Maartje-Marijke Menkveld

Maartje-Marijke Menkveld

Physician assistant - klinisch verloskundige

Het nut van een speciaal spreekuur

‘Wéér een uur erbij?’, klinkt het vaak als het over speciale spreek­uren gaat. Toch vervullen die een belangrijke functie in het vacuüm tussen ‘medisch klaar’ en ‘weer verder kunnen’, betoogt physician assistant – klinisch verloskundige Maartje-Marijke Menkveld-Kockelkoren, oprichter van het bevalverwerkingsspreekuur.

Je kunt er bijna niet meer omheen: aparte spreekuren voor overgang, verlies, leefstijl, slaap, seksualiteit, rouw en werkstress. Het roept soms scepsis op. Moet dat nou, nóg een spreekuur erbij? Maar de opkomst ervan laat vooral zien dat steeds meer mensen vast­lopen op ervaringen die niet direct medisch zijn, maar wél hun dagelijks functioneren raken.

Neem de vrouw die ik onlangs sprak. In haar dossier stond dat alles ‘ongecompliceerd’ was verlopen. Medisch gezien klopte dat volledig: een vlot verloop, goede start van haar kind, mooi herstel. Maar haar ervaring vertelde een ander verhaal.

Toen haar baby kort na de geboorte even werd meegenomen en de kamer daarna leeg werd, sloeg de angst toe. De stilte die volgde voelde eindeloos. Zes weken later, tijdens de telefonische nacontrole, gaf ze keurig antwoord op alle vragen. De borstvoeding liep voorspoedig, de hechtingen waren genezen, de baby deed het goed. En bij het vinkje ‘mentale gezondheid’ hoorde ze zichzelf zeggen: ‘Ja, prima’.

Plaatsen

Maar het was niet prima. Ze sliep slecht, de onrust bleef hangen en de spanning zat nog in haar lijf. Ze kon het zelf niet goed plaatsen.

Ze kwam uiteindelijk op het beval­verwerkingsspreekuur. Niet voor therapie, maar om te begrijpen wat er was gebeurd, waarom het zo had gevoeld en waarom dat gevoel niet vanzelf wegtrok. Tijd voor duiding, maar ook voor het bespreken van emoties, context en triggers.

Voor haar was dat voldoende om weer verder te kunnen. Maar ik zie ook vrouwen bij wie in zo’n gesprek duidelijk wordt dat hun klachten eigenlijk te zwaar zijn voor dit soort nazorg. Juist doordat ze ergens aankloppen, kunnen we snel schakelen en hen op tijd doorverwijzen naar passende specialistische zorg.

Een gesprek kost weinig, maar kan veel ondervangen

Dit levert de zorg ook iets op. Niet in grote slogans of baanbrekende interventies, maar doordat kleine klachten niet uitgroeien tot grote problemen. Een gesprek kost weinig, maar kan veel ondervangen: uitval, langdurige trajecten, herhaalconsulten of mensen die later alsnog vastlopen. Dat is winst, voor patiënten én voor professionals.

Niet verder kunnen

We zien deze ontwikkeling op meer plekken in de zorg. Niet omdat alles gemedicaliseerd moet worden, maar omdat er een groep bestaat die niet ziek is, maar ook niet gewoon weer door kan. Juist hier ligt ruimte om mensen eerder op te vangen, zodat de zorg als geheel toegankelijk en houdbaar blijft.

De medische uitkomsten in Nederland zijn beter dan ooit. En terecht staat een gezonde moeder met een gezond kind, of een patiënt met een geslaagde behandeling, voorop. Maar naast die uitkomsten ligt de ervaring zelf. Die bepaalt vaak hoe iemand verder gaat. Zo’n ervaring laat zich niet vangen in cijfers, maar beïnvloedt wel herstel, draagkracht, werkvermogen en het vertrouwen in de zorg.

Aparte spreekuren lijken misschien iets extra’s, iets erbij. Maar eigenlijk vullen ze een ruimte die er altijd al was: tussen ‘medisch klaar’ en ‘weer verder kunnen’. Die ruimte verdient aandacht. Niet als luxe, maar als logische stap in een zorgsysteem dat steeds complexer wordt, en tegelijk menselijk moet blijven.

Een gesprek kost weinig, maar kan veel ondervangen. Dat is winst, voor patiënten én voor professionals

Delen