De patiënt niet meer centraal

Na de publicatie van een artikel in Medisch Contact met als titel ‘De patiënt staat nu echt centraal’ ging ik op 2 maart 2010 na hoeveel treffers de leuze ‘de patiënt staat centraal’ op Google oplevert: dat waren er 71.500 . Nu, vier jaar later, zijn dat er 5230! Is dat een teken aan de wand of ligt dit aan Google?

Roept u als hulpverlener weleens dat de patiënt centraal staat? Lijkt me stug! Stel dat ik de dag begin met de kreet ‘bij mij komt het gezin op de eerste plaats’. Dat zou toch bespottelijk zijn! Toch zijn de zorgverzekeraars nu al weer druk doende met wervende spotjes voor in het najaar; en reken maar dat de leuze ‘de patiënt staat centraal’ weer in allerlei varianten op de buis zal verschijnen.

Waar wringt de schoen? Zorgverzekeraars hebben geen patiënten maar klanten en dokters zouden geen klanten maar patiënten moeten hebben. Zodra een patiënt zich nadrukkelijk profileert als klant, komt er in mijn beleving ruis in de communicatie. Het drukt mijn plezier in het werk. Op dat moment word ik tegen mijn zin in een beetje minder dokter en wat meer ondernemer. Voor veel collegae schijnt dat geen probleem te zijn en zij hebben het tij mee. Toch rijmt er iets niet: met de patiënt als koning-klant zal de zorg nog meer gaan kosten.

Zou het nog mogelijk zijn om deze trend te keren waarbij patiënten zich meer als klanten en dokters zich meer als ondernemers opstellen? En dan moet er ook nog fors bezuinigd worden! Ik waag het te betwijfelen. Maar degenen die in de zorg de touwtjes in handen hebben, adviseer ik dringend om níet de patiënt centraal te stellen maar de patiënt én de hulpverlener samen.

Het accent in de zorg moet volgens mij veel meer komen te liggen op het plezier in het werk. Dat impliceert niet alleen aandacht voor de werkomstandigheden maar ook voor de ontwikkeling van hulpverleners. Dit hoeft niet ten koste te gaan van patiënten. Integendeel ! Efficiëntie die er toe leidt dat een patiënt met een botbreuk tijdens vijf opeenvolgende polikliniekbezoeken door vijf verschillende artsen wordt gezien is doorgeschoten. Waarom geen vier bezoeken bij dezelfde arts? Dat is voor beiden meer bevredigend.

Tijdens een bijscholing over samenwerking met onder meer maatschappelijk werk was het woord ‘patiënt’ plots taboe en diende er over ‘klanten’ of – nog liever – ‘cliënten’ te worden gesproken. Dat klonk gelijkwaardiger. Toen ik hierover mijn verbazing uitte, telde ik als hopeloos ouderwetse dokter niet meer mee. Helaas voor de samenwerking met maatschappelijk werk ben ik altijd die hopeloos ouderwetse dokter gebleven.

Delen