Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Voorzorg

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck schrijft op vrijdag over actuele uitspraken en ontwikkelingen. Deze keer: zorg in de verkiezingsprogramma’s.
Ook in de nu gepresenteerde verkiezingsprogramma’s geeft in de zorgparagraaf het onderwerp eigen risico voer voor discussie. PVV wil het volledig afschaffen. ChristenUnie wil de maandelijkse zorgpremie halveren en het resterende deel van ieders bijdrage aan de zorgkosten verrekenen via de loonstrook. In lijn met wat GroenLinks/PvdA wil dus. CDA daarentegen wil de voorgenomen verlaging van het eigen risico juist terugdraaien, net als de VVD. Wel wil CDA de betaling per behandeling beperken, net als NSC (en D66).
Gelet op de peilingen ligt het redelijk voor de hand dat zowel CDA als GroenLinks-PvdA (en wellicht ook de naar verwachtingen kleinere VVD) nodig zijn om tot een coalitie te komen. Het eigen risico zal dan, vanwege de verschillende opvattingen hierover van de partijen, een stevig discussiepunt worden.
Maar de programma’s van de drie partijen gaan natuurlijk over veel meer dan het eigen risico alleen. Bij de PVV lijkt het geld niet op te kunnen. De partij wil regionale ziekenhuizen behouden, mét SEH, IC en geboortezorg. Ze wil kleinschalige verzorgingshuizen en meer verpleeghuisplekken, hogere medicijnproductie in eigen land en dure medicijnen sneller vergoeden. Ook wil ze ‘meevallers op zorg’ teruggeven aan ons allen door er de zorgpremie mee te verlagen. Waar die meevallers vandaan moeten komen, blijft uiterst vaag.
Heel opvallend is het voorstel de nieuwe minister van VWS de bevoegdheid te geven om zorgconcentratie af te dwingen
CDA gaat wat bedachtzamer te werk door te beginnen bij zorg voorkomen en zoveel mogelijk in de eerste lijn houden. Bij preventie doet ze enkele concrete voorstellen, zoals een generatiegebonden rookverbod en een verbod op kindermarketing. Bij de ideeën voor versterking van de eerste lijn sluit ze aan bij de onlangs door LHV, InEen en NHG gepresenteerde Realisatieagenda Visie Eerstelijnszorg.
Heel opvallend is het voorstel de nieuwe minister van VWS de bevoegdheid te geven om zorgconcentratie af te dwingen. Voor de stelling ‘Niet ieder ziekenhuis hoeft alles te doen’ valt beslist veel te zeggen. Los van de context van zorgconcentratie is dat trouwens ook op te vatten als een uitnodiging voor discussie aan de partijen die de streekziekenhuizen als volwaardige ziekenhuizen willen behouden.
Bij ChristenUnie lezen we in de intro van de zorgparagraaf een opvatting die bij de meeste andere partijen nog veel te weinig aandacht krijgt: ‘Uit onderzoek blijkt dat gezondheidszorg maar beperkt bijdraagt aan echte gezondheid en een beter leven’. Hèhè, eindelijk dan toch. Wat hier staat is al jarenlang bekend natuurlijk, maar de partij stelt het dan toch maar even onomwonden. In de zorgparagraaf van het CDA vinden we het in iets meer impliciete termen terug: ‘Veel zorgvragen zijn sociale vragen of terug te leiden naar een ongezond leven of schulden’. Zo is dat.
Het is te hopen dat beide partijen dit gegeven in de coalitieonderhandelingen de aandacht geven die het verdient. Een goede gezondheid is onbetaalbaar, maar het is niet de bedoeling dat de gezondheidszorg dat ook wordt. Een belangrijke taak voor de nieuwe minister is de blik te richten op wat zorg veroorzaakt en hoe dat te voorkomen is.
Volgende week geen blog, even vakantie.
2 reacties
Verhelderend dank daarvoor. Ook in de VVT is die concentratie er al. Er wordt aangestuurd op minder zorgorganisaties extramuraal, kleinere thuiszorg organisaties wordt de pas afgesneden dmv star vasthouden aan doelmatigheid en budgetplafond. Daarmee kunnen deze kleinere organisaties het hoofd niet meer boven water houden en sterven een stille dood straks. Iedereen die hier verstand van heeft weet dat. Zo ook Actiz, maar wat doe je ertegen?
En als wij met z’n allen constateren dat ongezond gedrag oorzaak is van de zorgvraag, vervalt onze zorgplicht dan? Zeker niet.
Antoinette Gorter
29 augustus 2025 / 09:03Dank voor het overzicht. Daar kunnen we tijdens je vakantie mee vooruit. Wil je de in sociale zekerheid afgedekte zorg daarna ook in een ontschottende context belichten? En vooral de in de sociale zekerheid opgeroepen zorg daarin meenemen?
Pieter Wijnheijmer
29 augustus 2025 / 13:10