Marleen Kraaij – Dirkzwager

Marleen Kraaij – Dirkzwager

Supervisie

Marleen Kraaij-Dirkzwager over supervisie: een woord met twee betekenissen, dat geregeld zorgt voor spraakverwarring tussen zorgverleners. Kijken naar je eigen handelen, leren reflecteren, op de rand van je comfortzone.

Supervisie: een woord met twee betekenissen, dat geregeld zorgt voor spraakverwarring tussen zorgverleners. Letterlijk betekent supervisie: van boven kijken. Maar wie kijkt waarnaar? Kijk je naar een ander of kijk je naar jezelf?

In de eerste betekenis werkt iemand ‘onder supervisie’. Een ‘meerdere’ kijkt nauwgezet mee en draagt vaak de eindverantwoordelijkheid voor het handelen. De gedachte hierachter is dat je het handelen optimaliseert door naar de ander te kijken — en door de ander naar jou te laten kijken.

Leren reflecteren

Zelf word ik enthousiaster van de tweede betekenis van supervisie: kijken naar je eigen handelen, leren reflecteren. De supervisant leert regie te nemen over het eigen professionele ontwikkelproces, een supervisor kijkt onderzoekend mee en oppert nieuwe denkwegen. Dat is vaak spannend, soms ongemakkelijk, omdat je voelt wat schuurt, raakt of wringt. En precies daar — op de rand van je comfortzone — ontstaat het zelfsturende, intrinsiek gemotiveerde leren.   

Precies daar — op de rand van je comfortzone — ontstaat het zelfsturende, intrinsiek gemotiveerde leren   


Huisartsen, sociaal werkers en verzekeringsartsen maken in hun opleiding al kennis met supervisie in de tweede betekenis: het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen ontwikkeling. Deze opleidingen erkennen wat volgens mij voor álle zorgverleners geldt: jij bent zelf een zeer bepalende factor in je professionele handelen. Dan is het wijs om jezelf goed te leren kennen en te ondersteunen.

Binnen de huisartsgeneeskunde en sociale geneeskunde wordt supervisie ook voor ervaren vakgenoten erkend als waardevol onderdeel van life long learning. De tijdsinvestering wordt beloond met accreditatiepunten voor herregistratie in het BIG-register.

Oefenruimte

De crux van supervisie is dat de supervisor samen met jou een veilige oefenruimte creëert, waarin je met nieuwsgierigheid en mildheid je professionele handelen kan onderzoeken. Je formuleert je eigen ontwikkeldoelen. Al reflecterend op je eigen ervaringen, herken je (coping)patronen of belemmerende overtuigingen die je ontwikkeling in de weg kunnen zitten. Door je vooraf te committeren aan minimaal tien sessies, neem je de tijd om de functie van soms hardnekkige gedragspatronen te onderzoeken en ingewikkelde interacties met patiënten en collegae te doorgronden. Vertragend leren dus.

Flexibel blijven

De ontstane inzichten vragen soms om nieuwe vaardigheden (anders doen), soms om het bijstellen van je aannames en overtuigingen (anders denken). En soms gaat het dieper: opnieuw contact maken met wie jij als professional in deze wereld wilt zijn. Wat zijn voor jou belangrijke waarden? Past jouw manier van werken bij je verlangen om goed te doen en niet te schaden?

Onze zorg en samenleving zijn in beweging, en jouw eigen leven ook. Blijven doen wat je deed, gaat soms wringen. Reflecteren — op je eigen handelen, je interacties en de context waarin je werkt — is voor zorgverleners geen luxe, maar een noodzaak. Het helpt je flexibel blijven en bewust kiezen welke verantwoordelijkheden je aangaat en vormgeeft.

Hoe organiseer jij je ontwikkelruimte?

Delen