Victoria Veenis
Onvermogen tot piesen
Ooit nam Victoria Veenis zich voor om medisch jargon bij patiënten te vermijden. Nu is ze dokter, en loopt het in de praktijk soms net wat anders.
“We halen de katheter er zo uit. Als u dan een aantal keer zelfstandig hebt geplast, kunt u in de loop van de dag naar huis”. Dit zinnetje zeg ik nu tegen de tweede patiënt op de afdeling urologie nadat zij gisteren een TURB – transurethrale resectie van blaastumor – heeft gehad.
Vlak voor de overdracht word ik gebeld: patiënt komt niet spontaan tot mictie. In de wandelgangen zie ik een van de urologen. We besluiten samen de patiënt, die duidelijk nog wat vragen heeft, “even uit te zwaaien”. Bij patiënt aangekomen vertel ik kort waarvoor hij bij ons ligt en waarom ik werd gebeld.
“…wegens onvermogen tot mictie krijgt patiënt een katheter met Flip-Flo terug, en over een week retour met een TWOC (Trial Without Catheter) op de poli.”
Ik ben nauwelijks uitgesproken, of ik word door de patiënt – volkomen terecht – op m’n vingers getikt: “Ik weet niet wat je allemaal zegt, dok, maar ik ken gewoon niet piesen”.
En daar was het moment waarvan ik altijd had gedacht: dat ga ik dus nooit doen. Medisch jargon gebruiken. Recht tegenover de patiënt.
“Ik weet niet wat je allemaal zegt, dok, maar ik ken gewoon niet piesen”
Het zijn niet alleen patiënten die me op mijn taalgebruik wijzen. In de loop der jaren heb ik een stapel notitieboekjes verslonden, inmiddels een bescheiden archief vol met taalcorrecties, kanttekeningen en dat-zeg-je-nietjes. Een kleine greep:
- Het zijn inflammatieparameters, geen infectiewaardes – want die hoeven niet van infectieuze aard te zijn!
(leg dat maar eens aan patiënt uit, dacht ik).
- Retentieblaas: een term waar de rugharen van gemiddeld uroloog recht omhoog van gaan staan. De blaas is immers zelf niet retent!
- Een rechter boven- of onderbuik bestaat niet!
- OK was succesvol – OK is een ruimte!
- Vesiculair ademgeruis; hoe ademen vesikels eigenlijk?
- ABCDE stabiel… “Stabiele controles heb je ook als je dood bent!”
Een rechter boven- of onderbuik bestaat niet!
Tijdens je coschappen leer je dingen die niet in de boeken staan. Hoe je een ontslagbrief schrijft, hoe je visite loopt, of je tijdens een operatie ook een kruk mag pakken of geacht wordt stilletjes te blijven staan. En bij al deze lessen krijg je er een nieuwe taal bij: het medisch jargon ofwel het Light Latin voor insiders. Een taal die per specialisme subtiel wordt bijgeslepen – bijna alsof je bij elk coschap een nieuw taalpakket van Duolingo installeert, alleen dan zonder keuzemenu, maar mét supervisie.
Maar goed, ik schrijf ze allemaal op. Ik neem ze mee, verzamel ze… en of ik ze gebruik?
Ik denk er het mijne over en wellicht zeg ik bij de volgende patiënt gewoon: “70-jarige patiënt, bekend met o.a. hypertensie, kan niet pissen na recente urologie operatie.”
1 reactie
Leuk dat je hier zo open over schrijft, het laat zien hoe menselijk het vak is.
patrick
18 april 2025 / 10:46