Geen opsteker

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Het is een cynische vraag die huisarts Niels Rossen gisteren stelde op Twitter, maar het is er wel een die tot nadenken stemt: “Hoeveel CT-scans heb je nodig om één kankerpatiënt te veroorzaken?” Hij verwijst hiermee naar het advies van een Nederlands-Amerikaanse onderzoeksgroep om het aantal kankerdoden terug te dringen door oudere rokers en ex-rokers jaarlijks een CT-scan te laten ondergaan.

Opmerkelijk is dat de onderzoeksgroep ervan uit gaat dat vroegtijdige screening de overlevingskansen van deze mensen kan vergroten. Een uitspraak waarmee ze behoorlijk op de feiten vooruitloopt, als je bedenkt dat de resultaten van proefbevolkingsonderzoek hiernaar vanuit het Rotterdamse Erasmus MC pas over twee jaar gepresenteerd worden. Bovendien wordt bij het presenteren van plannen om door vroegtijdige screening levens te redden nogal eens al te gemakzuchtig voorbijgegaan aan de overdiagnose bias, die de overlevingwinst in een beduidend ander daglicht plaatst.

Klinisch ethicus Gert van Dijk kwam op Twitter al direct met een alternatief voor de screening, dat ongetwijfeld veel efficiënter is: een algemeen rookverbod. Dat zal er niet zo snel komen – roken spekt ook de staatskas tenslotte – maar actiever inzetten op preventie zou al een belangrijke stap in de goede richting zijn. Het zal best zo zijn dat longkankerscreening het aantal doden kan reduceren, al was het alleen al omdat het mensen weer eens met de neus op de feiten drukt over de gevaren van roken. Maar het is wel het paard achter de wagen spannen.