Vooral geen paniek

De Orde van Medisch Specialisten is bezorgd. De vele berichtgeving over bepaalde incidenten in sommige ziekenhuizen schetst ‘een karikatuur van de Nederlandse medisch-specialistische zorg’. Deze uitspraak staat in een artikel, nu al online te lezen, dat binnenkort verschijnt in Mednet.

Een peiling door dit maanblad onder ruim 400 specialisten en huisartsen, laat zien dat 85 procent van hen vindt dat het imago van de beroepsgroep is aangetast. De Orde op zijn beurt signaleert een ‘demotiverend effect’ op artsen, die zich defensiever gaan opstellen. En dit terwijl, aldus nog steeds de Orde, al jaren achtereen uit onderzoek blijkt dat de Nederlandse zorg de beste is van Europa.

Ik kan mij die bezorgdheid voorstellen, maar delen doe ik hem niet. Want inderdaad: het klópt dat steeds opnieuw uit peilingen blijkt dat de Nederlandse burgers tevreden zijn over hun ervaringen met de gezondheidzorg. En zo’n sterke reputatie wordt echt niet zo maar even door wat media onderuitgehaald.

Het omgekeerde geldt ook. Mednet signaleert onder artsen een behoefte aan een ‘tegengeluid’; aan inspanningen vanuit de beroepsgroep ‘om de media te laten zien wat er wel goed gaat’. Maar beïnvloeden van media is nooit een verstandige ambitie, om twee redenen.

De eerste reden is dat, in elk geval in Nederland, de meeste van die media normaal hun werk doen. Dat negatieve incidenten als nieuwswaardiger gelden dan de doorgaans ‘positieve’ werkelijkheid van alledag, is nu eenmaal een fact of life. En zolang dit niet leidt tot doelbewuste vertekening van de werkelijkheid, is dit niet iets om van wakker te liggen.

Maar hier komt nog iets bij: de invloed van de media wordt vaak overschat. Net zoals het beoordelings- en onderscheidingsvermogen van de doorsnee individuele burger vaak wordt ónderschat. Maar wat uiteindelijk de doorslag geeft, is wat mensen zelf ervaren. En zolang dit bijna altijd in orde is, zijn de media beperkt relevant.

Iets vergelijkbaars blijkt bij de onderzoeken die het Sociaal en Cultureel Planbureau doet naar de mate waarin wij Nederlanders in algemene zin ‘tevreden’ zijn. Hierbij zie je al decennia lang dat een grote meerderheid positief antwoordt. ‘Crisis’ of geen crisis, en ook in perioden waarin sprake zou zijn van ‘grote maatschappelijke onvrede’. Wat telt, is wat mensen zelf in hun directe omgeving zien. En dat is bijna altijd in orde – ook in de gezondheidszorg.

Nog een voorbeeld, ontleend aan mijn favoriete muzikale ensemble, The Rolling Stones. Die krijgen al decennia lang een overwegend slechte pers, beschimpt als inhalige geldwolven, en als lachwekkende dinosauriërs die er al heel lang geleden mee hadden moeten stoppen. Maar hoe groot nou de werkelijke impact is van al die negatieve beeldvorming, blijkt steeds opnieuw als de band weer gaat optreden, zoals pas nog in november. Concerten zijn binnen een paar minuten uitverkocht, en blijken steevast een overdonderend succes.

Dus luister niet alleen naar de media, maar vooral ook naar de mensen zelf.

Delen