Invloed op de kwaliteit?

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Een interessante stelling van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties op Twitter afgelopen vrijdag: ‘Als patiënt kun je altijd invloed uitoefenen op de kwaliteit van de kankerzorg.’

O ja?

Een familielid van me kreeg net voor de kerst de diagnose kanker. De operatie is al achter de rug en het vervolgtraject is gedefinieerd: chemokuur, hormoontherapie en immunotherapie. Maar eerst wordt het voorlichtingsgesprek hierover uitgesteld omdat de oncologisch verpleegkundige ziek is. Geen paniek, ze is twee dagen later beter en geeft goede uitleg. De behandeling kan snel starten. Afgelopen vrijdagochtend om precies te zijn, ongeveer op het tijdstip waarop NFK die stelling de wereld in Twitterde.

Maar donderdagmiddag ging de telefoon: het wordt niet vrijdag maar de volgende dinsdag. Waarom? “De dokter moet naar een congres.” Pardon? Sinds wanneer boeken medisch specialisten hun congresbezoek pas een dag van tevoren in? Deze reden riekt aan alle kanten naar een smoesje. “Als ze het vragen zeg maar dat ik naar een congres moest. Dat accepteren ze wel. Het laat zien dat ik mijn vak bijhoud.” Kortom: het leidt tot twijfel bij de patiënt en diens naasten, en dat is een slechte voedingsbodem voor vertrouwen. Bovendien werpt het vraag op in hoeverre het betreffende ziekenhuis de continuïteit van zorg heeft geborgd.

Kun je als patiënt invloed uitoefenen op deze gang van zaken? Ja, natuurlijk kan dat NFK. Je kunt je beklag doen en hopen dat er naar je geluisterd wordt. Maar je gaat er eigenlijk vanuit dat de kwaliteit – net als het cliëntbesef – in het organisatiebeleid verankerd is.

6 Reacties Reageer zelf

  1. Marcel Pater
    Geplaatst op 20 januari 2014 om 10:04 | Permalink

    En dan moet je maar vervanging regelen als specialist, dit gaat ook niet om een verkoudheid. Besef ontbreekt wat voor impact dit heeft op een patiënt. En nu we het er toch over hebben: wat kost zoiets eigenlijk? Een dag lang geen behandelingen? Wie draait daar voor op?

  2. joke boon
    Geplaatst op 20 januari 2014 om 10:19 | Permalink

    Dat klinkt als misbruik maken van je positie. Het aloude de patiënt heeft ontzag voor de dokter. Moet je niet altijd, en juist waar het de behandeling van ernstige ziektebeelden betreft, eerlijk zijn tegen de patiënt? Eerlijk zijn geeft vertrouwen in de behandelaar en de patiënt de gelegenheid om eventueel elders zijn heil te zoeken. Of om te staan op doorgaan van de behandeling door een plaatsvervanger.

  3. Betty v Wijngaarden
    Geplaatst op 20 januari 2014 om 11:56 | Permalink

    Eerlijk gezegd denk ik dat de invloed die mensen met kanker kunnen uitoefenen op de kwaliteit van de zorg, beperkt is. Je kunt ervoor zorgen dat je op tijd op je afspraken komt en zo goed mogelijk houden aan alle behandelingsvoorschriften. Maar als er iets schort aan de kwaliteit van zorg door de zorgverlener, kan je daar achteraf je beklag over doen. Op het moment zelf heb je daar niets aan. En afhandeling van klachten kost tijd en energie. Iets waar mensen die midden in een behandeling vanwege kanker zitten, niet ruimschoots over beschikken.

  4. G. Stevens
    Geplaatst op 20 januari 2014 om 12:05 | Permalink

    Je gaat er ook vanuit zoals hierboven gezegd in een reactie, dat men zich realiseert wat voor impact dit heeft op de patient.

    Een familielid kreeg het bericht dat zijn agressieve vorm van kanker was uitgezaaid. Het gesprek met de specialist over de te volgen behandeling werd uitgesteld met een ruime week uitgesteld want alle specialisten (!) op dit terrein in dit ziekenhuis waren op een congres in de VS. Een eerdere afspraak was dus niet mogelijk. En ik heb het gecontroleerd, er was inderdaad een congres.

    Een onbekende Amerikaanse specialist die ik gemaild had over de situatie van mijn familielid, liet zijn secretaresse de dag daarna bellen dat hij helaas aanwezig was op hetzelfde congres als de Nederlandse specialisten, maar dat hij spoedig zou terugbellen. Weer een dag later had ik de Amerikaanse specialist aan de telefoon en drie kwartier lang met hem gesproken over mogelijke behandelmethodes voor mijn familielid.

    Toen dagen later het gesprek met het Nederlandse ziekenhuis doorging, was dit met een assistent. Niet met een van de specialisten die op het congres waren geweest. De assistent was duidelijk niet in deze vorm van kanker was gespecialiseerd en dus niet op de hoogte was van de laatste behandelmethodes evt. experimentele behandelmethodes.

    Je kunt je beklag doen als patient, maar dat helpt je situatie meestal niet. Bovendien heb je daar in deze situaties ook de energie er niet voor. Je kunt de kwaliteit van je zorg wel beinvloeden door jezelf heel goed te informeren over mogelijke behandelmethoden en je heil elders zoeken binnen Nederland of de buurlanden. Waar men zich wel realiseert wat de impact is op de patient en waar kwaliteitsbesef en clientbesef in de organisatie verankerd is.

  5. Jurriën Wind
    Geplaatst op 21 januari 2014 om 19:00 | Permalink

    Ik herken helemaal wat je schetst Frank. Als huisarts heb ik er vrijwel dagelijks mee te maken. Iedere dag (!) voer ik consulten waarbij de kwaliteit van een ‘medische behandeling elders’ ter discussie wordt gesteld. Vaak gaat het om logistieke zaken, miscommunicatie, matige afstemming / samenwerking waarbij het vertrouwen van de patiënt in de behandelaar / instelling op het spel lijkt te staan. Wekelijks vragen patiënten mij verwijzingen naar andere instellingen (ziekenhuizen) terwijl onderzoeken nog lopende zijn. Veel ontevredenheid, weinig geduld maar vaak ook begrijpelijk gebrek aan verder vertrouwen omdat de geleverde kwaliteit geleverd door artsen, organisaties gewoon beneden de maat lijkt te zijn. Het gaat dan over: bejegening, logistiek, communicatie, samenwerking, snelheid in medische processen en teveel kapiteins op het schip (dat schept verwarring). Allemaal belangrijke factoren die los van elkaar of samen kwaliteit kunnen maken of niet.
    Overigens heb ik zelf het idee dat juist in de oncologische zorg ‘organisatorische zaken m.b.t. kwaliteit voor de patiënt’ beter geregeld zijn dan elders…..
    Overigens II. Fijn ook dat de operatie al (zo snel) achter de rug is en dat al bekend is hoe het vervolgtraject gaat worden. Dat gaat dus gelukkig goed!

  6. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 21 januari 2014 om 19:37 | Permalink

    Bedankt Jurrien. Of het in de oncologische zorg nu zoveel beter is dan in andere vormen van zorg weet ik nog zo net niet. Ik kom hier morgen op terug.