Bos even niet meegekregen, dus ik onthoud me van commentaar op dit stukje broedermoord. Wat me wel van het hart moet is dat ik geen fan ben van de PvdA omdat pappen en nathouden meestal het devies is, waar het bijvoorbeeld om het (niet) hervormen van de arbeidsmarkt en de woningmarkt gaat. Op de markt van onze gezondheid echter, blijkt Van Rijn heel goed in staat om een fundamentele verandering in gang te zetten. En dat verdient hoe dan ook waardering. Want die fundamentele verandering is nodig vanwege de onbetaalbaarheid van het oude stelsel. Maar ook omdat door de verzorgingsstaat het eigen initiatief en de zelfredzaamheid door een goedbedoelende overheid het loodje hebben gelegd. Met dank aan onder meer diezelfde PvdA. Wouter Bos wacht een schone taak in VUmc en daar is hij zonder meer de juiste man op de juiste plek. De langdurige zorg mag hij aan zijn broeders en zusters bij VWS overlaten.
Ellen Kleverlaan
20 september 2013 / 10:05“In plaats daarvan een overheid louter voor de allerzwaksten. Amerikaans, klassiek liberaal en zichzelf uiteindelijk marginaliserend. Zeg me dat het niet zo is!”
Dit schrijft W Bos in de Volkskrant. In zijn ogen is dat de implicatie van een participatiesamenleving; een ver terugtredende Overheid met een drastische verkleinde omvang, waarbij de burgerij het lekker zelf mag uitzoeken.
En dat is niet het geval en zal in Nederland nimmer het geval zijn: het Beest is al jaren zo groot dat het alle overige activiteiten aan het verdringen is; macro beslag van de Overheid op de Economie uitgedrukt in % van het BNP is in Nederland 60.3% en dat mag van M Rutte zelf niet dalen!
Participatiemaatschappij? Laat de Overheid zelf eens participeren met de samenleving in plaats van de parasiteren.
Macrobeslag van de Duitse Overheid is 45%. Van de Japanse nog geen 35%. De Denen zitten op 55%. Idem Zweden en Finland; maar dan krijg je wel gratis kinderopvang, voor- tijdens en na schooltijd.
Daar is in Nederland geen sprake van, ook al is het Macrobeslag het hoogste ter wereld op Cuba en Noord Korea na.
Maar door introductie van de participatiemaatschappij wordt de aandacht weer knap afgeleid van het werkelijke probleem.
Laat een onafhankelijk econoom hier maar eens een blog over schrijven.
ANH Jansen
20 september 2013 / 18:14Ernstig tekort aan logisch denken en handelen breekt de Overheid op. Hier een voorbeeld.
Gespreksverslag zorgverleners en een ambtenaar van VWS naar aanleiding van proeftuinen populatie bekostiging laat exact zien waar W Bos zich druk om maakt en waar het probleem zit bij de Overheid die niet wil terugtreden, maar wel doet alsof:
Vraag: ● Lijkt een tegenstrijdigheid in het verhaal te zitten. Initiatief van dominante zorgverzekeraar terwijl uitgangspunt is
dat er meer ruimte is voor concurrerende zorgverzekeraars?
Antwoord Ambtenaar: Niet meer ruimte, maar er is ruimte voor concurrentie tussen zorgverzekeraars.
Vraag: ● Bij Proeftuinen heb je het echter over de hele populatie van een gebied waar de zorg voor ingericht moet worden?
Antwoord ambtenaar:
In alle regio’s zijn verschillende verzekeraars en VWS regelt niet dat zij elkaar volgen. Dit is een probleem dat ze
voornamelijk zelf dienen op te lossen.
–Enerzijds en Anderszijds, maar of ze verenigbaar zijn komt bij de Ambtenaar niet op: dat is het probleem van de ander. Samenwerkende verzekeraars die met elkaar moeten concurreren? Wat is dan voor de kritische zorgconsument nog het onderscheid tussen de verschillende verzekeraars en wat was ook weer een van de pijlers van het Zorgstelsel 2006? De ambtenaar is het vergeten.
● Hoe kijkt VWS aan tegen de rol van de gemeenten. De grote 4 gaan het nog wel goed doen. Maar dan is er nog de
G30 en zijn er nog 380 gemeenten. Hoe gaan we zorgen dat ze het ook in die kleine gemeenten goed gaan doen?
Bij populatiebekostiging kom je uiteindelijk aan besluiten zoals het Academisch ziekenhuis gaat dicht. Daarbij gaat de
AWBZ naar gemeente met bezuiniging?
Antwoord: Je ziet bij de proeftuinen dat gemeenten een grotere of kleinere rol krijgen. Er wordt ook gesproken over proeftuinen
care, daar zullen gemeenten een veel prominentere rol krijgen. Eens dat er heel veel op de gemeenten af komt en dat
dat niet eenvoudig is.
—Zo maakt de Ambtenaar zich er met een jantje van leyden vanaf: neen, dat is niet makkelijk, maar dat is niet ons probleem. VWS maakt het beleid en of het in de prakijk haalbaar is is niet het probleem van de ambtenaar; prestatie bekostiging op ambtelijk niveau laat zich gelden.
● Steeds terugkerende kritiek als het over proeftuinen gaat is de algemeenheid. Hoe staat VWS tegenover savings. Als er een bezuiniging komt dan is de insteek dat het ten gunste komt van de regio. Hoe staat u tegenover wat men
de perversiteit van de prikkel noemt? We duwen van tweede naar de eerste lijn, maar door de inzet wordt er toch
gekort.
Idee van shared savings is dat het terugvloeit naar de regio. 3 partijen: verzekeraar, zorgverleners en patiënt zouden
moeten beslissen over hoe. Er wordt vooraf niet gezegd dat er in proeftuinen niet wordt gekort. Als zorg het gevolg
is van substitutie zullen we daar rekening mee houden, maar we sluiten kortingen niet uit. De verzekeraar kan
zeggen koop zo veel zorg minder in in de tweede lijn en meer in de eerste lijn.
—En VWS staat het vrij om het BKZ te korten zodat de verzekeraar wel moet korten, maar het is de verzekeraar die dan zegt waar hij gaat korten.
De participatiemaatschappij in deze wereld is een fantoom passend bij een wereld van gereguleerde marktwerking: we zijn een doealsof land. Het “De kleren van de Keizer” gehalte is enorm hoog.
–Een trap na? Lijkt er dan toch heel sterk op dat het de burger is die een trap na krijgt van de Overheid zelf en van de politiek.
Ministerie van VWS te Den Haag telt 5.500 ambtenaren en in totaal 25.000 ambtenaren. Zweden, Noorwegen en Finland doen met met 250 man op het centrale Ministerie.
Zie hier de participatiemaatschappij die ruimte biedt aan de private burger om te participeren. Participatiemaatschappij en participatiesamenleving.
Bedenk dat MvRijn al heeft verkondigd dat de AWBZ premie niet zal dalen, ook al dalen de AWBZ uitgaven van 26 miljard naar 10 miljard euro. Hoezo terugtredende overheid? Hoezo kleinere Overheid? Hoezo participatiemaatschappij?
ANH Jansen
20 september 2013 / 19:27De overheid kan niet elke grasspriet bijknippen’
OPINIE – Ronald Plasterk − 20/09/13, 06:14
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3512751/2013/09/20/De-overheid-kan-niet-elke-grasspriet-bijknippen.dhtml
Ook Ronald Plasterk ziet het probleem van de Overheid die niet wil terugtreden, maar alles tot in detail wil blijven regelen, bepalen, controleren en continueren.
Voor de ‘participatiesamenleving’ zal de Overheid de burger toch de ruimte, in geld en in tijd, moeten geven.
Macrobeslag van de NL Overheid is 60.3%. Van iedere euro die er in Nederland omgaat, gaat 60.3 cent via de Overheid.
Hoeveel ruimte is er dan nog om te participeren als burger?
“Het begrip ‘participatiesamenleving’ werd al in 1991 door Wim Kok gesmeed in een artikel in de NRC: ‘Wij zitten in een overgangsfase: van een verzorgingsstaat naar een werkzame, naar een participatiesamenleving’. Sindsdien komt het terug in het gedachtengoed van christen-democraten, sociaal-democraten en liberalen. In principe is het idee niet links of rechts (dat kan het wel worden door de manier waarop het wordt ingevuld).”
“Zoals gezegd: de ontwikkeling is niet links of rechts, niet van de stad of het platteland, niet van arm of rijk. Maar zoals Wim Kok in 1991 al zei: ‘Niet doorslaan naar een maatschappij waar mensen aan hun lot worden overgelaten (…) Tussen de verbrokkeling in rechts geregeerde landen en de wat weggevallen betrokkenheid en eigen verantwoordelijkheid bij ons is een derde weg nodig: emancipatie in solidariteit.’ De overheid moet ruimte maken waar het kan, loslaten in vertrouwen dat de burgers zelf weten hoe ze het hebben willen, onnodige regels schrappen, niet alles willen controleren, diversiteit van oplossingen toestaan.”
“Het zal de komende jaren zoeken zijn naar een goed evenwicht, en het wordt een hele klus om het allemaal te organiseren. Maar de beweging is een goede: het vergroten van de vrijheid van mensen, uitgaan van onderlinge solidariteit, ondersteunen van wat mensen kunnen en willen in plaats van ze alles uit handen te nemen”.
Nu nog een mooier woord verzinnen dan het lange ambtelijke woord participatiesamenleving.
Ronald Plasterk is minister van Binnenlandse Zaken.
—En Ronald Plasterk snapt zelf niet dat de Overheid dit allemaal niet hoeft te organiseren om de burger ruimte te geven zichzelf te redden: juist door zijn pleidooi de participatiesamenleving door de Overheid te willen organiseren wordt de Overheid alleen maar nog groter en geeft hij exact het probleem aan: het Ontembare Beest van de bureaucratie. 50% van de Universitair opgeleiden gaat werken bij de Overheid in Nederland. In de USA is dat 15%!
Het voorstel van Ronald Plasterk voor een ander woord voor participatiesamenleving is dan een typisch bureaucratische oplossing.
RAND -corporatie moet maar eens Nederland beoordelen zoals zij ook de JSF heeft beoordeeld en afgeschoten: can’t climb, can’t bend, can’t run. RAND corporation is de USA TNO. Volstrekt onafhankelijk. 20 miljard euro door de pomp omdat het volgens de PvdA nu eenmaal is gereserveerd en niet terug kan worden gegeven aan de burgers. De Zeesluis bij IJmuiden gaat dan ook gewoon door. 1 miljard euro. Idem Cultuurpaleis. 500 miljoen euro.
Daarom is het macrobeslag van de NL Overheid 60.3%.
Laat de RAND corporation maar eens oordelen over de ‘Participatie-samenleving”?
Een trap na? Eerder een Kick Off voor een broodnodige visie op de toegevoegde waarde van de Overheid.
We wachten nog immer op het blog van een onafhankelijke econoom over dit onderwerp.
Belgische Economen hebben de optimale grootte van een Overheid berekend op 55% van het BNP. Duitsland doet het voor 45%, Japan voor 35%. USA voor 35%.
Hoe lager het macrobeslag, hoe dynamischer de maatschappij? Hoe meer er sprake is van participatie samenleving?
Hoe kan een burger gras wegknippen als de Overheid het gras voor je voeten blijft wegmaaien?
anh jansen
21 september 2013 / 23:25http://www.parool.nl/parool/nl/30/ECONOMIE/article/detail/3513788/2013/09/21/Geen-beter-moment-om-het-monster-te-temmen-dan-een-diepe-en-verwarrende-crisis.dhtml?utm_source=twitterfeed&utm_medium=twitter&utm_campaign=columnisten
Ewald Engelen.
Helemaal goed.
anh jansen
21 september 2013 / 23:58“Zeg me dat het niet zo is”, verzuchtte Wouter Bos gisteren in de Volkskrant. ”
En W Bos heeft groot gelijk. Hij kent zijn dossiers.
http://www.wrr.nl/fileadmin/nl/publicaties/PDF-Rapporten/Een_werkend_perspectief.pdf
1990. Adriaansen geeft het netjes aan in een rapport van 271 pagina’s dik. Paste net in de lade van de Minister en van de ambtenaren.
Waarom? pagina 46 en 47 geven het aan: het geld voor de quaternaire sector, de ambtenarij, wordt verdiend door de producten fabricerende en exporterende sector, de eerste sector; om te blijven concurreren moet de eerste groep zeer scherp op kosten letten en doelmatigheid vergroten. De eerste sector betaalt alle overige sectoren en met name de quaternaire sector: het Overheidsapparaat.
Spiraal neerwaarts is netje beschreven door de WRR en dat er niets mee is gedaan is begrijpelijk vanuit de politiek en ambtenarij: zij hadden in eigen vlees moeten snijden!
In plaats daarvan is de spiraal neerwaarts ingezet; belastingen en verplichtingen omhoog, netto inkomsten burgers privaat omlaag.
Onhoudbaar model. Verder opendraaien van de gaskraan is geen oplossing en toch is dat gedaan. Nu raakt het gas op en zijn de rapen gaar; snijden in eigen vlees of een ‘frame’ bedenken?
Rapport van WRR uit 1990 heette Een werkend perspectief en ging over de arbeidsparticipatie. En dan met name de private sector die zich meer, harder en breder moest inzetten om de quaternaire sector te betalen.
http://programma.vpro.nl/buitenhof/afleveringen/buitenhof-22-september.html
En nu komt de opsteller van het WRR rapport vertellen dat gecontroleerd participeren van private burgers ten dienste van de quaternaire sector de bedoeling is; zo blijft de quaternaire sector in stand en kan zij zich zelf nog eens extra vergroten.
Met de participatiesamenleving komt ook de participatiematrix en de burger moet passen in het kader van de matrix, vooralsnog 5 vakjes, en dat moet worden georganiseerd en gecontroleerd.
Geen wonder dat W Bos uitroept: “zeg mij dat het niet zo is”!
271 pagina’s WRR 1990.
Geen Geheugen, Geen Geweten, Geen Moraal.
VVD: visie is de olifant in de kamer; daar kan je niet doorheen kijken.
PvdA: met de kennis van nu ben ik voor, gisteren tegen en morgen is het afhankelijk van welke pet ik dan op heb. Houdoe. Doei.
Ministerie VWS Den Haag: 5.500 man op kantoor.
Ministerie VWS Stockholm: 250 man op kantoor.
Ministerie VWS Helsinki: 250 man op kantoor.
Ministerie VWS Kopenhagen: 250 man op kantoor.
De Nederlandse participatiemaatschappij ten voeten uit.
anh jansen
22 september 2013 / 15:56