Zorgschaamte

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

We horen het niet voor het eerst: met betere voorlichting aan patiënten en scholing van zorgprofessionals kan jaarlijks miljoenen euro’s worden bespaard op de zorg. Nu horen we het weer, als uitkomst van het Doen of laten in de gezondheidszorg? – onderzoek van Radboudumc.

De patiënt vraagt meer zorg dan hij nodig heeft en kan zich daarbij verschuilen achter het motto ‘Ik ben er toch voor verzekerd’. En de arts is gewend om medisch te handelen – daar is hij ook voor opgeleid tenslotte, niet om handelen na te laten – en is bang om dingen te missen. Hoewel hij maar al te goed weet dat er een fikse hoeveelheid medische verrichtingen is die hij net zo goed achterwege kan laten. 1.366 maar liefst, het is toch niet niets.

Een heel klein beetje zorgschaamte zou beslist geen kwaad kunnen

In de klimaatdiscussie begint inmiddels het begrip vliegschaamte een behoorlijke impact te krijgen. U weet wel, de boodschap dat je je eigenlijk kapot moet schamen als je nog voor de lol in een vliegtuig durft te stappen. Nu hoeft niemand zich te schamen als hij gezondheidszorg gebruikt natuurlijk. Wie ziek is wil beter worden, of als dat er niet meer inzit toch op zijn minst goed begeleid worden om met zijn chronische ziekte te leren leven. Volkomen legitiem.

Maar toch, een heel klein beetje zorgschaamte zou beslist geen kwaad kunnen. Twee kanten op. Laat meer artsen een voorbeeld nemen aan de cardiologen van Haaglanden Medisch Centrum, die bij de huisartsen in de stad patiënten beoordelen en de gang naar het ziekenhuis afraden als die niet nodig is. En laat patiënten eens verder kijken dan ‘Ik ben er toch voor verzekerd?’. Dat willen ze over tien en twintig jaar ook nog zijn tenslotte, en dan graag zonder dat dit hen de helft van hun inkomen kost. Misschien toch eens een publiekscampagne?