Verschillende werelden?

Tijmen Hiep
Tijmen Hiep is tandarts en penningmeester van Vereniging VvAA Lees alle artikelen van Tijmen Hiep

Enige tijd geleden las ik met veel interesse het boek Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk over de bankierswereld in Londen. In dit boek is een grote rol weggelegd voor het begrip amoraliteit, dat zich kenmerkt door gedrag dat niet wordt beïnvloed door morele overwegingen van goed en kwaad. Luyendijks observaties hierover zijn bij mij blijven hangen en ik moet regelmatig denken aan een toepassing ervan binnen de gezondheidszorg.

Een van de problemen van de bankierswereld volgens Luyendijk was het gebrek aan focus op moreel handelen en denken. Niet lang daarna ontstond in Nederland het idee van de bankierseed die een cultuurverandering op dat vlak moest bewerkstelligen; naar voorbeeld van de eed van Hippocrates, die als leidraad fungeert voor het morele kompas van artsen en andere zorgprofessionals.

We kunnen leren van de cultuurontwikkeling binnen de bancaire wereld

Door de ontwikkelingen in de afgelopen twintig jaar binnen de gezondheidszorg, zoals de invoering van een systeem met beoogde marktwerking en een sterke technologische vooruitgang, is de positie van zorgverleners aan het veranderen. Inmiddels zijn er vele andere partijen die ook grote impact kunnen hebben op de zorg voor onze patiënten. Ik denk dan aan zorgverzekeraars, investeerders en tech-bedrijven zoals Google, Apple en Philips. We zouden ons bij deze ontwikkeling kunnen afvragen of alleen het afleggen van de eed door zorgverleners voldoende soelaas biedt om het morele kompas voor de algehele gezondheidszorg in de juiste richting te laten wijzen.

Bovengenoemde partijen hebben alle hun eigen rol in het systeem en daarmee ook hun eigen verantwoordelijkheid richting de samenleving en de individuele patiënt. We kunnen leren van de cultuurontwikkeling binnen de bancaire wereld uit het verleden, die ook op de gezondheidszorg toepasbaar zou kunnen zijn. Misschien dat een verankering van het morele gedachtegoed van Hippocrates voor deze partijen een goede houvast zou zijn? Om zo niet afgeleid te raken van het voornaamste doel, namelijk het belang en de gezondheid van de patiënt.