Bram Vermeer
Duivelse verleiding
Veel middeleeuwse monniken vonden boeken gevaarlijk. Ze zouden afleiden van de contemplatie en het werk in de wereld. Boeken konden belangrijke kennis bevatten en moesten zorgvuldig worden overgeschreven, maar het was een moeras waarin men kon verdrinken. De duivel lag op de loer om hen ten val te brengen.
De monniken kregen gelijk toen de boekdrukkunst werd uitgevonden. Vanaf de 15e eeuw werd Europa overspoeld met vlugschriften over heksen, demonen, complottheorieën over de pest en haattaal tegen buitenlanders. De geschriften werden driftig geliket en geshared. De drukpers werd een strijdmiddel. De religieuze influencer Maarten Luther had zijn opruiende stellingen al gedrukt voordat hij ze op de deur spijkerde van een kerk in Wittenberg.
Als het te veel wordt, kijk ik een kattenvideo
Eerst kwam er censuur, maar dat drong de trollen in de anonimiteit. De woordenstrijd werd feller en wakkerde in de 17e eeuw godsdienstoorlogen aan, waarbij in Midden-Europa de helft (!) van de burgers omkwam. Het duurde een paar generaties voordat boeken geen gif meer waren, maar een middel om je te verdiepen in andere werelden. Er kwam vrijheid van drukpers.
Bij de huidige sociale media gaat het leerproces sneller. Het telefoonverbod op scholen helpt kinderen – ‘Generatie Alfa’ – omgaan met hun digitale omgeving. Ze kunnen straks hun ouders leren om de telefoon af en toe weg te leggen.
Misschien is het niet genoeg en gaat het moddergooien op sociale media nog een tijdje door. Ik lees de berichten alleen nog als ik achter de computer zit. Dan achtervolgen ze me niet overal waar ik heen ga. Als het te veel wordt, kan ik altijd nog een kattenvideo bekijken om me eraan te herinneren dat niet alles op internet serieus is.
Mijn telefoon is voortaan voor muziek, het lezen van de krant en om de weg te vinden. Inmiddels hoor ik zo veel muziek, dat ik ook weer muzikale oorwurmen krijg. Als ik Bad Romance weer eens hoor, zingt Lady Gaga nog urenlang in mijn hoofd ‘Rah-rah-ah-ah-ah…’ Ook muziek is een verleiding..