Petje af

Alan Ralston
Alan Ralston is psychiater, verbonden aan een gesloten afdeling, en filosoof. Hij waakt over publieke en professionele waarden in de zorg. Lees alle artikelen van Alan Ralston

Ha, het is weer het seizoen van de hoofdlijnenakkoorden! In Nederland betekent dit dat je vooral de lijnen tussen de hoofden in de gaten moet houden, zeker in de ggz, waar we voorlopen in politieke fragmentatie.

Onlangs mocht ik een conceptrapport van een overheidsinstelling over kwaliteit in de ggz inzien, waarin altijd een lijstje opgenomen is met de ‘betrokken veldpartijen’. De score kwam op tien beroepsverenigingen, zes vertegenwoordigers van zorgaanbieders, eenmaal de Nederlandse gemeenten, eenmaal Zorgverzekeraars Nederland, en twee landelijke patiëntenverenigingen.

Wie zou er sterker staan in de onderhandelingen, denkt u: de clubs die ondanks de differentiërende kracht van marktwerking één landelijke vertegenwoordiging hebben kunnen bewerkstelligen, of het hutjemutje? Als eenheid kracht maakt, staan de beroepsverenigingen er het zwakste voor.

Als eenheid kracht maakt, staan de beroepsverenigingen er het zwakste voor

Gelukkig kun je je ook verenigen achter een visie, en het kan dus geen toeval zijn dat er vorige week ook een vergezicht op de ggz op de intranetmat plofte.

Jeroen Muller zette deze tijdens een bijeenkomst van VWS + het veld uiteen. Petje af voor het stuk, waarin we een day in the life van Marco meemaken, een gefingeerde patiënt uit de toekomst van Arkin, die op die dag een hele patient journey doormaakt. Vergeef mijn Engels, maar dat krijg je als je bestuursproza leest.

Wat zijn de essentiële onderdelen van Jeroens gedroomde toekomst? Een persoonlijke gezondheidsomgeving met alle eigen medische data erop, waarmee je even makkelijk met de POH’er kunt mailen als met je Arkin-behandelaar chatten. Herstel en rehabilitatie krijgen ook een shoutout: Marco werkt bij Freud en heeft een opleiding bij de Herstelacademie gedaan.

Combinaties van formele en informele zorg gefinancierd door gemeenten en zorgverzekeraars: goed. Tot zover kan ik een eind met Jeroen mee dromen. Het valt me ondertussen wel op dat Marco een wekker heeft, thuis koffie kan zetten, genoeg geld heeft voor een krantenabonnement én interesse heeft in zorginkoop.

Marco verdwijnt uit beeld als de droom grootschaliger wordt. Muller wil ‘de oude marktwerkingsgedachte’ ruilen tegen ‘samenwerken op waarde’, met behulp van de transparantieagenda, met klinisch relevante instrumenten die draagvlak hebben van professionals op de werkvloer. Ik wil hem bijna knuffelen.

Maar zoals dat gaat met dromen, komen er wat onverwachte wendingen. ‘Behandelaren schalen eerder af wanneer blijkt dat er geen winst meer te halen is.’ Wacht, wat? Een paar zinnen daarvoor schaften we oude marktwerking af, nu praten we over behandelen in termen van te behalen winst? Droomlogica. Die winst zal vast ook op die graphic te lezen zijn die Marco trouw elke week bijhoudt.

Even later gaat het over de zorgstandaarden die AKWA coördineert (ja ik weet het, ze hebben dringend een andere naam nodig die niet op bronwater lijkt). Meer info hier. De droom wordt vervreemdend: “De outcome wordt geanalyseerd en op basis van deze outcome worden expertgroepen, samen met cliënten en naasten, aan het werk gezet om de zorgstandaarden nog beter te maken.” Hè? Hoe moet ik mij dit voorstellen? De outcome van de zorgstandaarden wordt geanalyseerd? #Hoedan?

With dreams like this, who needs nightmares?

Als ik de rest lees, dan krijg ik lichtjes de impressie dat Jeroen een voorliefde heeft voor meten. Dus die outcome (geen oude marktwerking natuurlijk) zal vast gemeten moeten worden. Maar hoe meet je de outcome van zorgstandaarden? Nou, via indicatoren natuurlijk. Die uitgerold en geïmplementeerd moeten worden. Van 48 zorgstandaarden en generieke modules. With dreams like this, who needs nightmares?

Ondertussen versnellen we: we gaan kijken waarom een behandeling voor de ene patiënt wel helpt en voor de ander niet (halen we vast ook uit de data) en gaan praktijkvariatie terugdringen. Voor dat laatste moet je natuurlijk valide vergelijkingen tussen praktijken maken. Zei iemand benchmarking? Ik lig te woelen in mijn bed. Maar we stomen door naar zorgstandaarden vertaald naar ‘preferente zorgpaden en betere compliance van behandelaren’. Hoe weet je of behandelaren compliant zijn? Juist: dat meet je natuurlijk. ‘De effectiviteit is toegenomen’: ditto. Maar even later het geruststellende: een drastische teruggang in onnodige administratieve lasten.

Van alle ‘onnodige’ administratieve lasten staat vast dat iemand ze ooit nodig heeft gevonden

Het is maar net wat je (on)nodig vindt. En wie dat vindt. Want van alle administratieve lasten, waar wij 40 procent van onze tijd aan spenderen, kan ik u garanderen dat ooit iemand, sterker nog, een groep mensen, ze nodig gevonden heeft. Misschien de mensen met hoofden waartussen die lijntjes liepen.

Mijn vrouw schudt me wakker. “Je was weer hardop aan het afvinken in je slaap.”

Zoals dat gaat als je half wakker bent en half slaapt, liepen de dingen wat dooreen. Ik mijmerde over een film, Avengers: Infinity War. Daarin (spoiler alert!) figureert een machtig wezen, dat nog machtiger wil worden, omdat hij een droom ambieert. Hij verzamelt daartoe vijf ‘infinity stones’, die tezamen zijn macht onbeperkt maken. Een noodzakelijke en nobele onderneming, naar zijn idee, maar het loopt uit op een ramp. Fictie natuurlijk. Ik dacht aan de vijf petten van Jeroen: voorzitter NIP, CEO Arkin, Bestuurslid GGZ Nederland, voorzitter P3NL, voorzitter Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ. Ook als je mooie dromen hebt, loop je dan niet het risico dat je denkt dat iedereen hetzelfde droomt als jij?

6 Reacties Reageer zelf

  1. Harold van Garderen
    Geplaatst op 2 juni 2018 om 10:56 | Permalink

    Als je de input al niet weet en dus niet kunt meten, en het proces is niet lineair, waarom zou de gemeten output dan iets betekenen????

    Zorg, het valt niet te meten, je zou het niet moeten willen meten en er bestaat geen meetinstrument voor.

    Waarom DOEN we dat dan nog steeds?

  2. Marijke te Hennepe
    Geplaatst op 2 juni 2018 om 11:44 | Permalink

    Zowel de input als output hoef je niet te meten want allang is bekend dat de relatie tussen behandelaar en patient de belangrijkste factor is het slagen van de behandeling. Dus stuur daarop: laat de patient bijvoorbeeld zijn behandelaar kiezen. Ja, lastig, ineffecient, moeilijk enz enz. Maar heel veel minder lastig dan het invullen en uitwerken van al die onnodige vragenlijsten, meten van compliancy en zo meer. En als Tinder het lukt om mensen te matchen dan moet daar in de GGZ ook iets op te vinden zijn. Dromen staat vrij, toch?

  3. Deelnemer herstelaca
    Geplaatst op 2 juni 2018 om 12:07 | Permalink

    Mij viel in de visie nog iets anders op: dat de herstelacademies veranderd worden van een plek waar je *zelf* aan de slag gaat met je proces, vrij en onder eigen verantwoordelijkheid, naar een vervolg op de zorg.

    Ik zie geen enkele reden waarom een herstelacademie gegevens moet uitwisselen met zorgverleners. In de visie staat:
    “Er wordt daardoor ook eerder afgeschaald naar de herstelacademie. De herstelacademie houdt een vinger aan de pols en weet crises te voorkomen door tijdig te signaleren.”

    Dit lijkt me nadrukkelijk niet de taak of doelstelling van een herstelacademie, en zeer onwenselijk.

  4. Hans van Eeken
    Geplaatst op 2 juni 2018 om 17:46 | Permalink

    Het spreekwoord luidt:
    ‘eenheid maakt macht’.
    Het zal feudiaans zijn, maar wel opvallend dat ‘macht’ onbenoemd blijft…

  5. H. de Jonge
    Geplaatst op 2 juni 2018 om 19:10 | Permalink

    Voor de heer van Eeken:

    ” 2-letter woorden
    hm – 7 pt.
    ah – 5 pt.
    ha – 5 pt.
    ma – 4 pt.
    at – 3 pt.
    3-letter woorden
    ach – 10 pt.
    ham – 8 pt.
    act – 8 pt.
    tam – 6 pt.
    mat – 6 pt.
    4-letter woorden
    mach – 13 pt.
    chat – 12 pt.
    acht – 12 pt.”

    Bron: wordfeud helper bij het woord ” macht” .

  6. Eeken van Hans
    Geplaatst op 2 juni 2018 om 19:19 | Permalink