Albers en Bergkamp
verpleegkundigen
Albers versus Bergkamp: nieuwe ogen
duocolumn / Verpleegkundigen Jorn Albers en Jennifer Bergkamp zijn alert op 'Zo doen we dat nu eenmaal'.

Goh Jennifer,
Ik weet nog goed dat ik als student verpleegkunde op een afdeling High & Intensive Care (HIC) rondliep en veel vragen stelde. Soms kreeg ik uitgebreid antwoord. Vaker hoorde ik: ‘Zo doen we dat hier nu eenmaal.’ Frustrerend. Niet omdat ik het per se beter wist, maar omdat ik geloofde dat nieuwe ogen een afdeling scherp houden.
Drie jaar later sta ik aan de andere kant. Laatst kwam een student met een idee om een situatie anders te benaderen. Vrijwel automatisch begon ik uit te leggen waarom de HIC-visie juist een andere aanpak vroeg. Dat deed ik met overtuiging. En eerlijk gezegd denk ik nog steeds dat het inhoudelijk de juiste keuze was.
Ineens hoorde ik mezelf praten als de collega’s van toen
Toch blijft dat moment me bezighouden. Niet omdat ik twijfelde aan onze visie, maar omdat ik mezelf ineens hoorde praten als de collega’s van toen. Op een HIC tellen ervaringsjaren soms als kattenjaren. Door het verloop voelt drie jaar al snel als een halve carrière.

Als verpleegkundige heb ik de verantwoordelijkheid om onze visie over te dragen. Een student moet niet alleen leren wat we doen, maar vooral waaróm we het zo doen. Tegelijk vraag ik me af: als je steeds beter wordt in het uitleggen waarom je doet wat je doet, sta je dan nog wel open voor een nieuw idee?
Misschien draait werkbegeleider zijn daar wel om: een visie bewaken zonder dat die een vanzelfsprekendheid wordt. Hoe voorkom jij dat ervaring je blik vernauwt?
Ha Jorn,
Jezelf horen praten zoals de mensen die je ooit frustreerden: volgens mij is dat precies het moment waarop je begint te begrijpen wat het betekent om werkbegeleider te zijn. Ik geloof niet dat ervaring je blik vanzelf verruimt. Sterker nog, ervaring kan je steeds overtuigder maken van je eigen gelijk. Hoe langer je iets doet, hoe gladder je verhaal wordt, hoe minder je een alternatief nog echt onderzoekt en hoe sneller je dat afwijst. Dat is geen falen. Het is hoe een brein probeert te overleven onder druk: het grijpt terug op wat het al denkt te weten.
Als een student iets zegt waarop ik direct een antwoord heb, wacht ik even
Wat mij scherp houdt, is een simpele regel: als een student iets zegt waarop ik direct een antwoord heb, wacht ik even. Niet omdat mijn antwoord fout is, maar omdat een onmiddellijke reactie vaak betekent dat ik in de verdedigingschiet in plaats van aan het denken ben. Eerst probeer ik hardop te herhalen wat ik denk dat die student bedoelt. Pas daarna leg ik uit waarom het volgens mij anders moet. Vaak ontdek ik dan een randje van een idee waar wel degelijk iets in zit, ook al klopt het geheel misschien niet.

En soms, heel soms, geef ik toe dat een student gewoon gelijk heeft. Niet omdat de HIC-visie wankelt, maar omdat een visie geen dogma is. Een visie die nooit wordt uitgedaagd, verandert in een gewoonte. En een gewoonte klinkt verdacht veel als: ‘Zo doen we dat hier nu eenmaal.’
Jij twijfelde niet aan je inhoudelijke keuze. Je twijfelde aan je reflex. Dat je dat onderscheid blijft maken, is wat je scherp houdt. Vergeet dat gevoel niet. Het is geen zwakte, maar een vorm van beroepseer.