Taal is echt ons ding

De dokters kunnen niets meer doen.

Wanneer u bovenstaande zin leest, denkt u waarschijnlijk aan het ergste. In de context waarin ik deze zin hoorde moest er eigenlijk achteraan gedacht worden …dan ze nu al doen. De nuance van taal is erg belangrijk en de inhoud wordt vaak gekleurd door de ontvanger. Wanneer ik vroeger aan patiënten uitlegde dat de KNO-arts kon kijken of er knobbeltjes op de stembanden zaten zag ik aan de reactie van de patiënt dat ik daarbij uit moest leggen over wat voor knobbeltjes ik het had. Nu hou ik meer rekening met het feit dat de gedachte van de patiënt uit kan gaan naar de associatie van knobbeltjes met een vorm van kanker.

U kunt zich voorstellen dat taalproblemen in veel situaties moeilijkheden geven. Wanneer Nederlands niet de eerste taal is, is het goed uitleggen van belangrijke informatie essentieel. Maar ook wanneer er taalstoornissen zijn door een neurologisch of ander probleem, is navragen of de informatie aankomt van belang.

Na een CVA kan er sprake zijn van afasie. Het is belangrijk dat er dan aan de directe omgeving uitgelegd wordt hoe men het best kan communiceren. Je behandelt niet alleen de patiënt maar ook zijn omgeving. Gelukkig treedt vaak herstel op en zijn er goede mogelijkheden voor behandeling maar helaas blijven er ook problemen met taal bestaan. Indien nodig hebben we tegenwoordig een ruime keuze aan ondersteunde communicatie.

Taal is zo veelomvattend en van zulk wezenlijk belang in onze samenleving. Wanneer ik aan die reclame denk waarbij gesteld wordt dat ‘geld’ stinkt, verbindt en zo nog meer, dan kunnen we voor mijn gevoel ook ‘taal’ invullen. Met taal kun je kwetsen maar ook liefhebben. Taal geeft duidelijkheid in het leven en mogelijkheden tot contact. Om taal kun je lachen maar ook huilen. Ook geschreven taal kan op verschillende manieren opgevat worden of problemen opleveren. Mensen met dyslexie ervaren dit iedere dag.

De invulling van taal is niet voor ieder hetzelfde. Taal leidt onze gedachten, zoals mijn zus jammer genoeg merkte toen ik naar de eindtijd van de parkeermeter vroeg op het moment dat  ze net in totale vervoering naar de David van Michelangelo keek. En u begrijpt wel waar ik aan dacht toen ik, net bevallen van ons eerste kind, als hoofdtekst van een reclame van sinaasappelsap het woord ‘uitgeperst’ las.

Taal is soms ingewikkeld maar veelal mooi. Taal is, om met de woorden van Paulien Cornelisse te spreken, voor logopedisten zeg maar ook echt ons ding.

 

Delen