Slimme auto’s, sluwe criminelen

auto / diefstal

Autodiefstal is meestal geen kwestie van brute kracht, maar een technologische strijd met geraffineerde trucs. Keyless entry en slimme software maken auto’s kwetsbaar.

Diefstal van auto’s is een hoogtechnologische krachtmeting geworden tussen autofabrikanten en goed georganiseerde bendes. De tijd dat een gelegenheidsdief een paar draadjes onder de motorkap kon lostrekken om een auto te starten, is allang voorbij. Auto’s zijn steeds beter beveiligd. Maar bij veel maatregelen die autofabrikanten bedenken, vinden criminelen een hack om die te kraken.

Keyless entry

Een diefstal verloopt tegenwoordig vaak volledig elektronisch, zonder dat de auto’s braaksporen hebben. Een zwakke plek is de keyless entry van veel nieuwe modellen. Daarmee gaan ze vanzelf open zodra de sleutel in de buurt is. Ook voor starten hoeft de sleutel niet uit de tas te komen. Normaal heeft de zender in de sleutel een actieradius van enkele tientallen centimeters om misbruik te voorkomen, maar een crimineel kan een hulpzender gebruiken om het signaal te versterken van een sleutel die naast de voordeur ligt. Zo kan een dief in minder dan een minuut met de auto wegrijden.

Eigenaars die het minieme comfort van keyless entry kunnen missen, schakelen het eenvoudig uit. Dan gaat de auto weer ouderwets open met een druk op de knop. Of berg de sleutel op in een blikken trommeltje. Radiosignalen kunnen daar niet in doordringen. Er zijn ook bewegings­sensors te koop die de sleutel in slaapstand brengen zodra deze niet meer beweegt.

Veiligheidslekken

Een andere zwakke plek is het netwerk van de auto. Vrijwel alle functies in een auto, tot aan het bewegen van de ruiten­wissers toe, worden middels dit interne netwerk aangestuurd. Via een stekker of draadloze verbindingen kan een hacker daarop inbreken.

De software in een moderne auto is complexer dan in een Boeing 787. Onvermijdelijk zitten daarin zwakke plekken die criminelen kunnen benutten. Zo is er een kat-en-muisspel ontstaan tussen fabrikanten en crimi­nelen om veiligheidslekken te dichten en nieuwe openingen te vinden.

Meest gestolen auto’s

  • Lexus RX450H (1 op 125 auto’s)
  • Toyota RAV4 (1:216)
  • Toyota C-HR (1:351)
  • Land Rover RR Sport (1:481)
  • Peugeot 5008 (1:726)

    (meer info laatste alinea)

Verdachte

Autobendes die dit hoogtechnologische spel kunnen spelen, zijn uiterst professioneel en daardoor lastig te pakken. Volgens het CBS wordt slechts bij 7 procent van de autodiefstallen een verdachte aangehouden. De kans om de auto terug te vinden is wel veel groter; dat gebeurt in ongeveer de helft van de gevallen.

Vaak wordt de auto ergens in de buurt op een verborgen plek gezet om te zien hoe er gereageerd wordt. Bij auto’s die ‘koud gezet’ zijn, worden meestal geen daders aangetroffen. Soms plaatst de politie daarom een verborgen zender in de teruggevonden auto, in samenwerking met Stichting Verzekeringsbureau Voertuigcriminaliteit (VbV), waarin de verzekeraars samenwerken.

Arrestatie

Zo werd eerder dit jaar een auto gevolgd die in Amsterdam was gestolen. De auto werd verschillende keren over korte afstand verplaatst. Na een week reed de auto met valse kentekenplaten richting Duitsland, een andere auto reed vooruit als spotter.

De politie greep in, arresteerde verdachten en ontdekte een professioneel lab voor vervalsing van autosleutels en elektronische inbraken. Vorig jaar werden op die manier 110 auto’s gevolgd, waarbij 24 verdachten werden aangehouden.

Nieuwe identiteit

Het spoor loopt vaak naar het buitenland. Net over de grens worden de auto’s gestript voor hun onderdelen. Dat zijn vaak nieuwe modellen, elektrische of hybride auto’s, of modellen waarbij de fabrikant de onderdelenvoorziening nog niet goed op gang heeft. Andere auto’s worden verder vervoerd en krijgen een nieuwe identiteit.

Een belangrijke afzetmarkt is West-Afrika. Vorig jaar werden 89 in Nederland gestolen voertuigen in containers aangetroffen, vooral in de havens van Antwerpen en Hamburg. Dit jaar is Stichting VbV begonnen met het opsporen van gestolen auto’s in Ghana. In mei werden de eerste exemplaren gerepatrieerd. Dat is kostbaar, maar de bedoeling is om daarmee de markt voor gestolen auto’s te verstoren.

De toekomst van autobeveiliging ligt niet alleen in complexere technologieën, maar óók in slimme strategieën voor opsporing en terugvordering.


Meest gestolen merken

In het eerste halfjaar van 2024 werd bijna 1 op 3.000 auto’s in Nederland gestolen. Twintig jaar geleden was de kans dat een auto gestolen werd nog bijna vijfmaal zo groot. Goed nieuws dus, maar niet voor alle autobezitters.

In het eerste halfjaar werd 1 op 125 auto’s van het model Lexus RX450H gestolen, de kans op diefstal is daarmee 25 maal zo hoog als gemiddeld. De andere auto’s in de top vijf van riskante modellen: Toyota RAV4 (1:216), Toyota C-HR (1:351), Land Rover RR Sport (1:481) en Peugeot 5008 (1:726).

Ook de VW Polo en Opel Astra zijn populair bij criminelen, maar daarvan rijden er veel rond, zodat een individuele eigenaar geen verhoogd risico loopt.

Verzekeraars verlangen vaak extra beveiliging voor auto’s met een waarde van boven de € 75.000,- zoals een peilzender of startonderbreking van een gecertificeerde installateur. Zulke maatregelen worden soms ook geëist voor andere auto’s die een groot risico vormen bij inbraak of diefstal (cijfers: CBS en RDW).

Auto terugvinden

Ongeveer de helft van de gestolen auto’s wordt teruggevonden. Camera’s langs snelwegen en scanauto’s zijn ogenblikkelijk alert zodra het kenteken als vermist is doorgegeven. Wie een lege parkeerplek aantreft, moet dus geen tijd verloren laten gaan. Een kwart van de gestolen auto’s wordt binnen twee dagen teruggevonden.

Peilzender

Met een peilzender, verstopt in de auto, wordt de kans op terugvinden zelfs 85 procent. Zo’n zender geeft slechts af en toe de positie door en zwijgt de meeste tijd. Daardoor is de zender voor criminelen moeilijk te vinden. Aanbieders van zulke peilzenders, zoals Moving Intelligence, werken samen met de politie om de auto terug te bezorgen bij de eigenaar (cijfers: Stichting VbV).

Speciaal voor VvAA-leden biedt Moving Intelligence een exclusieve korting op een Retreever Peilzender. Kijk voor meer informatie op vvaa.nl/ledenvoordeel.

Delen