Maurice van den Bosch
Basispakket kan niet op slot

Het bevriezen van het basispakket lijkt een snelle besparingsoplossing, maar ondermijnt de kern van onze solidaire zorg, zegt Maurice van den Bosch.
Net als elke sector moet de zorg bijdragen aan de kostenstijging bij Defensie. Maar hoeveel en op welke plekken bespaard moet worden, daar hebben de verschillende politieke partijen andere opvattingen over.
U heeft het vast meegekregen: meerdere partijen zijn voor het zogenaamd ‘bevriezen’ van de inhoud van het basispakket. Daardoor komen er, zo suggereren zij, niet automatisch meer dure behandelingen of medicijnen bij. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) is met bevriezing van het basispakket in totaal 7 miljard te besparen. Dat klinkt aanlokkelijk maar ik vind het moreel onacceptabel.
Koesteren
Dat elke Nederlander vanuit het basispakket recht heeft op behandelingen van de huisarts en specialist in het ziekenhuis, medicijnen, revalidatie en bepaalde hulpmiddelen is een groot goed. Het is iets wat we moeten koesteren. Wat ons land uniek maakt ten opzichte van landen om ons heen, waar particuliere en collectieve markt, qua kwaliteit en toegankelijkheid ver uit elkaar liggen. We moeten toch te allen tijde voorkomen dat dure (kanker)behandelingen alleen bereikbaar zijn voor mensen die het kunnen betalen?
We moeten toch te allen tijde voorkomen dat dure (kanker)behandelingen alleen bereikbaar zijn voor mensen die het kunnen betalen?
Een reden ook waarom patiëntenorganisaties hun zorgen hebben geuit in een open brief en het bevriezen van het basispakket onacceptabel vinden.
Stijgende kosten
Natuurlijk mogen we best stilstaan bij het feit dat de kosten van het basispakket sterk stijgen: in 2014 kostte het 40 miljard euro, in 2024 maar liefst 62 miljard. Precies daarom heeft Zorginstituut Nederland een belangrijke stem in het samenstellen van het pakket. Niet effectieve behandelingen en medicijnen gaan er al uit, zoals bijvoorbeeld het plaatsen van buisjes bij kinderen met oorontsteking.
Mark Janssen, bestuursvoorzitter van het Zorginstituut, bepleitte recent in een interview dat we verder moeten inzetten op de beweging van passende zorg. Wat mij betreft heeft hij helemaal gelijk. Er bestaat al een uiterst zorgvuldig systeem dat de samenstelling van het basispakket bepaalt.
We kunnen vertrouwen op het Zorginstituut, dat alle nieuwe vormen van behandeling en medicijnen toetst op vier criteria: noodzakelijkheid, therapeutische effectiviteit, kosteneffectiviteit en uitvoerbaarheid. Aan al deze criteria moet met wetenschappelijk bewijs worden voldaan. Voor de beoordeling ervan is een Wetenschappelijke Adviesraad (WAR) actief en bestaat een Adviescommissie Pakket (ACP). Uiteindelijk volgt advies aan de minister van VWS.
Passende zorg
Bevriezen van het basispakket is dus oneigenlijk: alle Nederlanders hebben recht op de beste zorg. Waar we wél op kunnen inzetten om tot kostenreductie te komen, is het verder doorzetten van bestaande passende zorg-initiatieven. Dat kan ook betekenen dat sommige nu reeds bestaande activiteiten uit het basispakket verdwijnen, in plaats van dat er iets bij komt. Het betekent ook doorwerken vanuit de bestaande sector-akkoorden.
Wetende dat zorgprofessionals inmiddels 40 procent van hun tijd besteden aan administratie, ligt daar als je het mij vraagt de grootste kans om tot een sluitende begroting te komen. Niet nog meer regels, maar meer ruimte voor professionals op de vloer en slimme inzet van technologie. Zo houden we de zorg betaalbaar en solidair toegankelijk. Laten we hopen dat het nieuwe kabinet daar vol op inzet.