Terug naar af

Bram Vermeer
Bram Vermeer is wetenschapsjournalist en heeft zich gespecialieerd in Innovatie. Lees alle artikelen van Bram Vermeer

De laatste tijd zie ik vaker jongeren met een ouderwetse telefoon. Zo’n oude Nokia, met een accu die een week meegaat. Of een moderne remake, waarmee je alleen kunt sms’en. Kennelijk zijn ze het zat om gekluisterd te zijn aan de zogenaamde social media. Popzangers maken furore met hun liedjes over het nihilisme van het digitale leven (Noah Cyrus: These days we only follow).

Sinds duidelijk is hoe Facebook de democratie corrumpeert, wordt de kritiek breder. Adverteerders zoals Unilever dreigen hun budgetten terug te trekken. Op een enkele plek slaat digitale onmacht om in geweld. Ted Kaczynski, die als ‘Unabomber’ drie slachtoffers maakte, staat opnieuw in de belangstelling met zijn geschriften die voorspellen hoe enkele digitale monopolisten de wereld beheersen. In Frankrijk zijn kantoren van internet-startups in brand gestoken door anti-digitale extremisten.

Alles helemaal afzweren is niet nodig

De Luddieten die aan het begin van de negentiende eeuw weefmachines vernielden, bereikten daarmee alleen dat textielbaronnen zich voortaan verschansten in beveiligde bunkers binnen hun fabriek. Van daaruit perfectioneerden zij hun weefmachines verder.

Het verschil met toen: we kunnen nu zelf kiezen hoeveel digitale machinerie we toelaten in ons leven. Alles helemaal afzweren en oude telefoons gebruiken is niet nodig. Om te beginnen kun je de notificaties van apps uitzetten, zodat je alleen kijkt als je daar zelf toe besluit. Of je kunt social media apps helemaal van je telefoon afhalen. Dan bekijk je de accounts alleen met een laptop. De grote netwerken afzweren – zoals hippe vogels met antieke mobiele telefoons – vraagt meer lef. Diaspora (diasporafoundation.org) is een goed alternatief voor Facebook en Twitter, en verspreidt je berichten ook naar je oude vrienden. Telegram (telegram.org) en Threema (threema.ch) zijn goede alternatieven voor WhatsApp en Messenger. Vero (vero.co) is mooi voor het delen van foto´s en video’s. Ik gebruik al tijden duckduckgo.com in plaats van Google. Allemaal initiatieven die bescherming van gebruikers als uitgangspunt nemen. Daarvoor hoef je geen machines in elkaar te slaan.