Minder is meer

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Zorginstituut Nederland weet het al jaren: minder is meer. Sturen op gepast gebruik van zorg kan leiden tot een enorme kostenbesparing zonder dat de kwaliteit van de zorg gecompromitteerd wordt. De Algemene Rekenkamer maakte echter ondubbelzinnig duidelijk dat het maar niet wil lukken om dit voor elkaar te krijgen.

Ook Eva Verkerk zegt nu dat er – helaas – niet één oplossing is om alle niet-gepaste zorg te stoppen. Zij promoveerde op het proefschrift Less is more. Reducing low-value healthcare in the Netherlands. Het verminderen van de niet-gepaste zorg verbetert de kwaliteit en veiligheid van de zorg, is haar stelling. Zorginstituut Nederland zal het daar graag mee eens zijn, het ministerie van VWS ook. Het voorbeeld dat zij noemt, van de MRI bij rugpijn terwijl er geen aanwijzingen zijn voor een ernstige ziekte, is er slechts één van de zeer vele.

En ze heeft natuurlijk gelijk: het verminderen van die niet-gepaste zorg schept meer ruimte voor het leveren van passende zorg. En reduceert de zorgkosten, had ze daaraan kunnen toevoegen. Ook belangrijk.

‘Voor uw gezondheid maakt het niet uit, maar u voelt het wel in uw portemonnee’

Maar het wil maar niet lukken. De zorgverlener wil een goede relatie behouden met de patiënt en de patiënt heeft (te) hoge verwachtingen van de zorg. Er zijn wel websites om de patiënt te informeren, zoals doenoflaten.nl of www.thuisarts.nl en die zijn beslist nuttig. Maar voor een grootschalige omslag in het denken over wat de zorg ons kan bieden – en vooral ook de grenzen daaraan – zorgt het niet.

Misschien is het dus tijd voor een publiekscampagne die een harde, niet mis te verstane koppeling maakt tussen wat voorbeelden van niet-gepaste zorg kosten en wat die kosten betekenen voor de ontwikkeling van de zorgpremie. ‘Voor uw gezondheid maakt het niet uit, maar u voelt het wel in uw portemonnee’ zou een bruikbare uitsmijter zijn.