Mist rondom 1 miljard

Edwin Brugman
Edwin Brugman is directeur Kennismanagement en netwerken VvAA. Lees alle artikelen van Edwin Brugman

Op 16 december 2014 stemde een meerderheid van de leden van de Eerste Kamer tegen het wetsvoorstel van Minister Schippers om artikel 13 van de Zorgverzekeringswet te wijzigen. Deze wetswijziging zou tot gevolg hebben dat zorgverzekeraars de keuze van patiënten voor de eigen zorgverlener drastisch konden beperken. In de media verschenen na de stemming berichten dat het niet doorgaan van het wetsvoorstel een streep zou zetten door een beoogde besparing van 1 miljard euro. Dat lijkt vreemd, gegeven het feit dat de berekende besparing nooit is onderbouwd. Dat levert de vraag op: waar komt die 1 miljard eigenlijk vandaan? En: zou het beperken van de vrije keuze van patiënten nu werkelijk goed zijn van een besparing van deze omvang?

Wijziging artikel 13 levert géén 1 miljard aan besparing op
Wijziging van het artikel maakte deel uit van een omvangrijk pakket aan maatregelen, vastgelegd in de zogenaamde Zorgakkoorden. Met dat pakket heeft de Minister met verschillende organisaties van zorgverleners en patiëntenorganisaties een besparing afgesproken op de zorgkosten van in totaal 1 miljard euro. De Minister is nooit ingegaan op verzoeken van zowel de Eerste als de Tweede Kamer om de besparing deugdelijk te onderbouwen, maar het lijkt logisch om te veronderstellen dat alle onderdelen van het pakket tezamen goed zijn voor de beoogde besparing, en niet slechts het onderdeel van het beperken van de vrije keuze.

Met andere woorden: áls de beperking van de vrije keuze al een besparing zou opleveren, dan kan dat nooit gaan om het hele bedrag van 1 miljard. In de Eerste Kamer is daar onder meer het volgende over gezegd: “Je hoort een bedrag van 1 miljard, maar dan hebben we het over de impact van het totaal van de zorgakkoorden.” En die gaan dus over veel meer dan de aanpassing van artikel 13. Hoeveel dan wel? Dat is de grote vraag. En die wil of kan Minister Schippers blijkbaar niet beantwoorden.

Gewijzigd wetsvoorstel: geen effect op de besparing
Het mede door VvAA ingezette verzet tegen het wetsvoorstel heeft halverwege dit jaar bij de behandeling in de Tweede Kamer gezorgd voor een belangrijke wijziging : een groot deel van de eerstelijns zorgverleners – nagenoeg allemaal, behalve de zorgverleners binnen de GGZ – is van de beperking uitgezonderd. Opmerkelijk is vervolgens dat Minister Schippers ook ná deze wijziging nog steeds sprak over een besparing van 1 miljard euro. En dat is vreemd: je begroot een besparing, schrapt een deel van de maatregelen zonder dat er iets voor in de plaats komt, en komt toch op dezelfde besparing uit.

Huidige artikel levert juist besparingsmogelijkheden op
De zorgverzekeraars hebben nú al alle ruimte om ‘selectief in te kopen’. Wanneer zij besluiten om een ziekenhuis niet te contracteren, en de verzekerde met een naturapolis kiest tóch voor een niet-gecontracteerde aanbieder, dan moet de zorgverzekeraar een ‘redelijke’ vergoeding betalen. De rechtspraak heeft min of meer bepaald dat een ‘redelijke vergoeding’ ligt op zo’n 70 procent van de kosten die de zorgverzekeraar gebruikelijk betaalt. Een eenvoudig voorbeeld kan dit verhelderen: bij niet gecontracteerde zorg hoeft de zorgverzekeraar slechts 70 procent te vergoeden van wat hij normaal gesproken kwijt zou zijn. Een besparing van 30 procent dus. Zo’n besparing zal ook bij een scherp inkoopbeleid niet snel worden gehaald.

Waarom dan toch iedere keer die 1 miljard?
Het blijft gissen naar het antwoord op de vraag waarom de Minister en zorgverzekeraars zo graag artikel 13 willen wijzigen. En waarom ze iedere keer weer met 1 miljard besparing aankomen als onderbouwing van de noodzaak van die wijziging. In de akkoorden wordt het nauwelijks toegelicht. En het ‘rapport’ van de NZa geeft geen onderbouwing. Zo veel onduidelijkheid laat ruimte voor een wat meer filosofische beschouwing.

In het huidige systeem hebben de zorgverzekeraars aan de verzekerden wat uit te leggen wanneer zij een zorginstelling of zorgverlener niet contracteren. Want die kan de verzekerde wijzen op het feit dat hij of zij zelf moet bijbetalen, hetgeen direct zal leiden tot vragen aan de zorgverzekeraar. De claim dat de zorgverzekeraar kwaliteitscriteria heeft gehanteerd, moet dan worden onderbouwd. En aangezien zelfs de NZa aangeeft dat verzekeraars nog niet in staat zijn ‘op kwaliteit in te kopen’, is het niet aannemelijk dat de zorgverzekeraar daar goed in slaagt. Als in het geheel geen sprake is van een vergoeding, zal de zorgverlener of –instelling natuurlijk direct de activiteiten moeten stopzetten of zelfs failliet gaan. De verzekerde zal naar een andere aanbieder (moeten) gaan. Zonder verder vragen te kunnen stellen. Zou het kunnen dat zorgverzekeraars dat juist willen ? En dus helemaal niet zitten te wachten op  meer transparantie?

Besparingen van belang
Natuurlijk is het belangrijk kritisch naar de zorgkosten te kijken. En te denken in oplossingen en mogelijkheden. Het goede nieuws is: die  zíjn er ook. Uit een door VvAA uitgevoerd onderzoek onder 9000 zorgverleners blijkt dat zij gemiddeld zo’n 25 tot 30 procent van hun tijd besteden aan ‘administratieve taken’. Bureaucratie, regels en rompslomp. Tijdens ons jubileumsymposium op 28 november ‘Tijd voor Ziel in de Zorg’ bleek uit een korte zaal enquête dat dit gemiddelde zelfs nog hoger lag. Uit een enkele maanden geleden uitgevoerd onderzoek binnen de GGZ bleek dat 25 procent van de tijd aan dergelijke werkzaamheden werd besteed. Die tijd wordt níet besteed aan het verlenen van zorg. Als we er nu eens alles aan doen om de administratieve taken voor zorgverleners en –instellingen te halveren? Dat levert alleen al voor de GGZ een half miljard euro op. Samen met de andere zorgaanbieders komen we dan ruim bóven het miljard. Misschien is dit iets voor de politiek om goed over na te denken. Nadat de mist is opgetrokken uiteraard. 

14 Reacties Reageer zelf

  1. Peter Jakobs
    Geplaatst op 17 december 2014 om 23:09 | Permalink

    Wat een slimme actie van deze verkoper van verzekeringen aan artsen!
    Geef deze man de goudkleurige Marketeer van het Jaar medaille.

    Investering: 14 uur per dag #vrijeartsenkeuze framen op Twitter
    opbrengst: enorme hoeveelheid free publicity op tv, radio, pers

    O ja, en vast ook veel extra klanten…

    over belangen gesproken

  2. harald moes
    Geplaatst op 18 december 2014 om 12:56 | Permalink

    Zal ongetwijfeld aan mij liggen, maar voor wie is deze zorg eigenlijk.
    Het gaat alleen nog maar om geld, hoe kan men er zich als verzekeraar zo goedkoop mogelijk afmaken, in mijn optiek een beetje de wereld op zn kop, als men denkt zich ergens verantwoord voor (of tegen) verzekerd heeft.
    Ik snap best dat we met ONS ALLEN op de kosten moeten letten maar er zijn toch ook grenzen?
    Als ik dan lees dat er mensen zijn die hun zorgpremie simpel weg niet meer kunnen betalen, even ongeacht wat daar de oorzaak van is.
    Verzekeraars neem nu zelf eens uw verantwoordelijkheid !!!!!!

  3. Alfons
    Geplaatst op 18 december 2014 om 13:06 | Permalink

    Aan Peter Jakobs:
    /facepalm

  4. Hans Nobel
    Geplaatst op 18 december 2014 om 13:11 | Permalink

    De feiten genoemd door Brugman zijn verifieerbaar.
    Zijn ‘wat meer filosofische beschouwing’ naar het ‘waarom’, prikkelt tot nadenken, zoals een intelligente filosofische gedachtegang dat vaker oproept.

    Jakobs ontbeert inhoudelijke argumenten en speelt dus de man. Dat zegt veel over Jakobs maar niets over art.13 en de achterliggende druk die heeft geleid tot de huidige kabinetscrisis.

    Dat social media een rol hebben gespeeld in de bewustwording van burgers over de beperking van hun keuzevrijheid, lijkt aannemelijk.
    Dat alleen dit leidde tot een publiek statement namens 5.5 mln burgers, lijkt ietwat overpriced. Laat staan dat ene Brugman dat op zijn conto zou mogen schrijven! Sommige mensen denken ook zelf nog na waar zij voor of tegen willen zijn 😉

    Maar als ik mee ga met Jacobs dat Brugman de credits verdient, voor het mobiliseren van 5.5 stemmen voor vrije artsenkeuze, dan heeft hij zeker een medaille verdiend en heeft de VvAA met zo’n harde werker goud in handen. Met 114.000 VvAA leden in de zorgsector die niet alleen goede verzekeringen willen maar ook nog integere zorg willen kunnen bieden als huisarts, specialist, fysiotherapeut, tandarts etc. Geen verkeerde medaillewinnaar dus, die Brugman.

    Hans Nobel,
    lid Comite Vrije Artsenkeuze
    lid VvAA
    lid VPHuisartsen
    lid Natuurmonumenten
    lid ENFB ea belangenorganisaties
    maar prive ook tegen beperking vrije artsenkeuze.

  5. Jacques Jansen
    Geplaatst op 18 december 2014 om 15:51 | Permalink

    Beperking van de vrije artsen keuze is slecht, onder meer omdat daardoor de macht van de verzekeraars, die toch al onevenredig groot is, nog verder toeneemt. Het evenwicht is volledig zoek. Om dat te verbeteren zouden de verzekeraars, die in een bepaalde regio sterk zijn oververtegenwoordigd, zoals CZ in het zuiden des lands, gedwongen moeten worden om een deel van hun portefeuille te verkopen. Ze kunnen dan in gebieden waar ze sterk in de minderheid zijn een deel van de portefeuille van die verzekeringen over nemen, die daar oververtegenwoordigd zijn.

    Nu is het zo dat als zo’n regionaal oververtegenwoordigde verzekeraar besluit om geen contract met een ziekenhuis aan te gaan, dit de tent wel kan sluiten. Dat kan toch niet de bedoeling zijn

  6. ANH Jansen
    Geplaatst op 18 december 2014 om 16:40 | Permalink

    Vrije artsenkeuze? Een wassen neus van jewelste gezien de plafondcontracten van verzekeraars met ziekenhuizen en nu al worden afspraken geschonden; niet de hele Eerste Lijn is uitgezonderd van de selectieve contractering door verzekeraars; de openbare apotheken vallen daar buiten!

    Verzekeraars houden aanbestedingen voor de levering van geneesmiddelen aan specifieke ziektekostenpolishouders. De K&H worden geheel versplinterd ingekocht; distributie via 1 landelijke leverancier, niet zijnde een apotheek, of na aanbesteding door 2 of 3 koeriersbedrijven is inmiddels de regel en voor 2015 wordt het net nog wat strakker aangetrokken; prijs is bepalend, de kwaliteit speelt geen enkele rol. En de belangenbehartiger KNMP is er tevreden mee; die heeft in het vooroverleg loyaal ingestemd met de plannen van de Regering. Vrije keuze van zorgaanbieder? Niet voor openbare apotheken!

    Waar niet wordt ingegrepen is in de prijs-, volume, kwaliteit vorming in de ziekenhuis zorg. Verzekeraars lopen in dat segment nog steeds geen risico, eerst in 2016, en voelden dan ook geen enkele druk daar in te grijpen. De vergoeding uit de ziekenfondstijd, per bed, per ligdag, is budgettair neutraal overgeheveld naar de tijd van de Zvw; er is totaal geen idee over de kosten per behandeling, productie per specialist, aantal bedden, aantal IC bedden, aantal OK’s die worden gebruikt: wat is de leegstand, wat is de omloopsnelheid, wat is de toegevoegde waarde? Allemaal onbekend. Er wordt op lumpsum ingekocht zonder te weten wat er wordt ingekocht. Heel merkwaardig. En het gaat om 60% van het cure budget! Geen kattenpis. Er is wat mis met de prioriteitsstelling bij Ministerie en verzekeraars.

    Dat is dan ook de reden waarom zelfs nieuwbouw ziekenhuizen nog immer tot de grootste ziekenhuizen ter wereld behoren. Waar bijvoorbeeld de wereldwijde benchmark voor Ziekenhuiszorg, Mayo Clinic, 1000 specialisten per 250 bedden heeft, is dat in Nederland 250 specialisten per 1000 bedden. In Nederland wacht men dan ook op de specialist, liggend in de duurste bedden ter wereld.

    Waar is nu 1 miljard euro te bezuinigen? En dat kan allemaal zonder schrappen van art 13 en zonder plafondcontracten met diezelfde ziekenhuizen. Laat de goede ziekenhuizen en specialisten maar naar voren komen, ten koste van de slechte. Laat die marktwerking maar eens plaatsvinden. Maar wel in totale transparantie!

    Werkelijk schandalig dat ziektekostenpolissen vervallen zijn tot woekerpolissen: je betaalt een premie en je weet niet of je krijgt wat je zou moeten krijgen. Bij een plafondcontract loop je kans te worden doorgestuurd naar een ziekenhuis onderaan de lijst! En dat bij een Restitutie polis die op zich al meer en meer op een woekerpolis aan het lijken is: vergoeding marktconforme prijs? Wat is dan de marktconforme prijs? Waarop is die gebaseerd? Op de prijs die de Minister budgettair goed vindt?

    Laat de EK de poot stijf houden en de TK deze hele wetgeving herzien. 1 Woekerpolis affaire is genoeg. Een 2de is simpel vermijdbaar. Maar dan moet de politieke en ambtelijke wil er wel zijn; in het belang van de burgers in dit land.

    2015 jaar van transparantie? Het begin is al bedroevend. En dan moet de uitkomstfinanciering nog komen!

  7. Edith Schippers
    Geplaatst op 19 december 2014 om 09:38 | Permalink

    Peter Jakobs vergeet te melden: hij is senior adviseur medisch specialistische zorg bij Achmea. http://nl.linkedin.com/pub/peter-b-dunki-jacobs/20/48a/292/nl

  8. E.Kriek
    Geplaatst op 19 december 2014 om 23:44 | Permalink

    Machtmea corrumpeert en vertroebelt overduidelijk.

  9. jos van veen
    Geplaatst op 20 december 2014 om 00:53 | Permalink

    M.i. draait de hele zaak om het vergroten van winsten voor de verzekeraars.

    Wie heeft ooit bedongen dat zorgverzekeringen miljardenwinsten moesten draaien?
    Komt dat soms ook ten goede van de klanten? Natuurlijk niet..dit komt ten goede van de verzekeraars zelf(en hun investeerders) maar niet voor de klanten.
    De verzekeraars verhogen hun premies volgend jaar toch weer..still enhances the finances en pikken er weer een miljardje extra bij…

    Dit zgn. bezuinigingsspel gaat dezelfde weg..aannames die niet kloppen..(zoals met veel van de geproduceerde grappen ten koste van de bevolking n hun gezondheid)

    Wie heeft ooit verzonnen dat ziekenhuizen winsten mogen/gaan uitkeren als gevolg van gefalliciseerde neoliberale marktgrappen?

    Waarom is er geen enkele aandacht voor wat de meerderheid van de bevolking wil? nl gewoon het ziekenfonds terug..dan hoeven we ons ook niet verontwaardigen over miljardenwinsten en moneymakers van ziekenhuizen..
    Dat is immers helemaal hun functie of doelstelling niet..
    De perversie begint overaal door te dringen

    de boel heeft gewoon te maken met vergroten van privatisering (te duur) en wegwerken van goedkoper collectieve voorzieningen..

    Verder bestaat er zoiets ls ene patientenrecht wat patienten een) vrije keuze van hulpverlener biedt..wordt ventjes achteloos gepasseerd..(“we beperken slechts de keuze”is dan het antwoord
    maar het is niet helder tot hoever dan..Is het 1 en een andere op de noordpool?)

    Als verzekeraars zo graag bezuinigen waarom harmoniseren ze dan niet?
    Op dit moment kost ingreep x in ziekenhuis A 2x zoveel als dezelfde ingreep en procedure in ziekenhuis A (met mogelijk dezelfde arts/chirurg)
    Zelfde werk, zelfde zorg, zelfde procedure,zelfde uitkomst..
    Hoe kan dat?
    Haal je bezuinigingen maar op deze manier en maak geen aandelencircus van ziekenhuizen om dit te promoten en de neoliberale bal toe te spelen.

  10. Alberts
    Geplaatst op 20 december 2014 om 13:00 | Permalink

    Los van het niet onderbouwd zijn van het hele verhaal is er nu al een groot probleem met de waarde van de restitutiepolis. Lezenswaardige column op skipr:
    http://www.skipr.nl/blogs/id2103-omzetplafond-maakt-fictie-van-vrije-artsenkeuze-.html

  11. Richard11
    Geplaatst op 20 december 2014 om 14:22 | Permalink

    Arts en Auto

    Wellicht is dit een toepasselijk filmpje voor jullie:

    https://www.youtube.com/watch?v=fRjtO_yqN4k

    De artsen hebben n.l. hun klandizie geheel te danken aan de uitstoot van de auto.

  12. ANH Jansen
    Geplaatst op 20 december 2014 om 18:03 | Permalink

    Aanhangers van schrappen art 13 en beperken van vrije keuze zorgaanbieder voor verzekerden verwijzen naar het volgende artikel/onderzoek, maar missen de nuanceringen in dit artikel.

    http://www.nytimes.com/2014/09/10/upshot/narrow-health-networks-maybe-theyre-not-so-bad.html?abt=0002&abg=0&_r=0

    Over the course of a year, that group’s health care cost its employer 36 percent less than it cost to cover their colleagues in the traditional plans. Over all, that translated to a 4.2 percent decrease in spending for the whole program.

    Maar wat is de nuance?

    In jaar 1 kan een beperking van de keuzevrijheid voordeel opleveren, maar na enige jaren vervalt dat voordeel is en is van een voordeel geen sprake meer!

    Schrappen van art 13 kost meer dan het oplevert! En dat verzwijgen de voorstanders van schrappen van art 13!

    The study doesn’t say that switching everyone to a narrow plan would result in savings and satisfied customers, but it does suggest that the plans can be a good option for the type of customers who know what they’re buying and are willing to trade away choice for lower premiums.

    Of course, there are lots of different kinds of health plans that are called narrow, and not all of them may be as good as the one offered to the Massachusetts workers.

    It’s also unclear whether the savings will stay as impressive as time wears on. The study followed the Massachusetts workers for only a year. Research on health plans with high deductibles and health savings accounts also found big savings in Year 1, but long-term research showed that the gap between those plans and traditional ones narrowed over time, as patients got savvier about using them.

    De aanhangers van schrappen van art 13 baseren zich op een zeer kleine studie met een looptijd van 1 jaar en extrapoleren dat naar heel Nederland en dan ook nog voor de eeuwigheid.

    En de uitsmijter:

    “Nobody is talking about forcing people into these plans,” he said. “We’re talking about offering people a choice with price incentives.”

    –En de aanhangers van schrappen van art 13 Zvw vertalen dat in; we maken de restitutie polis en de in natura polissen met ruime tot zeer ruime keuze heel duur en de budgetpolis met narrow network modellen zo goedkoop mogelijk en stellen dat dit een prijs incentive is; de economische prikkel!

    Een price incentive is toch wat anders dan het uit de markt prijzen van een polis en zo de verplicht verzekerde geen andere keuze te bieden dan de budgetpolis. Zoals E Schippers et al het brengen lijkt het erop alsof iedereen in Nederland een MB 500 SEL kan kopen, maar daar niet voor kiest.

    De grootste voorstander van de HMO en narrow network modellen in de zorg in de USA was overigens Richard M Nixon.

    Richard ‘I’m not a Crook’ Nixon.

    Richard M Nixon; Rolmodel van Mark Rutte en E Schippers?

    En bedenk wat RM Nixon had kunnen doen met een AMvB.

    Is een plots opzettende rode waas voor de ogen ook een mist?

  13. Mark van Velzen
    Geplaatst op 25 december 2014 om 13:49 | Permalink

    Prima uiteenzetting. ons voorstel voor verbeteren en meten kwaliteit van zorg via faciliteren van EBP & SDM via het EPD kunt u lezen op http://www.kbchaaglanden.nl/kennis op de kopjes brieven en presentatie.

  14. anh jansen
    Geplaatst op 25 december 2014 om 17:06 | Permalink

    1 miljard euro bezuiniging door afschaffing art 13 Zvw wordt door KPMG’s David Ikkersheim voorgerekend.

    http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2014/09/01/evaluatie-zorgverzekeringswet.html

    119 pagina’s. Zeer veel nuances en slagen om de arm die door de voorstanders van schrappen art 13 voor het gemak worden gemist. KPMG is wel voorstander van schrappen van art 13 en wel voor alle zorgaanbieders. De tijdelijke vrijstelling voor de Eerste Lijn moet worden ingetrokken. De stem van de Minister klinkt hard door.

    Waar komt nu die 1 miljard euro bezuiniging vandaan? Pagina 88 figuur 5.8 rekent het voor; ‘excess growth’ is 2% van zorg en welzijn budget, gemeten over de periode 2000 – 2013.

    Budget Zorg cure is 50 miljard euro. 2% ‘excess growth’ is 1 miljard. Over de 40 miljard care en welzijn wordt niet gesproken; dat valt nog niet onder de zorgverzekeraars.

    KPMG stelt dat de jaarlijkse excess growth in de ziekenhuizen en specialistenpraktijken het hoogst is, gemiddeld 2.1%. Bij de huisartsen is het 1.8%. In 2012 is de excess growth negatief. Een trendbreuk, met name door preferentiebeleid in de farmacie.

    ‘Alhoewel het dus lastig is om de exacte omvang van de excess growth in te schatten, met name voor de ziekenhuissector waar technologie een grotere rol speelt, is het op basis van de informatie die beschikbaar is zeer aannemelijk dat er ook in de ziekenhuissector sprake is van excess growth. Ook het feit dat de volumegroei na het afsluiten van hoofdlijnenakkoorden substantieel minder is geworden, zonder tekenen van wachtlijsten of teruglopende toegankelijkheid, is een indicator voor
    het bestaan van excess growth’.

    Aannames zonder harde onderbouwingen. Boterzacht. En op basis daarvan een draconische maatregel adviseren?

    Geen wachtlijsten? Geen teruglopende toegankelijkheid?

    Zelf lezen. Wat zei Marcel Levi ook weer over wachtlijsten? En wat zegt de NZa zelf over de groei in het aantal wachtlijsten en de toename in wachttijd? Treeknormen? Opknippen van wachtlijsten? Wachten tot je de afsprakenbalie aan de lijn krijgt, wachten voor het eerste gesprek, wachten voor de diagnosestelling, wachten op de behandeling en vervolgens wachten op de uitkomsten.

    Wanneer en op welk punt begint de meting van de wachtlijst en wie meet?

    KPMG ziet voor het gemak e.a. over hoofd: overheveling dure geneesmiddelen, akkoorden en convenanten tussen de Minister, ziekenhuizen, medisch specialisten, huisartsen en verzekeraars.
    En de crisis sinds 2008? Impact eigen risico? Impact afname zorgtoeslag? Impact afschaffingen allerlei tegemoetkomingen?

    Wat is dan ‘excess growth”? En op welke basis moet dan art 13 worden geschrapt? Zie bijlage 1, 2 om te zien welke groep oververtegenwoordigd was in de focusgroepen en interviews. Vermoedelijk werden de conclusies en adviezen per hoofdelijke stemming bepaald; zeer democratisch bij meerderheid van stemmen.

    Maar die 1 miljard euro is zo wel verklaard. Garantie geeft KPMG niet. Geen uitkomstbekostiging voor consultants en adviseurs.

    Deze evaluatie heeft een hoog “His Master’s Voice’ gehalte.