Dikke bult

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Zijn wij bereid om de zorgkosten voor anderen te dragen? Volgens de nieuwe editie van de barometer Solidariteit in het Nederlandse zorgstelsel van het Nivel is dit steeds minder het geval. De bereidheid hiertoe is in een paar jaar tijd (2013-2015) met maar liefst 10 procent gedaald van 73 naar 63 procent. Leefstijl blijkt een belangrijke bepalende factor in die bereidheid: vooral rokers, drinkers en mensen die op andere manieren ongezond leven moeten het ontgelden.

In relatie hiermee stelde Jan Kremer gisteren op Twitter precies de vraag waar het om gaat: “Op weg naar ‘eigen schuld dikke bult’ geneeskunde”? Dat is niet te hopen, maar het is helaas toch wel een realistisch toekomstperspectief. De gezondheidszorg – en vooral ook de vraag wat die kost – heeft de laatste jaren steeds meer het algemene publiek bereikt.

Het ontstaan van discussie over solidariteit in de zorg is onvermijdelijk

Discussie over dure geneesmiddelen, over de zorgpremie, over de financiële reserves die zorgverzekeraars verplicht zijn aan te houden, over salarissen van zorgbestuurders en medisch specialisten; het komt allemaal voorbij in kranten, tijdschriften en tv-programma’s. We zijn wakker geschud. Dat in het verlengde hiervan ook discussie ontstaat over ‘eigen schuld dikke bult’ is onvermijdelijk, omdat diezelfde media ook steeds meer aandacht zijn gaan besteden aan leefstijl en de gevolgen daarvan voor de gezondheid.

“Om de solidariteit te versterken, kunnen overheidsbeleid en communicatie van invloed zijn”, schrijft Nivel nu. Het is de vraag in hoeverre overheidsbeleid hierin inderdaad een sturende rol kan spelen, we hebben niet het type samenleving waarin solidariteit zich laat afdwingen. Communicatie kan wel helpen. Al zal die niet eenvoudig zijn, want leg maar eens uit dat een ongezonde leefstijl vaak helemaal geen kwestie van eigen schuld is. Maar dat hier een taak voor de overheid ligt om snel werk te maken van dit thema is duidelijk.