Overlevingsstrategie

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Op Twitter ontstond gisteren stevige discussie over het feit dat zorgaanbieder PsyQ zichzelf aanprijst in de media. Het doet dit in een radiospotje en een testimonial, beide onderdelen van de campagne Geloof je het Selfie.

Onder de reacties die deze aanpak losmaakte op Twitter, las ik onder andere: ‘De volgende generatie zal zich schamen voor deze vertoning’ en ‘Het is een goede gewoonte dat artsen en instellingen geen reclame maken voor zichzelf. U breekt hiermee en dat is onjuist’.

Of volgende generaties zich inderdaad zullen schamen, weten we op dit moment nog niet. Wat we al wel weten, is dat PsyQ bepaald niet de eerste zorgaanbieder is die breekt met de regel dat in de zorg geen reclame wordt gemaakt. Medisch Centrum Haaglanden prees al in 2006 zijn diensten aan in abri’s die pal voor de deur stonden bij Medisch Centrum Rijnmond-Zuid. Radiospotjes van apotheekketens die vertellen wat ze (vinden dat ze) waard zijn, zijn ook al jaren gemeengoed.

Maar in de GGz zijn reclame en marketing blijkbaar nog steeds verboden begrippen. Wie reclame maakt, creëert vraag, luidt de opvatting. Maar die visie op het doel van reclame past niet in een systeem van gereguleerde marktwerking, waarin het geld dat aan zorg mag worden besteed altijd aan een bovengrens gebonden is. Het gaat in dit stelsel niet om een markt creëren, maar om de bestaande markt sturen. Jouw kant op sturen wel te verstaan. Of anders gezegd: overleven. Het is gewoon survival of the fittest. En dat kun je maar beter doorhebben. Want als een ander daar wel werk van maakt en jij niet, heb je toch een probleem.

9 Reacties Reageer zelf

  1. Frits Bosch
    Geplaatst op 15 mei 2015 om 15:31 | Permalink

    Beste Frank,

    Goed dat je dit onderwerp nog een keer onder de aandacht brengt. Ik heb ook deelgenomen aan de levendige Twitterdiscussie en wil graag nog even een aantal zaken nuanceren.
    Er lopen namelijk een paar discussies door elkaar heen:
    1) Het belang van het bestrijden van stigma in de ggz
    2) De vraag of GGZ-aanbieders reclame mogen maken
    3) Onduidelijkheid over het doel van de selfiecampagne
    4) Het ongelijke speelveld tussen vrijgevestigden en instellingen

    Over het eerste punt zal weinig verschil van mening zijn. Dit was ook een van de belangrijkste punten in het bestuurlijk akkoord GGZ. Spotjes tegen stigma juich ik dan ook toe.
    De vraag of GGZ-aanbieders reclame mogen maken daar zullen de meningen over verdeeld blijven. Huisarts Rob Shonck schrijft in een tweet: “”Geld besteed aan reclame is geld dat onttrokken wordt aan zorg”.
    Ik ben van mening dat reclame alleen is toegestaan als er goede voorlichting wordt gegeven aan cliënten en er sprake is van een gelijk speelveld met de concurrentie!
    Ik vind een aantal onderdelen van de selfiecampagne misleidend omdat er onduidelijkheid is over het doel van de campagne: ideëel of commercieel. Parnassia GGZ schrijft op Twitter dat het voornaamste doel van de campagne is het stigma van psychische problemen weghalen.

    Psyq is een tweedelijns-GGZ instelling. Volgens het bestuurlijk akkoord dient de SGGZ zich te richten op complexe stoornissen en/of hoog risico, zwaardere DSM-problematiek dus!
    In het radiospotje is te horen: “Geloof je het selfie? Houdt jezelf niet voor de gek. Psychische klachten kunnen je leven beheersen. Doe er iets aan! Psyq helpt!”
    Het spotje suggereert een laagdrempelig aanbod waar mensen terecht kunnen met lichte klachten. Ik ben het eens met SP-kamerlid Renske Leijten. Deze stelt: reclame leidt tot zorgvraag. En de suggestie bestaat dat je je zo mag melden zonder verwijzing.
    Tot slot iets over het ongelijke speelveld.; In het bestuurlijk akkoord is afgesproken dat de GGZ 20 % zou substitueren naar (G)BGGZ. Volgens de cijfers van het NZa hebbende vrijgevestigden (eerste lijn en psychotherapeuten) na 2012 20% minder productie gemaakt en is het aandeel van de niet gebudgetteerde GGZ (o.a. Psyq) fors gestegen. De oorzaak van de daling bij vrijgevestigden heeft te maken met beperkende regels van zorgverzekeraars zoals productieplafonds. De niet gebudgetteerde GGZ kon in dezelfde periode met tientallen procenten blijven groeien. De financiële positie van een vrijgevestigde praktijk is onvergelijkbaar met een instelling zeker als deze deel uitmaakt van een bedrijf met een omzet van een half miljard.
    Gelukkig weten de huisartsen en cliënten onze praktijk nog steeds te vinden zonder dat wij daarbij een reclamebureau hoeven in te schakelen!

    Frits Bosch

  2. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 15 mei 2015 om 16:27 | Permalink

    Bedankt voor je reactie Frits en voor je heldere uiteenzetting over het (ongelijke) speelveld. Toch blijft één opmerking van je mij een beetje als een visgraat in de keel steken, namelijk de opmerking van huisartsen jullie praktijk nog steeds weten te vinden zonder dat jullie daarbij een reclamebureau hoeven in te schakelen. De vraag die ik hierbij heb, is of de – steeds kritischer wordende en beter geïnformeerde – patiënt wel hetzelfde wil als de huisarts. De patiënt kan ook kiezen voor een aanbieder die hij door mond-tot-mond reclame van een andere patiënt of door reclame van die aanbieder zelf als voorkeur beschouwt.
    Maar met een andere opmerking heb je zonder meer gelijk: de meningen over de vraag of GGz-aanbieders reclame mogen maken, zullen nog wel enige tijd verdeeld blijven.

  3. Frits Bosch
    Geplaatst op 15 mei 2015 om 21:09 | Permalink

    Beste Frank,
    Met veel huisartsen is al jarenlang contact, zij weten wat wij kunnen. Wij zijn georganiseerd in zorgcooperatie Psyzorg Haarlemmermeer Kennemerland : http://www.psyzorghk.nl Deze heeft een consultatiecontract met de regionale huisartsencooperatie en een groep psychiaters. Voor Jeugd hebben wij contracten met alle Gemeenten in de regio. De huisartsen kunnen kiezen tussen verschillende psychologen. Psyzorg heeft de laatste mailing met folders gestuurd naar alle huisartsen in onze regio. Er blijft dus genoeg te kiezen voor patiënt en huisarts maar zij zijn natuurlijk vrij om een andere keuze te maken!
    Wij timmeren dus behoorlijk aan de weg maar doen dat op een andere manier dan GGZ-instellingen.

  4. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 15 mei 2015 om 22:21 | Permalink

    Begrijp me goed, Frits, ik ben ervan overtuigd dat jullie goed werk doen. En het contact met de huisartsen is zeker relevant voor alle partijen. Het enige dat ik probeer te zeggen is: wees je ervan bewust dat de wereld om je heen verandert. Je kunt je wel sterk afzetten tegen wat PsyQ doet, zoals jij en een aantal collega’s gisteren op Twitter deden, maar daarmee gaat dit soort patiëntgerichte publiciteit niet weg. En het ligt voor de hand dat andere partijen zullen volgen. Als een schaap over de dam is nietwaar? Die patiënt kan inderdaad een andere keuze maken, zoals je stelt. En de kans dat die patiënt wordt beïnvloed door de communicatie die op hem gericht wordt, is reëel aanwezig.

  5. Alberts
    Geplaatst op 16 mei 2015 om 12:33 | Permalink

    Het klopt dat in de GGZ het maken van reclame altijd not done was. Niet alleen omdat het vraag zou creeeren, maar omdat je dat gewoon niet deed. Het doet iets af aan de integere en discrete relatie tussen behandelaar en patient.
    Jammer dat de schrijver van deze blog dan tot het besluit komt dat de GGZ hieraan maar moet wennen omdat deze achtergrond niet in de huidige marktwerking zou passen. Deze redenering is typisch voor de problemen in de zorg anno nu. De zorg laten veranderen omwille van de marktwerking, ik vind dat Kafka.

  6. anh jansen
    Geplaatst op 17 mei 2015 om 23:28 | Permalink

    Overlevingsstrategie van de kiezer komt meer en meer in beeld;

    http://www.internetconsultatie.nl/wet_herpositionering_taken_nza_en_deregulering

    Zonder contract met een verzekeraar kan je het schudden; de Minister kan middels het MBI een overschrijding van het toegestane budget per segment terughalen bij niet -gecontracteerde zorgaanbieders. Dat is het voorliggende Wetsvoorstel.

    Waarom dan gelden investeren in reclame? De sturing gaat via de verzekeraar. De individuele patiënt heeft niets meer te kiezen; er wordt voor hem gekozen.

    Art 13 is door de Eerste Kamer veilig gesteld, maar via de kruipruimte weet de Minister toch haar doel te bereiken; als liberaal de vrije keuze van de burger drastisch inperken.

    En een Restitutie Polis in Nederland is hetzelfde als een In Natura polis; alleen de marktconforme kosten worden vergoed. En dat alleen bij gecontracteerde zorgaanbieders.

    En FvW kan zich van alles afvragen;

    ‘De vraag die ik hierbij heb, is of de – steeds kritischer wordende en beter geïnformeerde – patiënt wel hetzelfde wil als de huisarts’.

    FvW; beiden hebben naar de wens van de Liberale Minister niets meer te willen. De huisarts moet handelen volgens zijn 3 traps contract en de verzekerde moet gaan waar de polis hem naar verwijst.

    Wat wil de Minister? Wil zij dat de patiënt nog op haar partij stemt?

  7. Frits Bosch
    Geplaatst op 21 mei 2015 om 14:49 | Permalink

    Bericht van SP-Kamerlid Renske Leijten (21-06): Minister VWS neemt afstand van reclamecampagne PsyQ ‘geloof je het selfie’ https://selfie.psyq.nl/documents/821661/832030/Geloofjehetselfie+loud+20.mp3/18e8fa86-3df6-4269-9b97-c56791e24505 … Reclame voor zorg gaat brug te ver

  8. Frits Bosch
    Geplaatst op 21 mei 2015 om 14:53 | Permalink

    Bericht van SP-Kamerlid Renske Leijten (21-05): Minister VWS
    neemt afstand van reclamecampagne PsyQ ‘geloof je het selfie’ Reclame voor zorg gaat brug te ver!

  9. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 29 mei 2015 om 13:08 | Permalink

    Via Twitter liet je me weten inmiddels bericht te hebben gekregen van woordvoerder Rob van der Laar van VWS met de strekking: “Minister Schippers kan zich geen oordeel vormen over de campagne van PsyQ want zij heeft deze niet gezien”. Je hierboven vermelde uitlating van Renske Leijten dat Schippers afstand neemt van deze campagne wordt hierdoor niet bepaald gestaafd, in tegendeel. De toevoeging van Van der Laar dat Schippers in het algemeen reclame die oproept tot extra zorg niet wenselijk vindt, doet daar niets aan af.