Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Vuurtje opstoken
Iedereen kent het spelletje nog wel van kinderfeestjes. Zet alle aanwezige kinderen op een rij en laat het eerste kind een zin in het oor van het tweede fluisteren. Het tweede kind moet die zin doorgeven aan het derde, het derde aan het vierde, et cetera. Het is verboden de zin te herhalen. Lachen verzekerd, want als het laatste kind uiteindelijk hardop mag zeggen wat het is ingefluisterd, komt daar natuurlijk iets heel anders uit dan wat het eerste kind tegen het tweede fluisterde.
Hetzelfde zien we nu gebeuren bij de berichtgeving over de decentralisatie van taken naar de gemeenten. De Telegraaf, die hierover gisteren berichtte, deed zelf maar vast de voorzet. Hoewel slechts één op de vijf ambtenaren zegt te voorzien dat bij die decentralisatie chaos zal ontstaan, plaats de krant het bericht toch onder de kop ‘Ambtenaren voorzien chaos bij decentralisatie’. Precies ongenuanceerd genoeg om de social media de rest van het werk te laten doen. De meeste mensen nemen op Twitter niet de inhoud van het bericht over, maar alleen de kop. Eén Twitteraar vertaalt ‘een vijfde’ zonder bronvermelding naar ‘een kwart’. En zo gaat het verder en wordt vanzelf groot nieuws gecreëerd waarover iedereen zich heel erg druk kan maken.
De mooiste relativering kwam van medisch ethicus Gert van Dijk. Op zijn tweet dat hij de kop boven het Telegraaf-bericht nogal mal vond, kreeg hij de repliek dat de meeste waarschuwers pas achteraf gelijk krijgen. “De meeste waarschuwers krijgen nooit gelijk”, gaf hij meteen terug. Touché.
De ambtenaren om wie het gaat kunnen twee dingen doen. Ze kunnen elkaar heel hard ‘chaos’ gaan naroepen en daarin iedereen meetrekken. Of ze kunnen gewoon aan de slag gaan voor de mensen om wie het gaat.
2 reacties
Inderdaad mooie relativering van Gert van Dijk. Ik wil daar graag het volgende aan toevoegen:
In onze huidige samenleving is de snelheid en de omvang van informatie enorm groot. Vaak veel te veel om alles te bevatten en dus ga je filteren en leest je niet alles, of alleen een deel zoals de kop boven een artikel of hooguit de eerste alinea. Journalisten weten dit vast en zullen daar gebruik van maken om aandacht te trekken voor hun artikel. En negatief nieuws is aandacht en scoort…. Ik vraag me af of journalisten en redacties zich ook realiseren hoe groot hun invloed is m.b..t stemmingmakerij en het versterken, misschien zelf creëren van angst en onzekerheid in de samenleving. Het veroorzaakt onnodige drukmakerij, kost bakken energie en het houdt velen aan het werk, nee, het houdt mensen van het werk.
Of journalisten en redacties zich dit realiseren wanneer ze een kop kiezen….? Misschien, maar in elk geval nog onvoldoende om dit om te buigen in realistisch, genuanceerde kopteksten die de werkelijkheid beter benaderen.
Marjo Brouns
1 oktober 2014 / 14:58En zullen er dan voor de 6 bonnetje ook 6 koppen koffie blijken te zijn? Of staan mensen met lege handen? Dat is nu eenmaal de vrees, terecht of niet, doet er niet toe. Boeiend dat er geen zinnigere reactie van van Dijk kon komen.
G K Mitrasing
3 oktober 2014 / 13:59