Wijziging artikel 13 noodzakelijk?

Lewi Vogelpoel
Lewi Vogelpoel is radioloog en blogt op persoonlijke titel over de inrichting van de gezondheidszorg. Lees alle artikelen van Lewi Vogelpoel

In 2006 koos de politiek voor een marktgestuurd zorgveld met meer regie bij de verzekeraar. Tweedeling in de zorg moest verdwijnen en de zorg moest goedkoper. Behoud van regie bij de burger werd gewaarborgd door het recht om van verzekeraar te kunnen wisselen en het recht op een minimum vergoeding volgens artikel 13 Zorgverzekeringswet.

Na wijziging artikel 13 wordt de restitutiepolis veel duurder dan de budgetpolis waardoor deze voor velen geen optie meer is.

Naast deze tweedeling tussen rijk en arm, introduceert men ook een tweedeling tussen gezond en ziek. Chronisch zieken wisselen moeilijk van verzekeraar. Ze zijn vaak aangewezen op aanvullende verzekeringen, waarvoor geen acceptatieplicht geldt. Zorgverzekeraars kunnen bij de losse verkoop hiervan een toeslag hanteren.

Vrije poliskeuze op 31 december is bovendien van beperkte waarde, immers of en welke ziekte men daarna krijgt is moeilijk voorspelbaar.

Dat maakt vrije artsenkeuze een groter goed. Belangenorganisaties, die denken dat men nu al geen keuze heeft bij 20 procent bijbetaling, kunnen daarom beter weer 100 procent vergoeding bepleiten in plaats 0 procent vergoeding te accepteren.

In 2006 is democratisch artikel 13 ter bescherming van de verzekerde als randvoorwaarde aan de zorgverzekeringswet toegevoegd. Wijzigt men de randvoorwaarde, dan staat het hele compromis weer ter discussie.

Goedkoper
De zorg goedkoper maken door tariefsverlagingen kan het NZa van oudsher al. Goedkoper betekent meer waar voor je geld. Steeds minder recht op zorg en meer eigen risico en premie betalen is dat niet. En van welk potje dan ook, je kan iedere euro maar één keer uitgeven.

De verzekeraar zou meer zicht hebben op waar ‘goede zorg’ geleverd wordt. Advies van de zorgverzekeraar opvolgen mag en kan echter altijd, ook zonder wijziging artikel 13. Om mensen dat (financieel) dwingend op te leggen, gaat  te ver.

Kwaliteit is overigens nu (nog) niet te meten, dat maakt geld leidend. Het inkoopbeleid van verzekeraars is niet transparant. ‘Goedkoop’ wordt op deze manier makkelijk verward met ‘kwaliteit’.

Verhogen van het eigen risico en basispakketverkleiningen verminderen de toegang tot de zorg. Met of zonder wijziging artikel 13 leidt dat tot kortere wachttijden. Daarnaast, blijft een wachttijd niet nog altijd te verkiezen boven helemaal geen recht op de zorg?

De zorgplicht van de verzekeraar is een wassen neus als zij grotendeels zelf het hoe en wat mogen bepalen, naleving daarvan nauwelijks gemeten wordt, er geen adequate onafhankelijke toezichthouder is en er geen directe, ernstige sancties tegenover staan bij verzuim.

Controle op kwaliteit en fraude is noodzakelijk, maar alleen zinvol als verricht door een onafhankelijk publiek orgaan.

Machtige zorgaanbieder
Verkoopmacht is alleen schadelijker dan inkoopmacht als de verkoop niet beperkt wordt door strenge wet- en regelgeving en de inkoper zelf ook de direct belanghebbende (patiënt) is bij het afnemen van de zorg.

Maar hoe groot is eigenlijk de macht van de zorgaanbieder als 70 procent van zijn patiënten aangesloten is bij één verzekeraar en vier grote verzekeraars 90 procent van de markt bedienen? Geen contract betekent einde oefening zorgverlening met als indirect gevaar dat geen medisch advies meer onafhankelijk zal zijn van het belang van de zorgverzekeraar.

Met zo goed als alle rollen bij de zorgverzekeraar zijn de verontrustende geluiden vanuit het zorgveld niet meer af te doen als bangmakerij.

De kans voor een individuele patiënt of zorgaanbieder om een rechtszaak van een grote verzekeringsmaatschappij over zorgplicht en vergoeding te winnen lijkt bijzonder klein

Voorkomen is beter dan genezen. Net als bij elk (medisch) besluit is het verstandig om voordelen en nadelen af te wegen om tot een weloverwogen besluit te komen. Dat is wat men nu aan de Eerste Kamer vraagt.

5 Reacties Reageer zelf

  1. ANH Jansen
    Geplaatst op 16 december 2014 om 19:02 | Permalink

    http://www.zorgvisie.nl/Financien/Nieuws/2014/12/Eerste-Kamer-verwerpt-artikel-13-1667286W/

    Dit is wel verrassend. Is dat de impact van het FD artikel van onze AAA econoom? Kwestie van timing?

    Prima ontwikkeling voor de verplicht verzekerden.

    De Regering had de bezuiniging al ingeboekt en daar komt nu een streep door. Voor de Eerste Lijn zorgaanbieders zal de reactie daarom nog wel komen. Marleen Barth spande zich niet voor niets in om het wetsontwerp schrappen art 13 er door te krijgen. Die zag de bui al aankomen. Dat miljard euro moet VWS linksom of rechtsom binnen halen. Dat is de essentie van gereguleerde marktwerking toch?

    Na het schrappen van het wetsontwerp LSP/EPD zetten de Koepels een vriendenkring op en werd alles gewoon doorgevoerd.

    Wat gaan die koepels onder druk, en met een forse subsidie, van VWS nu doen? Vrienden van art 13 worden?

    Vereniging Koffie=Koffie Nederland art 13?

    VKKNart13? Of wordt de pil van Drion nu versneld ingevoerd?

  2. E.Kriek
    Geplaatst op 16 december 2014 om 19:51 | Permalink

    Op dit moment is een diepe buiging voor collega’s zoals Lewi Vogelpoel op zijn plaats.
    “Alleen door tegen de stroom in te zwemmen, kan men de bron bereiken ” .
    Chapeau.
    Ook voor Edwin Brugman en anderen trouwens.
    ( Nee Frank, jou bedoel ik niet) .

  3. ANH Jansen
    Geplaatst op 16 december 2014 om 21:31 | Permalink

    Chapeau? Trek je zwembroek nog maar eens op tot de oksels en zet de platte actie pet maar snel weer op; 1 miljard bezuiniging moet wel worden gehaald.

    Criterium van ziektelast voor inperking pakket dreigt nu.

    We zullen nog wel even tegen de stroom op moeten blijven zwemmen.

    http://www.nrc.nl/nieuws/2014/12/16/plan-nieuwe-zorgpolis-niet-door-de-eerste-kamer/

    http://www.skipr.nl/actueel/id20801-senaat-torpedeert-inperking-artsenkeuze.html

    Afschieten van dit wetsvoorstel zou voor zorgaanbieders in de Eerste Lijn best wel eens kunnen uitlopen op een Pyrrhus overwinning.

    A Rouvoet wijst er zelf al op; Akkoorden zullen worden opgeblazen om die 1 miljard alsnog te verkrijgen; ZN en VWS zijn immers 2 handen op 1 buik. Begroting VWS is omzet ZN/ZN-leden.

    En waar is het eenvoudiger kosten verlagen dan in de Eerste Lijn?

    Prima voor de verzekerden dat art 13 is blijven bestaan, maar die bezuiniging gaan wij voelen. En met ons via de achterdeur toch ook de verzekerden; polissen laten de verzekerden nog altijd in het ongewisse wat zij nu werkelijk zullen krijgen als zij zorg claimen bij hun verzekeraar. Achmea en Diabetes? Diabeten staat voor 2015 een leuke verrassing te wachten. Stoma en CZ? Idem. Inco en alle 4 grote verzekeraars: de verrassing belooft veel nattigheid.

    Laat de NZa per direct opheldering eisen van al die ondoorzichtige polissen en waar verzekerden vergoeding voor krijgen. Welk materiaal, welke prijs, welke leverancier, welke hoeveelheid en welk merk; en geen IDEA grapjes; geen gemiddelde prijs. Gewoon Bayer? Abbott? Tena? etc.etc. ja of neen? Wat moet de verzekerde dan bijbetalen als deze de meter of merk kiest dat de verzekeraar niet wenst?

    Zo ook met de vergoeding van geneesmiddelen; generiek of merk? En wat als de verzekerde het merk wil hebben of een ander generiek? Moet worden bijbetaald? Alles of deels? Moet de medisch adviseur erbij worden gehaald? Mag de arts beslissen met de verzekerde? Is er geen malus voor de apotheker en arts als deze het merk afleveren? Klip en klaar. NZa. Klip en klaar. Zo moeilijk moet dat toch niet zijn?

    De NZa zal niet thuis geven en daarom denk ik dat dit een Pyrrhus overwinning zal worden voor de zorgaanbieders!

    En denk ook aan de noodoplossing van het pakket beheer! ZiNL met aanspraak op zorg; welk criterium wordt gehanteerd?

    Discussie over inkrimpen van pakket speelt al lang; bezuiniging van 1.5 miljard is haalbaar indien de ziektelast erbij wordt gehaald.

    Dan vallen de verzekerden van de regen in de drup. Maar ze behouden dan nog steeds de vrije keuze van zorgaanbieder.

    Op naar behoud van breed pakket in de Zvw en tegenhouden van invoering van de ziektelast als beperking van het pakket.

    Maar dan moeten de koepels en patiëntenverenigingen deze keer wel de goede kant mee opzwemmen. Dus ook de KNMP!

  4. Lewi Vogelpoel LVogelpoel
    Geplaatst op 18 december 2014 om 20:30 | Permalink

    Geachte meneer Jansen,

    De benodigde 1 miljard is nooit onderbouwd.
    Inmiddels is de winst spaarpot van de zorgverzekeraars gegroeid naar 9,7 miljard. Het netto resultaat (winst) steeg in 2013 naar bijna €1,4 miljard en daarnaast wordt nog eens rond een half miljard verspild aan marketing(reclame). Lijkt me evident waar een evt. 1 miljard en wellicht bijna 2 miljard bespaard kan worden…. niet bij patiënten, zorgverleners of andere burgers lijkt mij.

    http://www.consumentenbond.nl/campagne-content/premiejagen-2/media/zorgpremie-rapportage.pdf

    http://www.zorgwijzer.nl/zorgverzekering-2014/zorgverzekeraars-spenderen-571-euro-per-premiebetaler-aan-marketing

  5. maes r
    Geplaatst op 1 februari 2015 om 10:44 | Permalink

    Zijn ziekenfondspolissen die vrije artsenkeuze belemmeren in strijd met de grondwet artikel 10 en 11?

    Op het moment dat patiënten hulp van een arts benodigen zijn zij door ziekte vaak verzwakt en afhankelijk. Om adequaat door artsen geholpen te kunnen worden moeten patienten vertrouwelijke zaken met hun arts delen en dus toestaan dat de arts de persoonlijke levenssfeer van de patiënt betreedt zoals verwoord in artikel 10 van de grondwet ( zie onder).
    Meestal moet de patiënt de arts ook toestaan lichamelijk en/of inwendig onderzoek te doen. Na het onderzoek zal de patiënt de arts zo nodig toestaan om bijvoorbeeld door toediening van medicijnen, bestraling, of operaties veranderingen in het lichaam aan te brengen.
    Kort gezegd staat de patiënt toe dat de arts de onaantastbaarheid of integriteit van het lichaam zoals verwoord in artikel 11 van de grondwet schendt. ( zie onder).

    Medisch studenten krijgen tijdens de artsenopleiding ingeprent dat zij de vertrouwensrelatie met patiënten niet mogen beschamen en volgens de afgelegde eed van Hippocrates alleen ten bate van hun patiënt zullen handelen.
    Patienten mogen er daarom in het algemeen van uitgaan dat dit schenden van integriteit van het lichaam van de patiënt met de beste bedoeling gebeurt. Om de persoonlijke levenssfeer van de patiënt niet te beschadigen bestaat er het medisch beroepsgeheim dat de arts verbiedt de toevertrouwde persoonlijke zaken te delen met derden die niet bij de directe behandeling van patiënt zijn betrokken.

    Uit het bovenstaande volgt dat het de patiënten zijn die beslissen of zij toestemming geven voor een behandelrelatie met de behandelend arts. Als een patiënt dat om welke reden dan ook niet wil toestaan aan de arts is dit een grondwettelijk recht. Indien de verzekerden met een goedkope polis door hun verzekeraar het recht ontzegd krijgen om zelf een arts te kiezen ontzeggen deze verzekeraars hun verzekerden feitelijk het recht om te bepalen aan wie zij hun persoonlijke levenssfeer toevertrouwen alsook aan wie zij de onaantastbaarheid van het lichaam toevertrouwen.
    Aangezien de financieel minder draagkrachtige verzekerden bijna gedwongen zijn een goedkope polis te kiezen, bepaalt de verzekeraar dan feitelijk wie hun persoonlijke levenssfeer en lichamelijke integriteit mag schenden.

    Vanuit medisch-ethisch standpunt gezien schendt dit de grondwettelijke rechten van deze verzekerden. Indien deze zienswijze na juridische toetsing houdbaar blijkt zijn dan zijn polissen zonder vrije artsenkeuze ongrondwettelijk en dus illegaal. Zo niet dan dreigt er een maatschappij te ontstaan waarin de grondwettelijke rechten van financieel minder draagkrachtigen worden geschonden.

    · Artikel 10

    o 1.Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op eerbiediging van zijn persoonlijke levenssfeer.
    o 2.De wet stelt regels ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer in verband met het vastleggen en verstrekken van persoonsgegevens.o 3.De wet stelt regels inzake de aanspraken van personen op kennisneming van over hen vastgelegde gegevens en van het gebruik dat daarvan wordt gemaakt, alsmede op verbetering van zodanige gegevens.
    · Artikel 11

    Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam

    (bovenstaande tekst is ook toegestuurd aan een flink aantal politieke partijen.)