Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Tegen de stroom in roeien

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck schrijft op vrijdag over actuele uitspraken en ontwikkelingen. Deze keer: het Nederlandse ziekenhuisveld.

“In Zweden of Finland hebben ze ook niet overal ziekenhuizen staan”, zegt zorgdirecteur Rabobank Michel van Schaik. Geen opmerking waarmee hij in de Nederlandse ziekenhuiswereld vrienden zal maken, maar hij heeft wel een punt. Dat het Nederlandse ziekenhuisveld zich historisch heeft ontwikkeld zoals het dit heeft gedaan, betekent niet automatisch dat de nu bestaande situatie het beste scenario voor de toekomst is.

Ook schopt hij tegen schenen door te zeggen dat hij hoopt dat krappere zorgbudgetten meer ondernemerschap – van commerciële partijen zoals Bergman Clinics – stimuleren. De sector zelf zal vraagtekens plaatsen bij zijn stelling dat dit de sector goed zal doen. Maar toch heeft hij ook hier een punt. Voor zorg die planbaar en niet complex is, is het logisch dat ruimte bestaat voor zelfstandige behandelcentra.

Van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen is bekend dat ze hier anders over denkt. Vooralsnog gaat de Nederlandse Zorgautoriteit echter niet heel erg mee in het standpunt van de NVZ. Eerst maar eens duidelijk krijgen of wel echt sprake is van een oneerlijk speelveld, stelt ze.

‘De vraag is of andere publieke taken dan planbare en niet-complexe zorg wel beschikbaar moeten zijn in álle ziekenhuizen’

NVZ beargumenteert dat de ziekenhuizen de goedkope en simpele zorg (die in de ZBC’s wordt geboden) nodig hebben om andere publieke taken zoals een spoedeisende hulp en avond- en nachtdiensten overeind te houden. Met de manier waarop de zorg nu gefinancierd wordt is dat inderdaad zo. Maar zoals Van Schaik zegt: “De essentie is dat, als je iets overkomt, de eerste en acute hulp goed moet zijn. Als je dan gestabiliseerd bent, kun je rustig kilometers worden vervoerd”. 

Met andere woorden: de vraag is of die andere publieke taken dan planbare en niet-complexe zorg wel beschikbaar moeten zijn in alle ziekenhuizen. “Er moet een goed netwerk zijn van acute zorgfuncties die écht beschikbaar zijn”, is zijn mening.

Ondergang

Is de ‘bezuiniging’ (feitelijk: ombuiging) op de zorg hiermee verdedigbaar? Volgens de zorgsector zelf niet bepaald: de coalitie bewerkstelligt hiermee zo’n beetje de ondergang van onze gezondheidszorg, is de reactie. Ook hier kiest Van Schaik het tegengestelde standpunt: hij is er blij mee. Vooral omdat het geld dat ermee wordt bespaard, kan worden besteed aan dingen die stevig kunnen bijdragen aan de gezondheid van mensen: de energietransitie, de voedseltransitie, woningen.

Dit is in lijn met wat we lezen in de gezamenlijke Kamerbrief van staatssecretarissen Tielen (jeugd, preventie en sport) en Nobel (participatie en integratie). ‘Beleid buiten het zorgdomein heeft vaak grote effecten op de (mentale) gezondheid en aanhoudende gezondheidsverschillen’, staat daarin. Dus wordt ingezet op de aanpak van multiproblematiek en op een investeringsmodel voor preventie. In the end logischer dan eindeloos blijven investeren in gezondheidszorg. Daarvan worden mensen immers niet gezonder. Ze worden er alleen maar mee geholpen als ze het niet meer zijn.

Delen