Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Juiste route

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck schrijft op vrijdag over actuele uitspraken en ontwikkelingen. Deze keer: gesprekken over de terugkeer van het verzorgingshuis (en of dit de wenselijke oplossing brengt).

Atie Schipaanboord (ANBO-PCOB) plaatst een interessante kanttekening bij de bevinding van Panel Inzicht dat een meerderheid van de Nederlanders pleit voor terugkeer van het verzorgingshuis. In eigen onderzoek kwam ANBO-PCOB weliswaar tot dezelfde conclusie. Maar in antwoord op de vraag aan ouderen of ze dan ook zelf in een verzorgingshuis willen gaan wonen, is het antwoord nee. Voormalig staatssecretaris Clémence Ross-van Dorp begrijpt waarom: “Daar was ook veel eenzaamheid hoor, mensen die geen bezoek meer kregen”.

Over de keerzijde van het verdwijnen van de verzorgingshuizen is inmiddels veel geschreven. Er is te weinig professionele ondersteuning voor kwetsbare ouderen in de thuissituatie. Vereenzaming ligt op de loer. En als een acute situatie voor ziekenhuisopname zorgt, stokt de doorstroom als terugkeer naar huis niet mogelijk is en een verpleeghuisplaats niet beschikbaar.

De vraag is of de nu bestaande situatie oplosbaar is door weer verzorgingshuizen te gaan bouwen

De vraag is of de nu bestaande situatie oplosbaar is door weer verzorgingshuizen te gaan bouwen. Pieter Hermsen, bestuurder bij Vivent, is daar genuanceerd over: “De functie van een verzorgingshuis heeft een belang, maar het concept niet meer. We moeten kijken naar wat er kan in de wijk, mensen op het spoor naar elkaar zetten“. Op diverse plaatsen in het land gebeurt dit ook al in georganiseerde vorm. Austerlitz is het bekendste voorbeeld, maar niet het enige. Ook de situatie in het Drentse Vledder toont aan dat bewoners in gezamenlijkheid mooie dingen kunnen realiseren.

Maar er is meer. Reable Nederland namelijk, waar inhoudelijk directeur Rudi Westendorp de ouderen wil bevrijden uit ‘de klauwen van de zorg’. Het waardevolle uitgangspunt hiervan beschrijft hij als: “Neem niet over wat mensen zelf nog kunnen, help hen te herwinnen wat ze niet meer kunnen (…) en bedenk samen een oplossing voor wat overblijft”.

Wat hem betreft moet dit uitgangspunt ook gelden als het om mensen met dementie gaat. Dit sluit precies aan bij de sociale benadering van dementie, waarvan hoogleraar langdurige zorg en dementie Anne-Mei The pleitbezorger is. De titel van haar nieuwe boek We blijven mensen ligt mooi in het verlengde van het boek Het is hun leven! waarin Reable Nederland zijn doelen uiteenzet.

‘Neem niet over wat mensen zelf nog kunnen, help hen te herwinnen wat ze niet meer kunnen’

Reable Nederland telt inmiddels al 25 leden. Het programma Langer Actief Thuis toont aan wat die kunnen bereiken: ruim 52 procent van de cliënten met een hulpvraag is binnen drie maanden weer zelfstandig. ‘Maar 48 procent dus niet’, klinkt dan direct. Op zich terecht, maar het glas is dus wel (net iets meer dan) half vol.

Hoe meer mensen op andere manieren dan met professionele zorg hun dagelijks leven kunnen vormgeven of daarin ondersteund kunnen worden, hoe effectiever het bestaande, schaarse professionele zorgaanbod kan worden benut. Dit is de juiste route voor de toekomst.

Delen