Nog één keer: Breaking Bad

Nee, ik ga hier NIET VERKLAPPEN HOE HET AFLOOPT. U kunt dus gerust doorlezen.

Zondagavond over een week, op 23 maart, start de VPRO-televisie met de allerlaatste acht afleveringen van Breaking Bad. Voor wie die niet al elders heeft gezien, via betaal-tv of op dvd, begint hiermee een spannende tijd. Want niemand die deze serie vanaf het begin heeft gevolgd, zal het koud laten hoe het nou precies af gaat lopen met Walter White. Met die keurige scheikundeleraar uit Albuquerque, die nadat op een kwade dag longkanker bij hem is vastgesteld, kiest voor een nieuw bestaan als drugsproducent. Om zo zijn torenhoge medische kosten te kunnen betalen, en om zijn vrouw en zoon niet berooid achter te hoeven laten.

Vooral tijdens de laatste twee van de vijf seizoenen waarin het is uitgezonden, is Breaking Bad een enorm succes geworden; in de Verenigde Staten zelf, maar ook ver daarbuiten, en ook onder hoger opgeleide kijkers. En volkomen terecht: dit is televisiedrama van het allerhoogste niveau. Het hoofdverhaal zelf, de invulling van de afzonderlijke afleveringen, de keuze van acteurs, de aansprekende locaties in het imposante woestijnlandschap van New Mexico, de hand van de regie: allemaal perfect.

Maar in het vele dat intussen over Breaking Bad is gezegd en geschreven, is nog méér geclaimd. Zo noemt een arts-auteur in webmagazine Slate dit ‘TV’s Best Medical Drama, Ever’. Anders dan series als Gray’s Anatomy, blijft Breaking Bad niet steken in een goedkope focus op romantische verwikkelingen tussen artsen onderling, op sensationele ‘medical emergency’-situaties, en op feelgood-episodes van wonderbaarlijke genezing.

Breaking Bad blinkt juist uit in eerlijk realisme, en toont bijvoorbeeld hoe langdurig en moeizaam de weg naar lichamelijk herstel vaak is. Zoals de revalidatie van Walters zwager – en federal drugs agent – Hank, die na een ernstig schietincident opnieuw moet leren lopen. Ook geeft Breaking Bad, vindt deze auteur, ‘easily the best depiction’ van wat kanker als ziekte betekent. En iedere kijker die Walter White al die seizoenen heeft gevolgd, in zijn lijden, zijn angst, zijn wanhoop, begrijpt wat hier wordt bedoeld.

Er is ook veel gezegd en geschreven, ook door mijzelf hier in januari vorig jaar, dat Breaking Bad kan worden gezien als een scherpe aanval op Amerika’s stelsel van gezondheidszorg. Een stelsel waarin ook mensen die wél zijn verzekerd, door een ernstige ziekte geruïneerd kunnen worden, vanwege de karige dekking die een polis vaak biedt. (Iets waar Obamacare een eind aan wil maken.)

Maar dit is toch iets te kort door de bocht, is de strekking van een betoog in Forbes. Deze auteur legt uit hoe het Walter White zou zijn vergaan in een land, met als voorbeeld Engeland, met wél door de overheid gegarandeerde gezondheidszorg voor iedereen. En hij wijst er terecht op dat Walter wel degelijk tegen ziektekosten was verzekerd, maar alleen niet voor de exclusieve behandeling door een peperdure privé-oncoloog waar hij voor koos. En zoiets zou in Engeland ook de National Health Service niet hebben vergoed. (En in Nederland? Lezers-aanvullingen welkom.)

Dit neemt niet weg dat ook de langdurige fysiotherapie voor de revaliderende Hank zware eigen financiële bijdragen vergt. Maar misschien is het inderdaad zo dat de specifieke casus Walter White géén goed voorbeeld is van de tekortkomingen van Amerika’s zorgstelsel. (Waarvan overigens genoeg voorbeelden bestaan die wél hout snijden.)

En dan nog dit. Wat je de makers van Breaking Bad misschien kunt verwijten, is dat alle aandacht uitgaat naar de ‘aanbodkant’ van markt voor crystal methamphetamine, de synthetische drug waarmee chemicus Walter White miljoenen binnenhaalt. En dat er nauwelijks aandacht is voor de ‘vraagzijde’: voor de extreem destructieve effecten van het gebruik hiervan, niet alleen op de gebruikers zelf maar ook op hun vaak nog jonge, compleet verwaarloosde en aan hun lot overgelaten kinderen.

Voor wie híer meer over wil weten, twee links naar verhelderende tijdschriftartikelen. Over de situatie in de Verenigde Staten zelf, waar deze verslaving de afgelopen twee decennia epidemische proporties heeft aangenomen. Maar ook, in de Engelstalige versie van Der Spiegel, over Duitsland, waar deze drug nu ook snel om zich heen grijpt. Met onder meer de vaststelling dat “critically acclaimed series like ‘Breaking Bad’, in which a chemistry teacher becomes a drug boss, have made this ‘shitty, idiotic substance’ hip for many people.” Ook dit moest even gezegd.

 

Delen