Gezond en gelukkig

Ignace Schretlen
Ignace Schretlen is publicist, beeldend kunstenaar en voormalig huisarts. Lees alle artikelen van Ignace Schretlen

Tijdens het overhuizen van een paar duizend boeken viel plots de minigids Gezond en Gelukkig op de grond. Een waar godsgeschenk op het juiste moment. Als de nood het hoogste is, is de redding nabij. De tientallen dozen met – in letterlijke en figuurlijke zin – gewichtige literatuur over geneeskunde, filosofie, geschiedenis, kunst en cultuur hield ik even voor gezien. In licht-eufore stemming begaf ik mij naar Brasserie De Gruyterfabriek om mij bij een Club Sandwich Fish en overheerlijke cappuccino in de blessuretijd van mijn leven alsnog in te laten wijden in de geheimen van een gezond en gelukkig bestaan.

Het zou weleens kunnen dat onze eerste levensjaren de gezondste en gelukkigste waren. Waar komt anders de vage notie vandaan dat er überhaupt zoiets als een gezond en gelukkig leven mogelijk is? Maar wrang genoeg ligt deze paradijselijke periode buiten de reikwijdte van ons geheugen. Feit is dat ongezonde mensen heel gelukkig kunnen zijn en gezonde mensen doodongelukkig. Gezond en Gelukkig is volgens mij geen bestsellers-topic omdat we ongezond en/of ongelukkig zijn maar omdat wij hierover piekeren en bij dit gepieker staren wij ons maar al te graag blind op andere tijden en/of andere mensen. Facebook, reclames en films laten ons maar al te graag in een hemel op aarde geloven waarin iedereen gezond en gelukkig is.

Een gegeven paard moet je niet in de bek kijken

Over een gezond en gelukkig leven verschijnen dagelijks boeken. Maar zoals alles in ons universum kan het haast niet anders of de basis hiervan zou moeten bestaan uit een paar elementaire deeltjes, i.c. regels. Een minigids van ruim zestig pagina’s is eigenlijk al te omvangrijk om ons hierover te informeren. Maar een gegeven paard – de gids is een cadeautje van Bruna – moet je niet in de bek kijken. Als eerste auteur wordt prof. dr. René Diekstra – waar kennen wij die van? – genoemd. Als tweede auteur is – ongetwijfeld ook op zijn titel – dr. Wayne Dyer geselecteerd. In hun kielzog volgen Callan Pinckney, Patricia Blok, Nancy Friday ‘en vele anderen’.

Met groot genoegen reik ik u vijf krenten uit de vergeelde letterbrij aan.

  • “Negentig procent van de vrouwen die ouder zijn dan zestien jaar heeft tot op zekere hoogte last van cellulitis, ook wel sinaasappelhuid genoemd. (…) Nicole Ronsard heeft een methode ontwikkeld om de verstopping in het vochtsysteem van de huid op te heffen, zodat een goede doorstroming ontstaat en de typische bulten en bobbels van de cellulitiskwaal weer worden gladgestreken.”
  • Saprecept van Cherie Calbom en Maureen Kaane tegen stress: rol één teentje knoflook in een klein handjevol peterselie en druk het samen met 4-5 worteltjes zonder loof en 2 strengels bleekselderij door de vultrechter. Schenk het sap in een glas en garneer het met een takje peterselie.
  • “(Raymond) Moody maakt duidelijk dat het onmogelijk is harde, verifieerbare conclusies te trekken over het voortbestaan na de dood, maar is er anderzijds van overtuigd dat mensen met een bijna-dood-ervaring wel degelijk een glimp hebben opgevangen van een geheel andere werkelijkheid die evenveel bestaansrecht heeft als die waarin wij leven. (…) Na jaren van studie heeft hij een methode ontwikkeld waarbij wij, levenden, kunnen communiceren met overleden familieleden, geliefden en vrienden.”
  • Joyce Vedral: “Je bent vreselijk jaloers wanneer je in een restaurant een man ziet die als het ware wél aan de lippen van zijn vriendin hangt. Eerst vraag je je af of er iets aan jou mankeert, en vervolgens word je boos. Die boosheid is het begin van je vrijheid. Je innerlijke stem zegt: ik verdien beter dan dit. (…) Een gelukkig leven is niet afhankelijk van een partner of een relatie. Geluk begint in de eerste plaats bij jezelf.”
  • Prof. dr. René Diekstra: “Nog een goedkoop advies tot slot: de volgende keer dat je je partner tijdens een ruzie een rotklap zou willen verkopen, vraag je hem of haar gewoon even naar buiten te komen om daar het probleem uit te wandelen.”
  • Mijn gids ‘Gezond en Gelukkig’ dateert uit 1994. Een forse illusie armer ontdek ik thuis op de site van Bruna dat in 2012 een boek is uitgegeven met weer precies dezelfde titel: “Gezond eten, reinigen en bewustwording vormen de basis voor een gezond & gelukkig leven. In dit beknopte lifestyle boek legt Jacqueline Rijks uit welke invloed voeding en het zuur-base evenwicht kunnen hebben op je gezondheid.” De € 18,95 die het boek kost besteed ik liever aan een lekkere lunch.

De geschiedenis herhaalt zich en vaak nog sneller dan gedacht. We kunnen ons tegenwoordig verlustigen aan tientallen leefstijlapps die vaak gratis worden aangeboden. Adjunct-hoofdredacteur dr. Pieter van Eijsden schrijft hierover in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van 8 oktober 2016: “(…) Ook toont een meta-analyse over de bijdrage die leefstijlapps kunnen leveren aan lichaamsbeweging en gewichtsreductie dat dit effect zeer beperkt is. Zelfs een hoogleraar ‘e-health-toepassingen in disease management’ is hier kritisch over. Hij concludeert dat de effectiviteit van apps bij de bevordering van een gezonde leefstijl geenszins overtuigend is aangetoond.”