Metacommunicatie

Wout Raadgers
Wout Raadgers is trainer/coach bij VvAA opleidingen & teamcoaching Lees alle artikelen van Wout Raadgers

Elk samenwerkingsverband wordt gekenmerkt door vaste patronen: zo gaat dat nu eenmaal. Er zijn twee soorten: positieve patronen en negatieve patronen. De kunst van het samenwerken is om de eerste soort te behouden en de tweede te corrigeren. Voorbeelden van de eerste soort zijn het nakomen van afspraken en het zonder mopperen uitvoeren van klussen waar niemand zin in heeft. Voorbeelden van de tweede soort zijn machtsspelletjes, ‘duiken’ voor extra werk en oeverloze discussies tijdens de vergaderingen.

Als een maat een negatief patroon wil doorbreken, dan is het van belang dat hij ook zelf ophoudt met het in stand houden van het patroon. Stel dat maat Hans bij de vele oeverloze discussies in de maatschap er gewoonlijk het zwijgen toe doet, dan kan hij dat zelf doorbreken. Niet door met de discussie mee te doen, maar door het patroon op tafel te leggen en te communiceren over de manier van communiceren. Stop het debat, benoem hoe er wordt gecommuniceerd en maak daar een gemeenschappelijk probleem van. Het benadrukken van de gemeenschappelijkheid biedt het kader om uit de schuttersputjes te klimmen.

Stel dat u en uw collega’s langdurig praten over de financiële verrekening. Omdat geld een beladen onderwerp is, lopen de emoties op. Er wordt niet geluisterd en u benoemt dat. U vertelt dat dit de samenwerking in negatieve zin beïnvloedt. U vraagt wat de anderen daarvan vinden en wat er kan worden gedaan om het gesprek constructiever te laten verlopen.

Als de maten dit herkennen en erkennen, dan is het patroon doorbroken. Vervolgens kan worden nagedacht over een betere wijze om uit het onderwerp te komen. Bijvoorbeeld door alle voor- en nadelen te inventariseren en nader uit te zoeken. Of door een financieel expert van buiten te vragen om een en ander toe te lichten. Of door een conflict tussen twee maten dat de discussie tot nu toe overheerst, uit die discussie te trekken en op een ander moment onder begeleiding uit te laten spreken. Negatieve patronen kun je doorbreken door deze bespreekbaar te maken.