Red de zorg

Ignace Schretlen
Ignace Schretlen is publicist, beeldend kunstenaar en voormalig huisarts. Lees alle artikelen van Ignace Schretlen

Woensdagmiddag werd mijn dochter door haar behandelend specialist opgebeld over een zeer verontrustende bevinding. Diezelfde ochtend waren wij bij deze collega op consult geweest. Er was op basis van een afwijkend onderzoek een nogal ingrijpend beleid met verder beeldvormend onderzoek en één of zelfs twee verwijzingen naar andere specialisten uitgezet. Als een plots opkomende windvlaag voelde ik verdriet en angst in mij opkomen. Op de valreep vroeg ik netjes of ook haar bloed kon worden gecontroleerd. Dat leidde tot de forse afwijkende uitslag, die ons leven prompt op de kop zette.

Waarom vertrouw ik u dit toe? Ik was van plan om eergisteren een blog te wijden aan de actie ‘Red de zorg’, maar door alle commotie lukte het mij niet de juiste toon te vinden. Ik ben van mening dat ik u als lezer van deze blog niet mag opzadelen met mijn eigen pijn, verdriet of boosheid. U heeft immers uw eigen zorgen. Mijn emoties serveer ik dus netjes af in mijn dagboek. Maar één aspect van hetgeen ons is overkomen, is wel relevant: het bloedonderzoek waar het om gaat, werd vroeger dagelijks meerdere malen in mijn huisartspraktijk gedaan. Het gaat dus echt niet om iets uitzonderlijks.

Mijn dochter is in een kort tijdsbestek viermaal door een arts gezien, maar het verzoek voor deze bloedbepaling moest uiteindelijk van mijzelf komen. Ofschoon ik stellig van mening ben dat ik niet de behandeld arts van mijn gezinsleden mag zijn en ben, sla ik mijzelf toch voor de kop en neem ik mijzelf echt kwalijk dat ik niet eerder dit verzoek heb gedaan. Dat heb ik ook tegen mijn dochter gezegd. De bloedbepaling waar het om gaat kost bij een commercieel laboratorium in mijn buurt € 10,76. De verwijzingen en onderzoeken die mijn dochter te wachten stonden en die nu zijn gecanceld vanwege de nieuwe bevinding die haar klachten goed kunnen verklaren zouden wellicht een paar duizend euro kosten.

‘Red de zorg’ gaat vooral om meer centen of wat netter uitgedrukt: om het terugdraaien van de bezuinigingen. Maar daarmee is de zorg volgens mij niet gered. De laatste jaren ben ik meerdere malen geconfronteerd met een beangstigende mentaliteitsverandering in de zorgsector die volgens mij gerelateerd is aan de bezuinigingen maar die naar mijn gevoel niet louter hieraan kan worden toegeschreven. De zorgverlener lijkt te tenderen naar een tunnelvisie, hij/zij trekt zijn/haar handen terug van de patiënt en loopt te braaf in de pas van hetgeen protocollen, richtlijnen en standaarden voorschrijven. De beruchte ‘blinde hoek’ is hierdoor veel groter geworden. Dat géld hierbij echter wel een zeer belangrijke en misschien wel de belangrijkste rol speelt, blijkt uit eigen ervaringen waarin bestaande richtlijnen om volgens mij financiële redenen toch níet worden opgevolgd.

Beschouw het bovenstaande alstublieft niet als aanklacht. Hoe zou ik zelf functioneren in een setting waarin de noodzaak tot bezuinigingen links- of rechtsom maar in elk geval van bovenaf wordt opgelegd? Hoe zou ik handelen wanneer ik zelf op straffe van mijn eigen inkomen niet zou meewerken aan wat mijn baas, zorgverzekeraars en politici mij afdwingen? Hoe sterk sta ik mijn schoenen? Ik zou het er echter wel heel erg moeilijk mee hebben, misschien zou ik zelfs de praktijk de rug toekeren wanneer mij hiertoe de kans werd geboden. Zeker is dat mijn werkvreugde hier fors onder zou lijden.

Gezien de economische bloei moet het mogelijk zijn om geld terug te pompen in de zorg. Maar ik houd mijn hart vast voor de indirecte gevolgen van de bezuinigingen voor het beleid in de spreekkamer. Zal het de zorgverlener ooit weer lukken om zonder opgelegde filters vanuit een brede, eigen visie de patiënt in beeld te krijgen?

Maakt u zich verder zich geen zorgen over mijn dochter: die is gisteren door een uitstekend collega onderzocht en het lijkt er op dat er gelukkig een weg naar genezing is. Als vader kan ik nu dus weer wat rustiger ademhalen en hopelijk in de juiste toonzetting deze blog schrijven.

Één Reactie Reageer zelf

  1. Aad Cense
    Geplaatst op 12 september 2015 om 19:43 | Permalink

    Eveneens zonder naar individuen te wijzen, -de meeste doen hun stinkende best het goed te doen binnen de gegeven context- , neem ik hetzelfde probleem waar. Niet verwonderlijk omdat de zorg veranderde van een coproductie van patiënt en professional in een van bovenaf gedirigeerd en genormeerd leveren van “producten”.
    Dat fragmenteert zorg; zeker wanneer er ook nog met die illusoire producten wordt gehandeld op een bizarre inkoopmarkt. In zijn eindeffect raakt zelfs de patiënt gefragmenteerd en gemaakt tot een verzameling sub-consumentjes die met een complexe ziekte stukjes genezing moeten gaan winkelen op verschillende plaatsen.

    In de psychiatrie, waar de echte werkelijkheid nog wat moeilijker grijpbaar is dan in de somatiek, wordt overduidelijk zichtbaar dat de simplificatie en fragmentatie van complexiteit die de bureaucratische uitwerking van ons zorgstelsel is inmiddels zelfs het vak, het denken en het (be)handelen simplificeert. De papieren werkelijkheid vervormt de echte werkelijkheid (zoals ook de intentie van de niet-medisch geschoolde bedenkers was!).

    Het probleem is fundamenteel: het zorgstelsel heeft een verkeerd fundament. Behandelen is geen dienst en nog minder een genormeerd product.

    En een verkeerd fundament levert een ruïneuze bovenbouw op:

    Bestaande uit vervreemdende en daarmee ziekmakende bureaucratie, een contraproductieve “industriele” benadering van kwaliteit, een kostenverslindend uitvoeringscircus, en door fragmentatie ‘gemiste missers’ (want waar je niet kijkt, zie je niks).