Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Ze kon veel beter zwijgen
Edith Schippers wordt wakker. In haar nadagen weliswaar, maar toch. “Zonder dat de patiënt er minder van wordt, kunnen we miljoenen euro’s besparen”, zei ze gisteren tijdens een conferentie in Den Haag. Nu zij demissionair is en dus ministerieel gesproken in haar nadagen verkeert, heeft ze blijkbaar tijd gevonden om eens een dagje in de thuiszorg mee te lopen. Daar zag ze wat iedereen die in de zorg werkt al jaren weet: veel grotere verpakkingen van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen dan voor één patiënt nodig is. Wat zonde, concludeerde ze, daar moeten we iets aan doen.
De kloof tussen Haags beleid en dagelijkse praktijk kon niet treffender in beeld gebracht worden dan met dit blijk van praktijkgerichte onwetendheid. Van de zijde van verpleegkundigen en verzorgenden zal haar constatering over verspilling in de zorg haar geen stemmen opleveren op 12 september.
Van de huisartsen hoeft ze ook niet veel te verwachten na haar gisteren gedane oproep de huisarts met ondersteuning van specialistisch verpleegkundigen en praktijkondersteuners in staat te stellen veel meer zorg in de eerste lijn te houden. Een gotspe, die opmerking, want de huisartsen zelf roepen nu juist al jaren dat alle prikkels hiertoe de verkeerde kant op staan.
En van de openbare apothekers, die vinden dat ze kapotgemaakt worden door het preferentiebeleid, hoeft ze al helemáál geen stemmen te verwachten met haar opmerking toch vooral het goedkoopste medicijn voor te schrijven als dit voor de patiënt niets uitmaakt.
Kortom, dat was geen beste beurt van Edith Schippers, daar in Den Haag gisteren. Ze had beter haar mond kunnen houden.
9 reacties
Niet alleen VWS had moeten zwijgen. Ook Buurtzorg, Jos de Blok gaf E Schippers deze informatie, had beter eerst te rade moeten gaan hoe wet en regelgeving is in dit land, hoe de financiering van huisartsen en farmacie is geregeld en wat de kosten zijn van al die geneesmiddelen. Kosten bestaande uit materiaalkosten en distributie/behandeling/vergoedingskosten. Twee aparte posten. Jos de Blok is blijkbaar al een tijdje van het bed af en heeft wat tijd over en speelt voor beleidsmedewerker en heeft vooral oog voor de belangen van Buurtzorg.
Buurtzorg wil gaan spelen voor huisarts en apotheek. Overtollige pillen van Ome Piet kunnen ook voor Tante Truus 4 straten verder worden gebruikt. Diabetes is diabetes en een witte pil is een witte pil. Medicatie bewaking? Controle op juistheid medicatie? Expiratie data? Bewaringscondities, patiëntendossier en noem maar op. Variabelen genoeg. Wet en regelgeving voorzien in afbakening van taken en eindverantwoordelijkheden. Wie is verantwoordelijk en aansprakelijk als Buurtzorg de verkeerde witte pil geeft? Interacties, contraindicaties, trombosedienst en noem maar op ontgaat de Buurtzorg helemaal. Er komt meer kijken bij de verstrekking van een medicijn dan het overhandigen van het doosje. Buurtzorg moet eens komen buurten.
En de kosten? 70% van de verstrekkingen zijn generieke middelen. Die kosten gemiddeld 5.00 per 3 maanden aflevering. Vergoeding voor apotheek komt er bovenop, gemiddeld 5.50. Jos de Blok denkt goedkoper uit te zijn indien apotheken per maand gaan afleveren, kleine verpakkingen. Niets is dus minder waar: materiaalkosten worden een 1.75 per maand, vergoeding blijft per aflevering 5.50. Per 3 maanden nemen de kosten aldus met 11 euro toe. Iedereen aan de weekrol zal de verspilling enorm doen afnemen. Waarom heeft Buurtzorg die oplossing niet aangedragen? Waarom knijpen verzekeraars dit jaar alle weekafleveringen af? waarom verbieden zij korter verstrekken dan per 3 maanden?
Vergoedingskosten zijn een veelvoud van de materiaalkosten. Is bekend bij verzekeraars en blijkbaar onbekend bij Buurtzorg.
Tip voor verzekeraars/zorgkantoren: huur Buurtzorg in voor projecten in de wijk, betaal per 3 maanden, maar laat ze zo vaak komen als de patiënt het wenst. Dat voorkomt spillage in de thuiszorg. Uurtje factuurtje. Lumpsum financiering is de oplossing voor de uit de hand lopende kosten in de AWBZ.
En de werkelijk materiaalkosten zijn overigens bij apotheken en Jos de Blok onbekend: verzekeraars kopen zelf in. Genoemde prijs is de Z-index KNMP taxe prijs en dat is niet de prijs die apotheken uiteindelijk krijgen of die bij de verzekerde in rekening wordt gebracht. IDEA, Onderhandse aanbesteding, preferentie beleid e.d. dragen bij tot volledige duisternis in de prijsvorming. Van transparantie is geen sprake. En wat te denken van de “bevroren prijzen”? Prijspeil oktober 2011 geldt voor Achmea en VGZ Coop verzekerden. Niemand weet die prijzen. KNMP weigert ze vrij te geven en Achmea/VGZ Coop hebben er alle belang bij om ze geheim te houden. Wat wil Jos de Blok daar aan doen?
En de verbandmiddelen? Die gaan per 2013 uit het basispakket en moeten patiënten geheel zelf betalen. Wat gaat Buurtzorg dan doen? Het zijn dan geheel de spullen van betrokkenen zelf of gaat Buurtzorg zich ook bemoeien met de keukenkast, klerenkast en koelkast van patiënten. Buurtzorg wordt zo Bemoeizorg. Een kijkje achter de voordeur van burgers loopt zo uit tot een Big Buurtzorg.
Minachting van Buurtzorg voor de werkzaamheden van huisarts en apotheek is tergend; een apotheek is meer dan een PostNL kantoor.
Een oude tegelwijsheid doemt op: Schoenmaker blijf bij je leest.
En E Schippers? Waren er dan geen ambtenaren met kennis van zaken om haar speech te corrigeren of hebben ambtenaren die speech moedwillig geschreven of zijn er geen ambtenaren met kennis van zaken meer op VWS/NZa? 15.000 man zitten op hun handen? Maken beleid om het beleid als het maar beleid is?
ANH Jansen
5 juni 2012 / 13:01De politieke kleur van de speechschrijvers is waarschijnlijk een van de best bewaarde geheimen van politiek Den Haag. Ik kan dus niet beoordelen of zijn Edith Schippers bewust zoveel domme dingen hebben laten zeggen, maar het is zeker een intrigerende gedachte.
Frank van Wijck
5 juni 2012 / 13:05Het was mij als thuisgebruiker van spullen voor beademing en toediening van sondevoeding per PEG, al vanaf het begin dat die spullen geleverd werden, opgevallen hoeveel je ongeveer ‘vanzelf’ toegestuurd krijgt. Ik hoef dat allemaal niet, sommige dingen was ik gewoon af en sommige dingen kun je ook gewoon schoonmaken ipv met steriele gaasjes etc. Word ik na ruim een jaar door de leverancier van de sondevoeding gebeld met de vraag of ik de sondevoeding wel terecht bestel. Mijn partner kan niet slikken en dat is nog steeds niet anders, dus zonder sondevoeding houdt hij het niet lang vol. Vraag ik waarom ze die vraag stellen. ‘Omdat u geen andere bijbehorende producten (toedieningsspuiten, gaasjes etc) bestelt. Nee, ik doe het nog steeds met de middelen uit de eerste levering!
Sprak toevallig gisteren meerdere mantelzorgers over dit onderwerp n.a.v. Schippers uitlatingen. De doorsnee reactie: ‘Hehe, worden ze eindelijk eens wakker op waar je echt op kunt bezuinigen!’.
Dus…. misschien is het toch wel een beetje waar wat Franck schrijft.
Cora Postema
5 juni 2012 / 14:43Jammer dat deskundigheid bij VWS ontbreekt. Vermeende spillage zit toch complexer in elkaar dan buitenstaanders denken.
Sondevoeding e.d. zijn allemaal door verzekeraars aanbesteed en worden geleverd door directe leveranciers als Mediq e.d. Allemaal tegen lumpsum tarieven, dagprijzen of anderszins voor de verzekeraars afgedekte contracten. Enige speling voor de leveranciers zit hem dan in de bestelfrequentie; zo min mogelijk per maand bezorgen en zoveel mogelijk per keer, en in de bijleveringen die voor rekening van de patiënt komen of buiten het contract van sondevoeding vallen; de verbandmiddelen en hulpmiddelen voor gebruik van die sondevoeding. Dat de leverancier daarop spint mag blijken uit het niet leveren van de sondevoeding als de bestellingen voor de hulpmiddelen uitblijven.
Aanbesteden perse is niet de garantie voor beste prijs voor beste zorg voor de individuele patiënt. Het is de verzekeraar die er positief uitspringt en dat is het enige dat hem wat kan schelen.
Bij incontinentie treedt eenzelfde volume effect op na aanbesteden: verbandmiddelen worden in bulk geleverd om de maandprijs/kwartaalprijs te kunnen waarmaken die de verzekeraar is overeengekomen met de leverancier. Spillage kan de verzekeraar dan niet meer schelen; zit in de premie verwerkt. Overschrijding van dagprijs komt voor rekening van de leverancier en niet voor de patiënt.
En vergeet ook niet dat lang niet alle verbandmiddelen dit jaar voor rekening van de verzekeraar/premiebetaler komen; dit jaar eisen verzekeraars een zogenaamd ZN-verbandformulier van de voorschrijvend arts/verpleegkundige. Zonder zo’n formulier moet de patiënt/verzekerde het uit eigen zak betalen.
Merkwaardig blijft dan ook de actie van Buurtzorg om door patiënten zelf betaalde middelen weg te nemen en weg te geven aan anderen. Haalt Buurtzorg nog meer dingen weg bij mensen omdat Buurtzorg van mening is dat deze “over’ zijn?
En natuurlijk komt bij terminale patiënten de gedachte boven dat je beter wat teveel hebt liggen voor het geval je ze nodig mocht hebben dan dat je mispakt en naar de DienstApotheek moet of bent aangewezen op de door de verzekeraar gecontracteerde unieke leverancier die eerst 3 dagen later wenst te leveren.
Een maagsonde van 80 euro ligt dan inderdaad “teveel” te wezen, maar degene die erin zit zal eens verstopt raken? Wat dan?
Spillage in de zorg ligt in de Eerste Lijn genuanceerder dan menigeen denkt.
De Olifanten in de Zorg dansen intussen vrolijk door; Ziekenhuizen en Zorgverzekeraars. Laat FvW eens een blog maken over vergelijking businesscase Mayo Clinic en Cleveland Clinic (productie, prestatie indicatoren,prijs/kwaliteit e.d.) en de Nederlandse Ziekenhuizen. UMC mag FvW uitzonderen. Die vervuilen de cijfers nog meer dan nodig is.
Spillage in de zorg zit niet in de Eerst Lijn. Wellicht dat de spindoctor achter het bericht van E Schippers kwam van de zijde van zorgverzekeraars? De beste lobby in Den Haag.
ANH Jansen
5 juni 2012 / 15:50Eens met ANH Jansen over rol Buurtzorg.
Anneke Bakker
5 juni 2012 / 18:34Tut, tut, tut: hebben Buurtzorg en Schippers het weer gedaan. Iedereen weet toch dat er ongelooflijk veel wordt verspild in de zorg! Wat is er op tegen om dat een keer hardop te zeggen? Flauw om dan gelijk te komen met een voorbeeld van de witte pilletjes van tante Truus voor ome Piet…. Er kan wel degelijk fors worden bespaard als er meer kritisch wordt gekeken naar verstrekkingen, op alle terreinen.
G. van Beek
6 juni 2012 / 21:19vanochtend wijkverpleegkundige zichtbare schakel gesproken: zij gaf aan dat wanneer ze een wijziging wil aanbrengen in het gebruik van verbandmiddelen voor de wondzorg bij een client, ze eerst de wondverpleegkundige van het ziekenhuis moet consulteren, dat kost pas geld!
wilhelmien looymans
7 juni 2012 / 15:46Wat vreselijk knullig en bureaucratisch inderdaad.
Frank van Wijck
7 juni 2012 / 15:51Ik ben van mening dat door het verlies van de autonomie van de wijkverpleegkundige, het gebrek aan weten wat het betekent iets te mankeren thuis, zowel bij de gemiddelde apotheek, toeleveranciers van hulpmiddelen en de mensen die er werken, er materialen opgestuurd worden die niet nodig zijn of niet nuttig gezien de context. Dat de minister het verspilsignaal roept geeft een zucht van vermoeidheid bij heel veel (oudere) wijkverpleegkundigen: maar eerlijk is eerlijk…ze hebben zich ook veel laten gebeuren/afnemen. Als je mopperen ook verspillen van tijd en materiaal mag noemen dan zit daar ook zeker een kostenpost…
Caren Kunst
8 juni 2012 / 23:06