Daphne Voormolen

Daphne Voormolen

arts foetale geneeskunde

De kracht van zacht

Ik bezoek de tentoonstelling van Katinka Lampe in Galerie Ron Mandos in Amsterdam. Vanuit een drukke straat, een druk leven, valt de deur achter me dicht. Binnen wacht een zachte landing. Waar vind je dat nog?

Installation views, Zacht, Katinka Lampe, Galerie Ron Mandos, Amsterdam, 2026, Photo by Jonathan de Waart  ©️ Galerie Ron Mandos 

De mooie open ruimte van de galerie ademt rust. Prachtige gezichten kijken me vanaf het eerste doek aan. Zachte kleuren, zachte contouren, harmonieus samenspel maar ook een uitgesproken krachtige blik in die ogen. Een houvast van waaruit ik verder kijk. Er is veel te zien zonder dat één specifiek element de hoofdrol is toegekend. Alles heeft een gelijkwaardige aanwezigheid. Dat geeft rust, balans en mildheid. Iedereen mag er zijn.

Katinka Lampe, 2415261 (2026)

Courtesy Galerie Ron Mandos Amsterdam ©️ Katinka Lampe

Zacht was het startpunt voor deze serie, vertelt de kunstenares. Ze onderzocht de betekenis van zachtheid. Vanuit een behoefte tegenwicht te bieden aan alle hardheid in de wereld zoals harde beelden en harde omgang met elkaar. Het resultaat hangt aan de muur. Deze kunst draagt een intrinsieke zorgwaarde in zich.

De laatste tijd is er veel aandacht voor de relatie tussen kunst en zorg. Regelmatig lees ik dat de zorg tekortschiet en dat er daarom meer geschilderd, gezongen of gedanst moet worden in het ziekenhuis. Hoewel ik ervan overtuigd ben dat creatieve activiteiten positieve effecten hebben op ziekte en herstel, heeft zowel mijn zorghart als mijn kunsthart soms een beetje moeite met deze benadering.

Veel van het lijden van deze tijd vindt zijn oorsprong namelijk buiten het ziekenhuis. Het komt voort uit maatschappelijke ontwikkelingen en het huidige mensbeeld dat eruit is ontstaan. Overprikkeling, prestatiedruk, versnelling, maakbaarheid, individualisering en secularisatie leiden ertoe dat mensen eenzaam en somber zijn. Dat er gebrek is aan steun, troost en betekenisgeving. Dat heeft effect op gezondheid.

Katinka Lampe 8010257 (2025) en 8010268 (2026).

Installation views, Zacht, Katinka Lampe, Galerie Ron Mandos, Amsterdam, 2026, Photo by Jonathan de Waart  ©️ Galerie Ron Mandos

Goede gezondheid vraagt daarom meer dan het behandelen van ziekte, iets waar we in de zorg gelukkig goed in zijn. Het vraagt ook het versterken van veerkracht, zingeving en sociale verbondenheid. Die dimensies van gezondheid kunnen niet uitsluitend vanuit het medische domein worden gevoed. De zorg schiet daarin niet tekort, maar wordt overvraagd. Want de oorzaken van veel hedendaags lijden liggen buiten het medisch domein. Dat vraagt dus om bijstand elders.

Kunst laat maatschappelijke dimensies van gezondheid herontdekken. Kunst biedt een tegenwicht maar doet dit op zichzelf. Als we kunst als een instrument gaan zien gaat veel van de waarde verloren omdat een groot deel van de kracht juist in de vrijheid zit. De autonomie van kunstenaar en kunstsector is van wezenlijk belang. Kunst van hoge kwaliteit staat op zichzelf en draagt de zorgwaarde in zich. Wel is het belangrijk dat de kunstsector zich op dat gebied dienstbaar opstelt en omstandigheden creëert en stimuleert waarin de effecten op gezondheid en welzijn tot zijn recht komen.

Daarom kan ik iedereen een bezoek aan de tentoonstelling Zacht van Katinka Lampe aanbevelen. Of voorschrijven: Kunst op recept, als brug tussen beide werelden.

Katinka Lampe nodigt ons uit na te denken over zachtheid als houding. Ze laat zien dat gelijkwaardigheid en mildheid een rijk beeld, schoonheid en kracht niet uitsluiten. Zacht en kracht gaan samen! Mildheid betekent niet soft in overtuiging of handelen, maar biedt ruimte voor gelijkwaardigheid.

Katinka Lampe, 6065253 (2025)

Courtesy Galerie Ron Mandos Amsterdam ©️ Katinka Lampe

Na mijn bezoek en gesprek met de kunstenares ging ik vol goede moed naar huis. Ik voelde me gesterkt in de overtuiging dat kunst en zorg, gelijkwaardig en ieder vanuit eigen autonomie, samen een rijk landschap voor welzijn vormen. Die gedachte doet mijn zorg- en kunsthart sneller kloppen. De ene hand wast de andere.

Zacht van Kantinka Lampe is te zien tot 12 juli 2026 in Galerie Ron Mandos, Amsterdam.

Vrijdag een mailtje ontvangen met de nieuwste blogs en artikelen? > Aanmelden voor de nieuwsbrief

Delen