Jennifer Bergkamp
Wijkverpleegkundige, adviseur en auteur
Wie wijkverpleging begrijpt, zet er geen prijskaartje op
Wijkverpleging is geen kraan die je open- en dichtdraait op basis van koopkracht. Het is vaak de enige vorm van zorg die nog achter de voordeur komt, schrijft wijkverpleegkundige Jennifer Bergkamp.
Er is iets merkwaardigs aan de hand met de wijkverpleging. Iedereen zegt dat die belangrijk is. Dat mensen langer thuis moeten wonen. Dat zorg preventiever moet, dichterbij, menselijker. En toch wordt er nu een eigen bijdrage op geplakt. Alsof wijkverpleging een luxeproduct is. Een extraatje. Iets waar je ook voor kunt kiezen om het maar even niet te doen.
Wie ooit in een wijk heeft gewerkt, weet: zo werkt het niet.
Drempel
Wijkverpleging is geen kraan die je open- en dichtdraait op basis van koopkracht. Het is vaak de enige vorm van zorg die nog achter de voordeur komt. Juist bij mensen die zich niet snel melden, die geen formulieren invullen, die wachten tot het écht niet meer gaat. Precies die mensen krijgen nu een extra drempel. Niet omdat ze de zorg niet nodig hebben, maar omdat ze zich afvragen of ze die wel kunnen betalen.
Dat heet geen kostenbeheersing. Dat heet zorgmijding organiseren.
Wat wringt, is dat we al lang weten dat het anders kan. Er zijn vormen van wijkverpleging, Buurtzorg is daarvan het bekendste voorbeeld; die laten zien dat zorg goedkoper wordt als je haar eenvoudiger organiseert. Minder managers, minder regels, meer vertrouwen in vakmanschap. Professionals die zelf afwegen wat nodig is, en vooral: wat níét nodig is. Dat blijkt geen romantiek, maar harde economie. Minder zorguren, minder escalaties, minder ziekenhuisopnames. Tot wel een kwart goedkoper, zonder dat iemand slechter af is. Integendeel.
Signaleren
Wijkverpleging werkt per definitie preventief. Niet met folders en campagnes, maar met aanwezigheid. Met het op tijd zien dat iemand achteruitgaat. Met signaleren dat eten, medicatie of eenzaamheid ontspoort voordat het een crisis wordt. Dáár zit de winst. Menselijk én financieel.
‘Wat je aan de voorkant afremt, komt aan de achterkant dubbel terug’
Als je het coalitieakkoord goed leest, lijkt dat ook precies de richting: meer preventie, minder dure zorg, langer thuis. Maar dan is een eigen bijdrage voor wijkverpleging geen logische stap vooruit, maar een stap terug. Alsof de samenstellers van het akkoord wijkverpleging verwarren met een dienst die je kunt uitstellen, overslaan of vervangen.
Dat kan niet. En dat weet iedereen die er werkt.
Investeer
Je kunt zorg betaalbaar houden door haar slimmer te organiseren. Of door haar duurder te maken voor mensen die haar nodig hebben. Dat tweede lijkt misschien makkelijker, maar het is de duurste optie die er is. Want wat je aan de voorkant afremt, komt aan de achterkant dubbel terug.
Wie werkelijk in preventie gelooft, zet geen prijskaartje op nabijheid. Die investeert erin.
1 reactie
De drempel zal hoger worden voor mensen om de thuiszorg in te zetten. Zorgmijding is aan de orde van de dag vandaag, dat is een uitdaging. Maar er ligt ook een taak voor de wijkverpleging om de zorg toegankelijk te houden. Niets doen is soms ook iets doen. En is het niet zo dat er altijd al betaald word door de burger voor thuiszorg. Ik werk zelf ook samen als casemanager dementie met wijkverpleging . Ik weet echt dat het elke week weer een gevecht is om alle diensten rond te krijgen. Maar de zorg zoals die vandaag is georganiseerd is gewoon niet houdbaar voor de toekomst. Ik denk dat werkgevers moeten investeren dat hun werknemers die mantelzorger zijn ( want dat gaat iedereen worden nu of in de toekomst) meer mogelijkheden hebben om dit te blijven doen naast hun werk zonder overbelast te worden. Daar zit wat mij betreft ook een investering in preventie. Hoe houd je mensen gezond en sterk thuis wonend.
Maria
8 februari 2026 / 00:08