Flip Vuijsje
Moeite waard
Op streng advies van een digitale reageerder, na mijn bijdrage van vorige week, las ik met extra aandacht het nieuwe rapport Het stormt in de polder, een gezamenlijke productie van zorg-ICT-bedrijven PinkRoccade Healthcare en PharmaPartners en adviesbureau Benthurst & Co. En ik heb er geen spijt van, want deze ‘anticiperende kijk op het [Nederlandse] zorglandschap’ brengt een aantal inzichten die beslist de moeite waard zijn.
Anders dan voornoemde reageerder, lees ik zelf in Het stormt in de polder geen harde, eenzijdige afrekening met het deels marktgestuurde zorgstelsel zoals wij dit sinds 2006 in ons land kennen. Wel wordt een aantal vernieuwingen bepleit die centrale regie vergen, maar de auteurs laten blijken dat dit dan niet per se door de overheid moet gebeuren en dat ook denkbaar is dat verzekeraars dit gaan doen.
Rode draad is de vaststelling dat in vergelijking met andere takken van bedrijvigheid, de gezondheidszorg erg fragmentarisch is georganiseerd en een cultuur kent van diepgewortelde autonomie. Dit zal steeds meer een knelpunt worden, naarmate het leveren van de best mogelijke zorg steeds meer gebaseerd zal zijn op het aanwenden van een explosief groeiende hoeveelheid beschikbare informatie. Van individuele patiëntgegevens tot generieke klinische en farmacologische gegevens. Met als extra complicatie dat steeds meer (top)zorg zal worden geleverd binnen ketens, waarin generalistische zorgorganisaties samenwerken met specialistischer gerichte aanbieders.
Wil dit allemaal goed gaan lukken, dan moet er een nu nog ontbrekende ‘zorginfrastructuur’ komen, die zich uitstrekt ‘over de verlengde zorgketen heen’. Een pleidooi dus voor veel meer uitwisseling van gegevens, niet verrassend in een rapport afkomstig uit de hoek van de zorg-ICT, maar hierom nog niet minder overtuigend. En gelukkig zijn de auteurs ook realistisch genoeg om te beseffen dat de gewenste heroriëntatie van het zorglandschap, die vooral nadelig kan uitpakken voor traditionele tweedelijnorganisaties, een moeizaam proces zal worden, en niet iets wat je snel even doet met wat nieuwe wet- en regelgeving.
Een nuttige bijdrage dus tot het Nederlandse zorgdebat, waarbij één ding mij nog van het hart moet. Opnieuw blijkt dat het bij dit soort publicaties eerder regel is dan uitzondering, dat je als lezer echt je best moet doen om er doorheen te komen. Niet doordat de inhoudelijke materie naar zijn aard nou zou moeilijk te volgen is. Maar doordat experts-auteurs bijna altijd weer bezwijken voor de hardnekkige verleiding, en de hardnekkige misvatting, dat een tekst meer impact heeft naarmate die meer gewichtige formuleringen, moeilijke woorden en breedsprakigheid telt. En dat is jammer, iedere keer weer opnieuw. Want een effectief (beleids)rapport, bedoeld voor potentiële lezers die altijd te weinig tijd hebben en toch al worden overspoeld met geschreven woorden, is juist compact, helder en to-the-point, zonder één geforceerd-gewichtig of nodeloos moeilijk woord.
1 reactie
Dank voor de lezing.
Tussen de regels door is er nog veel meer te lezen in dit rapport van PharmaPartners&PinkRoccade.
Eén toekomstbeeld, géén scenario’s
Dit geeft een goede basis voor het maken van een verbeterplan voor de Nederlandse zorg.
Dit verbeterplan omvat verschillende onderdelen. De belangrijkste zijn:
3.1 Geef richting aan de veranderagenda
3.2 Realiseer de noodzakelijke zorginfrastructuur
3.3 Schep de juiste condities voor verandering
Kijk eens naar multinationals
Het hebben van een duidelijke doelstelling is een voorwaarde om complexe veranderingen in goede banen te leiden. Multinationals met jaaromzetten die net zo hoog zijn als de Nederlandse zorguitgaven in een jaar, moeten soms
ook ingrijpende veranderingen doorvoeren. Vaak met grote personele consequenties.
Uiteraard hebben zij het voordeel van een minder sterk gefragmenteerde operationele organisatie.
—Moeten we hier uitleggen wat P&P hiermee bedoelen? Hoeveel Multinationals passen er in het zorgbudget van Nederland en is het dan efficiënt en doelmatig om dat zorgbudget dan op te delen door een 10 tal landelijke multinationals?
En meer to the point:
Wellicht de grootste uitdaging is echter het beschreven ontbreken van effectieve zorginfrastructuur om deze veranderingen en nieuwe manieren van werken mogelijk te maken.
Hierdoor bestaat het risico dat de snelheid van verandering in de eerstelijns- en tweedelijnszorg zo beperkt is, dat de verbeteringen teniet gedaan worden door sub-optimalisatie en averechts werkend opportunisme. Zeker wanneer deze worden aangewakkerd door verhoogde marktwerking.
–Is dit een pleidooi voor het huidige systeemmodel op basis van marktwerking, concurrentie al dan niet gereguleerd naar de luimen van de Minister?
Hoofdstuk 3 is beter zelf te lezen;
Het laatste voorbeeld biedt patiënten de mogelijkheid om hun eigen medische gegevens te managen binnen het netwerk van de Engelse National Health Service (NHS). (pg 69-70)
De uitsmijter:
Is het de taak van de overheid (al dan niet met zorgverzekeraars) om de regie op ons zorgstelsel en de kosten ervan centraal te regelen? Heeft Nederland de laatste jaren teveel aan de markt overgelaten? Of is marktwerking in de zorg nog niet ver genoeg doorgevoerd? Hoe het ook zij, ingrijpende veranderingen
en financiering van initiatieven over zorgorganisaties heen vereisen
een sterke drijvende kracht.
–De vragen stellen is hen beantwoorden. Dat is de boodschap van P&P.
De onmogelijke opgave voor marktwerking alleen
Hoewel marktwerking in verreweg de meeste industrieën een uitstekend middel blijkt om productiviteit en kwaliteit te verbeteren, lijkt dit in de zorg vooralsnog beperkt op te gaan.
pg 79
—Kern van het rapport van P&P is natuurlijk prima. Kaiser Permanente doet dit allang met zijn 8.5 miljoen verzekerden en met prima resultaat voor hen en voor KP zelf.
Met 2 Kaiser Permanentes is Nederland voorzien. Is er toch nog wat concurrentie in dit land. En als zij ieder een Mayo Clinic in hun midden accepteren is het helemaal goed.
En ja, P&P hebben ook wat te verkopen; hun eigen spullen.
Het nadeel van het stimuleren van marktwerking is dat het een overwegend indirecte methode is – het creëert immers slechts de context voor zorgverbetering.
De complexiteit en de magnitude van het fundamenteel verbeteren
van de zorg zijn zo groot, dat verbeteringen zich maar langzaam voltrekken.
Ook is het niet vanzelfsprekend dat marktwerking leidt tot investeringen in zorginfrastructuur. Bovendien is het lastig om ongewenste bijwerkingen te voorkomen. Hierdoor leidt het stimuleren van de marktwerking niet altijd tot
overtuigende stelselbrede verbeteringen in de zorg.
Recente ervaringen laten zelfs zien dat neveneffecten de bereikte resultaten in specifieke gevallen geheel teniet doen.
Bovendien is minder duidelijk hoe marktwerking leidt tot (investeringen in) meer infrastructuur. Stimulering van marktwerking in de zorg en het verbeteren van de uitvoering ervan moet zeker doorgang vinden. Naarmate meer zorginfrastructuur beschikbaar komt, zal de marktwerking vanzelf meer
vruchten afwerpen.
–Als je maar ICT infrastructuur aanschaft van PharmaPartners vallen de rijpe vruchten van de marktwerking vanzelf in de bek van de verzekeraars. Als dat geen economische prikkel is weet ik het niet meer.
De literatuurlijst laat zien waar P&P de mosterd hebben gehaald; Michael Porter et al. Plexus KPMG (W Bos), NHS en RVZ, RIVM, MinFin, PWC, Gartner, e.a.
The Usual Suspects.
En dan krijg dit taalgebruik.
En waarom P&P geen harde uitspraken doen is commercieel verstandig. Ze kennen hun politieke en ambtelijke pappenheimers.
Deskundige Paul Frissen is voor hen geen onbekende; je moet de bureaucratie niet voor de voeten lopen en in ere houden. Kritische toeleveranciers lopen immers gerede kans hun positie te verliezen.
Zo werkt dat in Nederland.
Laat Paul Frissen maar een blog hierover schrijven.
anh jansen
15 februari 2013 / 01:28