Bram Vermeer
Vuilspuiterij
Wetenschapsjournalist Bram Vermeer was op Re:publica. In het vrijgevochten, anti-autoritaire gezelschap van deze conferentie over online cultuur klonk voor het eerst de roep om overheidsingrijpen.
Elke zomer komen 30.000 internetgoeroes, bloggers en digitaal geïnteresseerden samen op de Re:publica, de grootste conferentie in Europa over online cultuur. Ik ga er graag heen om me offline onder te dompelen in nieuw gedachtegoed. Dit jaar was de gemeenschap diep verdeeld over waar het heen moet met internet.
Duizenden deelnemers verdrongen zich bij de voordracht van de Oostenrijkse expert Natascha Strobl over de fascistische fascinatie van Amerikaanse techmiljardairs. Ze sprak over vrijheid. De absolute vrijheid waarin de eerste bloggers en websitebouwers geloofden.
De vrijheid die heeft geleid tot ‘techbro’s’ als Zuckerberg en Musk, die niet te stoppen zijn. De open uitwisseling van kennis bracht complottheorieën die angst versterken. Digitaal toegankelijke kunstwerken werden toegeëigend als trainingsmateriaal voor AI, wat de kunstenaars berooid achterliet. De afkeer van censuur heeft vuilspuiterij opgeleverd met het karakter van psychologisch geweld. “Ik heb vaak in zwarte afgronden gekeken, maar toen ik de reacties zag op Joe Bidens prostaatkanker werd ik misselijk”, aldus Strobl.
De libertaire houding heeft een monster geschapen
De libertaire houding die de begintijd van internet kenmerkte, heeft een monster geschapen. Een monster dat ons de wapens heeft afgenomen waarmee we het konden temmen: samenkomen in netwerken, kennis delen en tegenstand mobiliseren.
Voor het eerst klonk de roep om overheidsingrijpen in het vrijgevochten, antiautoritaire gezelschap van de Re:publica. Sommigen menen dat de Europese wet (DSA) die internet veiliger, eerlijker en transparantermoet maken, niet ver genoeg gaat om burgers te beschermen. De Europese regels zijn uniek in de wereld, maar krachteloos onder het geweld van techmolochs of handelsoorlogen, zo vrezen ze. Anderen, die nog in de vrijheid van vroeger geloven, vinden dat de overheid haar handen thuis moet houden. Maar beide groepen waren met elkaar in gesprek. Dat biedt hoop op vernieuwing van internet.