Marleen Kraaij – Dirkzwager
Accreditatieperikelen
Marleen Kraaij-Dirkzwager, arts M+G, over het systeem voor bij- en nascholing: volgens haar kan dit effectiever en met meer oog voor interprofessionele samenwerking.
Deze dagen verwonder ik me over hoe wij, zorgverleners, het systeem voor bij- en nascholing hebben ingericht. Het voelt tegenstrijdig. Overal klinkt de roep om minder administratieve lasten en minder verantwoordingsdruk. Professionals vragen — wat mij betreft terecht — om meer vertrouwen in hun professionele keuzes. Tegelijkertijd houden we een systeem in stand dat daar haaks op staat. Ik neem je graag mee in mijn ervaring.
Samen met mijn co-trainer bied ik een training aan voor zorgverleners en leidinggevenden, gericht op het versterken van de competenties professionaliteit (20%), organisatie (20%) en — bovenal — samenwerking (60%). Maximaal acht deelnemers per groep; afwisselende activiteiten: zelfreflectie, klassikale instructie, actief oefenen en intervisie. Doel: het bevorderen van effectief leren.
Rechtdoen aan alle deelnemers
Bij het inloggen in PE-online, de plek om accreditatiepunten aan te vragen, verschijnt een lange lijst met beroepsverenigingen. Ik wil — vanuit een diep geloof in gelijkwaardigheid — recht doen aan alle deelnemers en vink zorgvuldig de hokjes aan: artsen (€ 363), verpleegkundig specialisten (€ 226,27), collega’s in de registers voor verpleegkundigen, verzorgenden en zorgprofessionals (€ 226,27) en (klinisch) verloskundigen (€ 186,76). Waarom zou ik voor de ene collega wel punten aanvragen en voor de andere niet? Tegelijkertijd is ruim tweehonderd euro per vinkje een stevige prijs om principieel te blijven handelen.
Per beroepsgroep upload ik vrijwel dezelfde documenten en teksten, met slechts lichte nuances, inclusief verklaringen over het voorkomen van onheuse beïnvloeding door de farmaceutische en levensmiddelenindustrie.
‘Hoe kunnen we de beweging naar ‘interprofessionele punten’ versnellen?’
Na enkele weken ontvang ik druppelsgewijs de toekenningen. Artsen krijgen 10 punten, klinische verloskundigen, verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen, verzorgenden en zorgprofessionals 12 punten, en verloskundigen 13 punten. Voor verloskundigen bestaat bovendien de mogelijkheid om ook accreditatie aan te vragen voor de intervisiebijeenkomst. Apothekers kunnen — onder voorwaarden — geaccrediteerd deelnemen op basis van de punten voor andere BIG-geregistreerde zorgverleners, zonder dat ik daar als aanbieder extra voor hoef te betalen.
De accreditatiecommissie voor POH-GGZ spreekt, op basis van onze informatiefolder, waardering uit voor dit aanbod. Hun vakgenoten kunnen de training opnemen in hun persoonlijk dossier als deskundigheidsbevordering. Wat een fijn mensbeeld: we vertrouwen professionals om zelf te beoordelen wat bijdraagt aan hun ontwikkeling!
Over beroepsgrenzen heen
Zouden we een gezamenlijke stap kunnen zetten van minder fragmentatie en controle naar meer vertrouwen in elkaar? Interprofessionele samenwerking ís al de realiteit in onze zorg — en zal alleen maar toenemen. Juist daarom zou een groot deel van de bij- en nascholing effectiever kunnen zijn wanneer we die beroepstitel-overstijgend organiseren, om intentioneel én incidenteel leren te versterken.
Mond-tot-mondreclame
Wat denken jullie van één plek waar aanbieders ‘interprofessionele punten’ kunnen aanvragen, voor trainingen die samenwerking bevorderen? Achter dat aanvraagportaal werken beoordelaars van verschillende beroepsverenigingen, die — vanuit een gedeeld geloof in samenwerking — één aanvraag wegen voor hun collegae, of zelfs vertrouwen op de weging door andere disciplines. Mijn hypothese is dat feedback van deelnemers voldoende borging biedt voor kwaliteit. Is de kwaliteit onvoldoende? Dan blijft een volgende inschrijving simpelweg uit. Aanbieders zijn immers afhankelijk van mond-tot-mondreclame.
Het doorbreken van patronen begint soms — of misschien wel vaak — bij onszelf. Daarom mijn verzoek: overweeg de volgende keer dat je accreditatiepunten aanvraagt of honoreert: draagt deze training bij aan samenwerking over beroepsgrenzen heen? En zo ja: hoe kunnen we de beweging naar ‘interprofessionele punten’ versnellen?
3 reacties
Je raakt een te belangrijk punt om hier onbesproken te laten. De onbeantwoorde vraag die ik in je stuk lees gaat over “hoe borgen we onze professionaliteit?”. En ja, ook patiënten zijn onze professioneel partners, zij zullen daar geen bezwaar tegen hebben. We betrekken ze niet, zelf zijn ze te bescheiden. Of voor ons te lastig maar daar zijn geaccrediteerde scholingen voor.
Waarom vertrouwen we dan wél op ongeleide intervisiegroepen, semantische strijd met onze visitators of de illusie dat bekwaamheid uitsluitend bij genormeerde bevoegdheid behoort?
Je zou mogen verwachten dat de BIG-registratie een ander dan administratief en tuchtrechtelijk doel dient? BIG-registratie en tuchtrecht, beide verkozen als instrument voor kwaliteit, zijn in hun resultaten volstrekt onvergelijkbaar. En ontoegankelijk voor belanghebbenden bovenal.
Het begint al bij onze opleidingen, vanzelfsprekend op wetenschap gebaseerd maar vooral onvoldoende op moraal en ethiek. Of “nut-noodzaak-doelmatigheid”. Voor erkenning en weging van tacit-knowledge, zingeving of pla- en nocebo studies enzovoort maken we bij het inperken van onze professioneel erkende kaders geen ruimte.
Pieter Wijnheijmer
12 april 2026 / 19:26Een goed punt dat je aansnijdt, Marleen. Als aanbieder van coaching, supervisie, begeleide intervisie en training van artsen heb ik al jaren te maken met de wereld van accrediteurs, registers en organisaties die voor accreditatie-aanvragen behoorlijke bedragen vragen. Natuurlijk, de kwaliteitscontrole die zij doen vereist tijd en energie die betaald moet worden. Registers borgen in zekere zin kwaliteit. Maar soms lijkt het of deze ‘blauwe’ wereld van criteria en vereisten een eigen leven leidt waarin niet meer wordt gekeken naar inhoudelijke en ideeële doelen als ontschotting en samenwerking. Dus ja, op naar interprofessionele punten.
liesbeth van der jagt
16 april 2026 / 13:29Is accreditatie een instrument voor leren;
of een instrument voor beheersing van professionals?
Professionals: let op uw zaak.
E.Kriek
16 april 2026 / 21:17