Meer kwaad dan goed

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Het is al vaker geopperd, maar nu is het cijfermatig onderbouwd door onderzoekers van het LUMC: borstkankerscreening is voor vrouwen boven de zeventig wellicht niet nuttig. En erger nog: het kan mogelijk meer kwaad doen dan goed. Want wat blijkt: bij vrouwen vanaf deze leeftijd worden twintig keer vaker kleine onschadelijke tumoren ontdekt dan tumoren die later agressief worden. Maar omdat op het moment van ontdekking niet duidelijk is welke tumoren wel en niet schadelijk worden, wordt standaard direct het volle behandeltraject in gang gezet van opereren, bestralen en chemotherapie.

Chirurg Gerrit-Jan Liefers van LUMC, een van de betrokken onderzoekers, wijst er terecht op dat dit verstrekkende gevolgen kan hebben voor deze vrouwen, in de zin van blijvende zorgafhankelijkheid. Dat is een hoge prijs om te betalen voor ontdekking van tumoren die vaker niet dan wel behandeling rechtvaardigen.

Petje af voor de Leidse onderzoekers, die het hebben aangedurfd om de al langer bestaande discussie over overbehandeling van patiënten met een voor iedereen herkenbaar voorbeeld inzichtelijk te maken. De vraag is alleen hoe de maatschappij hierop zal reageren. Dankzij de technologische ontwikkelingen in de zorg zijn we eraan gewend geraakt dat bijna alles kan en dus ook moet worden toegepast. Hierdoor zijn we het moeilijker gaan vinden om te aanvaarden dat het leven eindig is of dat we soms simpelweg domme pech hebben. Of één onderzoek voldoende is om hierin een cultuuromslag te bewerkstelligen, valt te betwijfelen.

3 Reacties Reageer zelf

  1. ANH Jansen
    Geplaatst op 17 september 2014 om 14:01 | Permalink

    Altijd even zelf lezen.

    http://www.bmj.com/content/349/bmj.g5410/rapid-responses

    Hier de commentaren op het artikel in het BMJ.

    Er word daardoor nogal wat geraamd, geschat en aangenomen.

    Wachten is op het UK onderzoek.

    http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/trials/a-study-to-evaluate-an-age-extension-of-the-nhs-breast-screening-programme

    Dat zeggen de LUMC onderzoekers zelf ook. 10 jaar te gaan.

    Tot die tijd toch maar screenen en geen willekeur toepassen?

  2. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 17 september 2014 om 17:12 | Permalink

    Zoals ik al schrijf: of een enkel rapport voldoende is om een cultuuromslag te bewerkstelligen, valt te betwjjfelen. U geeft in uw reactie glashelder het antwoord: nee dus. Bedankt voor deze duidelijkheid.

  3. Bas van Pelt
    Geplaatst op 19 september 2014 om 17:51 | Permalink

    Desondanks blijft het goed dat hier vraagtekens bij gezet worden. Een kritische blik op de vele vormen van preventieve screening is altijd goed.

    Ik kan mij zeer wel voorstellen dat er in veel meer gevallen sprake is van overbehandeling met alle gevolgen van dien.