Het grote misverstand

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Mensen kunnen erg nostalgisch worden als het over onze gezondheidszorg gaat. Vroeger, ja, toen was die zorg pas echt goed hoor. Toen kon je nog gewoon naar het ziekenhuis als je dat nodig vond. Er was niemand die je vertelde – of langs de weg van het geld probeerde te dwingen – om de zorg zo veel mogelijk in de eerste lijn te genieten. Laat staan om je te zeggen dat je ‘eigen regie’ moest tonen. De overheid legde ons via Postbus 51 met herhaling geduldig uit wat goed voor ons was. Niet alleen over onze zorg, maar ook over ons pensioen. Daar moesten we voor sparen, zei Pim Jacobs, “Dat is beter, voor later.”

Wat zorg betreft verlangen mensen terug naar hoe het vroeger nooit geweest is

Pim Jacobs ging drie jaar voor zijn pensioen dood en wat die zorg betreft verlangen mensen terug naar hoe het vroeger nooit geweest is. Minister Bruno Bruins maakt in Medisch Contact onder de kop ‘Klaarheid over het zorgstelsel’ korte metten met die nostalgie. In de tijd van het Ziekenfonds waren degenen die daarvan afhankelijk waren (omdat ze onder de inkomensgrens voor een particuliere verzekering zaten) helemaal niet beter af. Het huidige stelsel geeft – ondanks alle gedoe over budgetplafonds – meer keuzemogelijkheden. Het basispakket wordt helemaal niet uitgekleed, het dijt alleen maar uit. En de zorgverzekeraars worden niet in marmerpaleizen slapend rijk over de rug van hun verzekerden. Ze werken efficiënter dan de ziekenfondsen van weleer.

Bruins zegt niets nieuws. Het zijn allemaal feiten die dertien jaar na de introductie van de Zorgverzekeringswet allang als bekend verondersteld zouden mogen worden. Dat hij het toch moet zeggen, is triest. Het laat zien hoezeer de framing over dit stelsel hoogtij viert.

2 Reacties Reageer zelf

  1. W.Donners
    Geplaatst op 14 december 2019 om 20:58 | Permalink

    Ah. Het is allemaal een misverstand, citeert de heer van Wijck goedkeurend.
    Hij citeert, hoe verrassend, de minister, en hij legt het nog eens uit.
    Waarvoor dank overigens.
    Als er toch geciteerd wordt:

    Robert Kreis, Chirurg Niet Praktiserend Geen BIG nummer, BEVERWIJK
    13-12-2019 13:43
    “Het manuscript “Klaarheid over het zorgstelsel” waarin “misverstanden” over ons huidige zorgstelsel worden besproken, rammelt aan alle kanten.
    Misverstand 1 besteed aandacht aan de toen bestaande “tweedeling: ziekenfonds-particulier”. Dat is correct en had binnen het toen bestaande stelsel gemakkelijk opgeheven kunnen worden. Lange wachtlijsten bestonden niet door het ziekenfondssysteem maar door de invoering van de knellende budgettering in de periode 1995-2005.
    De premie vergelijking 2005 met 2020 is misleidend door het complexe en kostbare toeslag-systeem en het hoge huidige eigen risico bedrag.

    Misverstand 2 gaat over de omvang van het basispakket. Dit pakket is in ieder geval veel kleiner dan dat indertijd door het ziekenfonds werd vergoed. Desondanks zijn de zorgkosten scherp gestegen direct bij de invoering van het nieuwe stelsel. Derhalve is het het stelsel duurder geworden en niet de zorg.

    Misverstand 3 gaat over geld “dat aan de strijkstok van verzekeraars blijft hangen”. In een artikel in Medisch Contact heb ik uitgelegd dat de verzekeraars best zuinig kunnen werken, maar dat dit niets zegt over de inefficiëntie van het zorgsysteem en het rondpompen van geld daarbinnen. Zeker de bureaucratie van het systeem als geheel is geld verslindend.

    Wellicht dat de heer van Wijck in antwoord weer iemand anders wil citeren?

  2. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 15 december 2019 om 13:41 | Permalink

    In het huidige stelsel zijn zorgkosten deels verlegd – via het eigen risico – naar de burger. Dat is goed te verantwoorden, want het dwingt mensen om na te denken over hun zorgconsumptie.
    Dat niet de zorg duurder is geworden maar het stelsel, is een voortdurend punt van discussie. Feit is dat de zorg hoe dan ook steeds duurder wordt door ontwikkelingen in onze maatschappij (vergrijzing, toename van chronische ziekten), maar ook van het succes van zorg (steeds meer kankerpatiënten blijven leven maar hebben wel jarenlang zorg nodig, technologische ontwikkelingen maken behandelingen mogelijk die voorheen onmogelijk waren). Feit is ook dat de groei van de zorgkosten nagenoeg stelselonafhankelijk is (https://www.artsenauto.nl/verantwoordelijkheid-nemen/) en dat het Centraal Plan Bureau dus stelt: laten we nu maar niet beginnen aan een stelselwijziging.
    Dat bureaucratie geldverslindend is, is waar. Het ministerie maakt er dan ook werk van om die bureaucratie te verminderen. Iets waarbij de zorgaanbieders zelf het ministerie behulpzaam kunnen zijn trouwens. Regelzucht is niet exclusief voorbehouden aan overheden of zorgverzekeraars.