Daphne Voormolen
arts foetale geneeskunde
Kunst die zorgt
Daphne Voormolen stopt als arts foetale geneeskunde in het Wilhelmina Kinderziekenhuis. Ze loopt een laatste rondje langs de kunstwerken die haar altijd inspireerden.
Deze grote goedzak is ooit de hal van het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ) binnengehopt. Er wordt op hem geklommen, tegen hem gepraat, hij wordt van alle kanten bekeken en krijgt met grote regelmaat een aai over zijn bol.

Als ik het WKZ binnenkom, is hij altijd de eerste die me begroet. Soms zie ik een vriendelijke glimlach, soms lijkt hij wat te mopperen. Op andere dagen vind ik troost, berusting, hoop, geduld of aanmoediging in z’n ogen. Waar het hart vol van is, loopt de kunst van over, zeg ik vaak en dat is precies wat hier gebeurt.
In het ziekenhuis waar mensen met uiteenlopende emoties te maken hebben, is hij dus helemaal op zijn plek. Hij is kneedbaar naar behoefte, en daarmee heeft dit kunstwerk van Tom Claassen een zorgtaak. Hij neemt zijn taak heel serieus en zit altijd trouw op zijn plekje. Ik ga hem missen.
Afscheid
Na vijftien jaar neem ik afscheid van het UMC Utrecht en het WKZ. Het is tijd voor iets nieuws. Bij wijze van afsluiting loop ik nog een laatste rondje door het ziekenhuis, langs kunstwerken die mij al die jaren hebben geïnspireerd.
Ik neem de trap naar de kelder. De ondergrondse transportgang is de navelstreng tussen het WKZ en het UMCU. Hierdoor bewegen personeelsleden en patiënten, en gaan eten, medicijnen en materialen van het ene naar het andere ziekenhuis.


Joanneke Meester speelt hiermee in haar letterkunstwerk: ‘Kooooomen en Gaaaaan’. Blauw en rood doen denken aan zuurstofarm en zuurstofrijk bloed. Bij de grote letters moet ik altijd denken aan ons DNA: een lettercode die in onze bloedbaan rondgaat en bepaalt wie we zijn. Kunst en creativiteit zitten spreekwoordelijk in ons menselijk bloed en hier letterlijk in de bloedsomloop van het ziekenhuis. Ik geniet ervan.
Ik kom aan in het UMCU en loop direct naar ‘Tesko’ van Jorn van Leeuwen. Daar is het weer. Het heldere donkerblauw. Zo prachtig mooi. Op de vensterbank staat een eenvoudig vaasje met een geranium. Een alledaags plantje, liefdevol verzorgd. Het begint te bloeien. De blaadjes richten zich op alsof ze hun kracht hervonden hebben om het diepe blauw te trotseren.

Een bijzondere, bijna lichtgevende gloed omringt het plantje en geeft het een ongekende schoonheid. Ik heb hier vaak gestaan. Het voelt voor mij alsof zorg hier zichtbaar is geworden. Blauw staat vaak voor verdriet maar naar mijn idee kantelt hier de betekenis. In het ziekenhuis staat blauw voor vertrouwen, rust en integriteit. Het is de huiskleur van het UMCU. Dit schilderij maakt blauw tot de kleur van herstel, van veerkracht en weerbaarheid. Schoonheid is troostend. Waarom eigenlijk? Ik weet het nog steeds niet precies. Misschien is het een beetje magie.
Ik loop verder, buitendoor, terug naar het WKZ. In de verte zie ik haar al staan: Wilhelmina als tienjarig meisje. Bescheiden van formaat, groots in uitstraling. Ze verwelkomt kinderen, ouders en zorgverleners. Ze geeft het ziekenhuis een gezicht. Het grote instituut gepersonificeerd als kind. Die verbinding vind ik mooi. Iedereen is kind geweest. Iedereen loopt langs een kind om het Kinderziekenhuis binnen te gaan. Ik kan een klein buiginkje niet onderdrukken en stap door de draaideur.

In de hal staat de grote glazen vitrine. Menig collega en bezoeker is er letterlijk tegenop gebotst. Binnenin staat een oude projector. Wie goed kijkt, ziet de filmstrips nog hangen. Dit was een bijzonder videokunstwerk van Marijke van Warmerdam: ‘Le retour du chapeau‘.
Ooit werd hier een eenvoudig strooien hoedje op de muur geprojecteerd. Het zweefde boven een indrukwekkend Zwitsers keteldal, gedragen door een dwarrelwind. Bijna verdween het uit beeld. Maar steeds kwam het weer terug. Een loop. Komen en gaan. Voor elk kind dat vroeger in het WKZ werd opgenomen, lag er een strooien hoedje op het bed. Een tastbare verbinding met de buitenwereld.
Kindjes kwamen in de hal naar het zwevende hoedje kijken. Een eenvoudig beeld met een diepe betekenis. De wind als zorgzame kracht die draagt en terugbrengt. Ik blijf even staan. Het geeft me nog altijd een bijzonder gevoel om hier voorbij te lopen.

Kunst in het ziekenhuis is er niet alleen voor patiënten en bezoekers. Ook voor zorgverleners. Vijftien jaar liep ik hier rond. Tussen kunst en zorg. Tussen geboorte en afscheid. Tussen weten en voelen. Ik heb geleerd dat niet alles van waarde zich laat meten. Dat een beeld soms iets kan uitdrukken waar taal tekortschiet. Dat schoonheid werkelijk iets voor mensen kan betekenen. De ruimte die kunst schept is van grote waarde! Deze kunstwerken en nog vele andere hebben mij steun, troost en aanmoediging gegeven. Ze hebben me gesterkt in de overtuiging dat kunst een zorgwaarde heeft. Daar valt nog zo veel meer over te zeggen. Voor nu denk ik aan een mooie uitspraak van Victor Hugo: er is geen grotere kracht dan een idee waarvoor de tijd rijp is.
De tijd is rijp.
Op vrijdag een mail ontvangen met de nieuwste blogs en artikelen? > Aanmelden voor de nieuwsbrief
1 reactie
Wat een mooi verhaal met liefdevolle beschrijvingen van inspirerende kunst!
Willem Kunst
19 september 2026 / 10:56