Minder economie graag

Edwin Brugman
Edwin Brugman is directeur Kennismanagement en netwerken VvAA. Lees alle artikelen van Edwin Brugman

Het Nederlandse zorgstelsel wordt geregeerd door geld en lijkt voor gezondheidseconomen een echte snoepwinkel. Sinds de introductie van ons stelsel hebben ze de beschikking over een enorme proeftuin, met échte patiënten en échte zorgverleners. En één die uniek is in de wereld, waar veel partijen – waartoe overigens opvallend vaak de farmaceutische fabrikanten en hun vertegenwoordigers behoren – enthousiast over zijn.

Voor economisch onderzoek naar ons stelsel is vanuit allerlei hoeken veel geld beschikbaar. Met regelmaat wordt door economen gepleit voor wijzigingen in het ooit als ideaal bestempelde stelsel. Een deel van de gezondheidseconomen redeneert daarbij te sterk vanuit een theoretisch model, dat lang niet altijd recht doet aan de werkelijkheid. Een niet onbelangrijk deel van de ingevoerde regels en wetten vloeit voort uit theoretische inzichten vanuit de gezondheidseconomie. Het effect van deze wetten en regels op de tijdsbesteding en motivatie van zorgverleners is nog nooit serieus benoemd, laat staan bekritiseerd. Zelfs niet nu het tekort aan zorgverleners zorgwekkende proporties aanneemt. Economisch experimenteren is leuk, maar kan ook schade toebrengen.

Tjeenk Willink pleit voor opstand onder zorgverleners

Hoogleraar culturele economie Arjo Klamer van de Erasmus Universiteit gaf al aan dat ‘de huidige economische wetenschap het contact met de economische werkelijkheid kwijt is geraakt en irrelevant dreigt te worden’. Ook minister van Staat Herman Tjeenk Willink plaatst in zijn publicatie Groter denken, kleiner doen kanttekeningen bij de manier waarop we met zorgverleners omgaan. Hij pleit voor opstand onder zorgverleners, die zélf hun geluid moeten laten horen, zoals zij dat hebben gedaan met de bewegingen Het Roer Moet om en (Ont)Regel de Zorg.

Het zou mooi zijn als politici, toezichthouders en beleidsmakers luisteren naar zowel Klamer als Tjeenk Willink. Laten we meer aandacht geven aan de inhoud en zorgverleners en patiënten aan het woord laten, en minder belang hechten aan de visie van gezondheidseconomen. Daar wordt de zorg beter van.

6 Reacties Reageer zelf

  1. B. Willems
    Geplaatst op 2 maart 2019 om 22:33 | Permalink

    Zorg is in wezen de interactie tussen zorgverlener en zorgvrager.
    En als dat volgens sommigen te duur wordt, dan zou je verwachten dat iemand met verstand dat proces faciliteert, waarbij de verantwoordelijkheid van beide partijen wordt onderstreept.
    Om daar vervolgens schadeverzekeraars in te gaan zetten als de machtigste partij, is een onwerkelijke en vervreemdende ingreep.
    ” de schade van gaswinning in Groningen is te groot. Zet daar dus maar een econoom op, en geef alle macht aan schadeverzekeraars”
    ” het gaat mis met verwarde mensen op straat. Te veel. Repressie als oplossing dus: demoniseer die verwarde mensen, en laat een econoom het oplossen, samen met ZN” .
    ” Die ouwetjes worden door omstandigheden veel te oud, en ze kosten te veel. Zet daar een econoom op, en laat die econoom maar Groen Links souffleren” .
    Schijnoplossingen.
    Krabben waar het niet jeukt.
    Lafheid. Wegduiken. Geen verantwoordelijkheid nemen.
    Plucheplakkerij. Ik was mijn handen in onschuld.
    Baantjes. Baantjes!
    En nu terug naar het verhaal: een econoom heeft net zoveel in de zorg te zoeken als een mannelijke serieverkrachter als bewaker in een vrouwengevangenis.

  2. Anita Kaemingk
    Geplaatst op 3 maart 2019 om 10:02 | Permalink

    Helemaal mee eens. Dit probleem van theoretische ivoren torens (mensen zonder vakkennis bepalen hoe vakmensen moeten werken) speelt overigens in alle sectoren. Het getal regeert overal. Maar in de gezondheidszorg kan het tot schrijnende toestanden leiden omdat het over onze menselijke kwetsbaarheid gaat, die verhoudt zich niet tot cijfers. Zie bv de tot wanhoop drijvende puinhoop in de jeugdzorg.

  3. Gijs van Loef
    Geplaatst op 3 maart 2019 om 11:39 | Permalink

    De landelijke media interviewen vooral deskundigen die afhankelijk zijn van het zorgstelsel. Je kunt drie soorten ‘zorgeconomen’ onderkennen:

    • Adviseurs: Academisch gevormd, financieel afhankelijk van opdrachtgevers uit de zorg – niet onafhankelijk
    • ‘Belaste wetenschappers’: Mede verantwoordelijk voor ontwerp en inrichting van het huidige zorgstelsel (Rotterdamse school) – niet neutraal
    • Wetenschappers die niet primair afhankelijk zijn van opdrachtgevers uit de zorg – wetenschappelijk betrouwbaar

    De meeste spreektijd in de landelijke media gaat naar de adviseurs (1e) en de Rotterdamse school (2e). Een enkele zorgwetenschapper (3e) krijgt ook spreektijd.

    Andersoortige deskundigen van zorgsystemen komen niet aan het woord.

  4. B.Willems
    Geplaatst op 4 maart 2019 om 21:21 | Permalink

    Leg de verantwoordelijkheid bij de belangrijkste partijen in de zorg: zorgvragers en zorgverleners.
    Daar gebeurt het.
    En niet achter een spreadsheet van een leek.
    Een cruciale denkfout.
    Mensen die nog nooit de verantwoordelijkheid voor een hulpvraag hebben ervaren, hebben blijkbaar de meeste invloed.
    Dat klopt niet.
    Advies geven van buiten is gratuit. Het doet geen recht aan wat er werkelijk speelt, en het werkt vervreemdend voor diegenen waar het om gaat.
    En dat is vervolgens kostenverhogend en demotiverend.
    Immers: ” laat die zorgeconoom met zijn grote mond dit probleem maar oplossen; ik heb oplossingsgerichte ideeen hierover, maar men vraagt kennelijk de mening van een buitenstaander” .
    Fout.

  5. Edward Kriek
    Geplaatst op 9 maart 2019 om 22:15 | Permalink

    Er zijn 195 landen ter wereld.

    Nederland als pioniersland heeft in 2006 besloten om te kiezen in de zorg voor een ” gereguleerde marktwerking”

    Dertien jaar na dato kan geconstateerd worden:

    1 de beloofde doelen zijn niet behaald
    2 de overige 194 landen hebben dit model niet overgenomen.

    Punt.

    Ondertussen heeft Nederland heeft besloten om verder te gaan met dit model, gesteund door zorgeconomen.

    De grote vraag blijft: waarom?

    Wat bezielt zorgeconomen om ervoor te pleiten om toch vooral door te gaan? The only show in town?
    Zorgeconomen?

    Hoeveel voorbeelden van kritische zorgverleners moeten er nog komen voordat men stopt om die zorgverleners persoonlijk aan te vallen?
    Haathuisarts? Zorgfondies? Populisten?
    Zorgeconomen?

    Hoeveel kritische zorgverzekeraars moeten nog de nek worden omgedraaid? DSW?
    Zorgeconomen?

    Waraom zijn er zo weinig mensen te vinden die de zorg als sector nog interessant vinden om in te werken?
    Zorgeconomen?

    Wachttijden. Hét argument van de zorgeconomen. Hoe staat het ermee?
    Zorgeconomen?

    Fraude. De kaart die met zichtbaar genoegen wordt getrokken door ZN om zorgverleners in discrediet te brengen.
    Maar ja:

    1 ” Financiële constructies van zorginstellingen worden te mistig en ingewikkeld. ” : https://www.nrc.nl/nieuws/2019/03/06/sjoemelen-met-zorggeld-te-makkelijk-a3937451

    2 Feit: 99,964 procent van de zorguitgaven wordt niet frauduleus uitgegeven: https://www.zorgictzorgen.nl/zn-zorgfraude-en-beeldvorming-een-andere-kijk-op-dezelfde-cijfers/
    Zorgeconomen? Waar zijn jullie?

    Ik kan nog wel even doorgaan.
    Wat is er mis met dit stelsel?

    Leo Beenhakker zou zeggen: ” Haben Sie eine Stunde? ”

    Zorgeconomen?

  6. J.Wouters
    Geplaatst op 11 maart 2019 om 20:36 | Permalink

    Het idee om schadebeperkers alle macht te geven in de zorg is even naief als simplistisch.
    Onbegrijpelijk dat 17 miljoen ( niet zelden weldenkende) mensen hier in zijn getrapt.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*
*