Victoria Veenis
De knipoog van Klaas
Arts Victoria Veenis staat voor het eerst alleen op de spoed. Daar wordt Klaas binnengebracht. “Ik ben wel oud, maar niet zó doof hoor.”
Zondagochtend. De spoed druppelt langzaam vol met aanmeldingen vanuit de huisartsenpost. Ik werk nu drie maanden als anios en ben deze ochtend voor het eerst alleen. De eerste paniek is weg – net genoeg gewend om niet meer bij elke piep te schrikken, net onzeker genoeg om te twijfelen of dat terecht is.
Een nieuwe melding verschijnt op mijn scherm en nog geen vijf minuten later arriveert de ambulance: man, 90 jaar, verdenking beklemde liesbreuk. Patiënt heeft 20 mg morfine gekregen en heeft af en toe een apneu.
Luidkeels stel ik mezelf voor. “Goeiemorgen meneer. Mijn naam is Victoria, een van de dokters van de spoedeisende hulp.”
Twee grote blauwe ogen, met pinpoint pupillen, kijken mij aan. “Ik ben wel oud maar niet zó doof hoor. En zeg maar Klaas.”
Intussen laat de monitor een zuurstofsaturatie van 66% zien. Terwijl Klaas mij vertelt dat hij de pijn herkent van eerdere keren, gaat mijn blik naar het scherm en weer terug naar hem. Deze saturatie kan toch niet kloppen.
Ik ben genoeg gewend om niet meer bij elke piep te schrikken; onzeker genoeg om te twijfelen of dat terecht is
Ik onderzoek zijn buik en voel inderdaad de breukpoort, maar het voelt niet beklemd. In ieder geval geen geprikkelde buik, liespulsaties matig voelbaar. De verpleegkundige staat naast me.
“Bent u even weggedommeld?” vraag ik.
“Ik val niet zo gauw in slaap met twee mooie dames aan mijn bed,” grapt Klaas.
Ik vraag hem over zijn dagelijks leven.
“Nou, niet zo’n drukke bedoening hoor.” Klaas vertelt mij over zijn verleden in de drukkerij, de krant die hij nog elke dag leest, en de oranje mafkees in Amerika.
Intussen arriveert zijn zoon. Ik leg uit dat ik nog niet weet wat er speelt.
Ik vraag de verpleegkundige een bloedgas af te nemen en besluit snel te bellen voor een CT-scan. Onderweg zie ik dat de lage saturatie toch overeenkomt met het bloedgas. Niet veel later belt de radioloog: een groot geruptureerd aneurysma. Een 4xA dus.
Ondanks het duidelijke beleid bij zijn hartfalen, schiet ik in de stress en bel de chirurg.
En zo wordt de zondagochtend ineens zwaarder dan ik had gedacht.
Met de telefoon nog aan mijn oor, sein ik de verpleegkundige om Klaas naar een rustiger kamertje te brengen, weg van de drukte.
Daar komt het moment waar ik stiekem al die tijd tegenop keek: mijn eerste echte slechtnieuwsgesprek. Tijdens mijn coschappen heb ik zelf nooit de kans gekregen het woord te voeren op dit soort momenten.
Ik ga op gelijke hoogte naast het bed van Klaas zitten en vertel dat er een grote scheur in de buikslagader zit. En dat we daar niets meer aan kunnen doen.
Het is stil.
“Oh… Dat is dan maar zo”, stamelt hij en vraagt of ik het niet met die tabletjes kan oplossen die hij eerder heeft gehad. Mijn hoofd draait overuren als ik ook de tranen in de ogen van zijn zoon zie. Want hoe zeg je tegen iemand die naast je zit dat hij nog maar een paar uur te leven heeft? Zeg je ‘dood’? Of ‘overlijden’?
Ik besluit maar gewoon te zeggen hoe het is. Er bestaat geen mooie manier om te zeggen dat het einde nabij is.
“Ik zou willen dat ik het met pilletjes kan oplossen, maar het is zo ernstig dat ik denk dat je vandaag hieraan zult overlijden.”
Niet veel later komen zijn vrouw en dochter binnen. Het kleine kamertje vult zich met een gezin, herinneringen, liefde – en het besef dat mijn woorden iets hebben doorbroken. Klaas en zijn vrouw vertellen dat het thuis al een tijdje moeilijk ging. Ondanks dat het zo plots en snel is, is het goed zo.
Ik leg uit wat hen te wachten staat, de opties voor pijnstilling en dat Klaas straks een rustige kamer op de afdeling krijgt.
Daarna laat ik de familie alleen. Ik wens ze sterkte en richt me tot Klaas.
Wat zeg ik tegen iemand waarvan ik weet dat hij er aan het einde van mijn dienst niet meer zal zijn?
Ik geef hem een hand en leg mijn andere hand eromheen.
“Bedankt meiske.”
“Jij ook bedankt, Klaas,” zeg ik. “Ik wens je een fijne reis.”
Ik krijg nog een knipoog. Ik zie een traan.
En met die knipoog sluit ik de deur achter me. In de gang tussen piepende monitors en bellende artsen, sta ik met tranen in mijn ogen. Klaas is de eerste van wie ik afscheid neem, wetende dat hij er snel niet meer zal zijn.
*Met dank aan de familie voor hun toestemming om dit verhaal te mogen delen.
1 reactie
Dokter, mooi verwoord, klaas was oude vriend van mijn man en tot op dag of 4 voor zijn overlijden nog contact gehad. Fijn mens.
j.kleinveld-v.d.vegte
26 september 2025 / 13:47