Warmdraaien

Alan Ralston
Alan Ralston is psychiater, verbonden aan een gesloten afdeling, en filosoof. Hij waakt over publieke en professionele waarden in de zorg. Lees alle artikelen van Alan Ralston

Zo mensen, lekker de accu opgeladen allemaal? De eerste tekenen van het nakend einde van de zomer zijn gearriveerd: het postpakket met nog te kaften schoolboeken, de Back-to-School reclamefolders en niet te vergeten de post-kampeervakantie opruimdrift. Mijn vrouw en ik hebben nog steeds de neiging alles in huis op te willen bergen zodat we morgen lekker op tijd de boel aan de trekhaak kunnen ophangen en weg kunnen rijden. Raar. Ook prettig om te merken dat er gelukkig niet veel is veranderd in je afwezigheid: de formatie loopt nog, men windt zich op over rare dingen, en de bureaucratie in de zorg is nog lang niet opgelost.

Wat ook fijn – of liever goed – is om te zien, is dat de geestelijke gezondheid(szorg) flink in de belangstelling staat, of het nu gaat om wachtlijsten, de gevolgen van de Jeugdwet, de bureaucratie, of over onze tekortschietende zorgorganisatie en de consequenties daarvan voor mensenlevens. En ik had deze zin nog niet opgeschreven of de dreigende zorgstop bij Emergis floepte op mijn scherm.

Bij al deze zaken is het vaak zoeken naar hoe het écht zit. Wat dat betreft is het ook goed om te wijzen op de bijdrage van wetenschappelijk werk voor publieke debatten: Ravesteijn et al. bekeken het effect van de eigen bijdrage in de GGZ van enkele jaren geleden op de zorgvraag van patiënten en het beloop. Het resultaat bevestigde wat velen voorspelden: een daling van de nieuwe behandelingen, een stijging van de crisiscontacten en een verdubbeling (!) van het aantal dwangopnames. De eigen bijdrage verenigde het vaak versnipperde GGZ-veld in oppositie en werd mede daardoor rap afgeschaft, maar het is goed dat de stellingname empirisch gestaafd wordt. Er is al een flink tekort aan evidence-based policy, dus alle beetjes helpen.

Nog een mooi voorbeeld: het onderzoek van Rosanna Nagtegaal naar de ervaringen van psychologen met de DBC-regelgeving. De resultaten liegen er niet om, en gaan ook in min of meer verwachte richting: de DBC-regels worden als niet zinvol en bureaucratisch ervaren, en het zou beter zijn ze af te schaffen. Interessant is ook het gedragspatroon: passief verzet. Daar valt nog een wereld te winnen. Wilt u alvast een beetje in actie komen, vul dan de enquête in over administratieve lasten in de Zvw. Let op: vóór 1 september!

Bewezen effectief. Wat betreft Het Roer Moet Om moet dat ook gelden voor de regeldruk in de zorg: behoud alleen die regels die aantoonbaar het welzijn van de patiënt bevorderen. Onze minister was er helemaal blij mee, en ik vermoed dat zij ook met de caravan weggeweest is want van haar mogen we ook gewoon alle regels er in één keer uitgooien, gewoon met een schone lei beginnen en dan maar eens kijken wat er gebeurt. Het is een prachtvideo. Ik zie er een vrouw in die niet kan wachten om haar vleugels te spreiden en die in ons iets van haar vrijheidsgevoel wil achterlaten. Voor één keer vergeef ik haar haar rookgordijn over marktwerking en haar eigen beleidsverantwoordelijkheid, voor het hogere doel.

Van dit soort dingen ga ik dus warmdraaien, en er valt nog zo veel te doen! Om te beginnen het zinloos ROMmen aanpakken, want als StopROM nou geen beweging van onderaf (cliënten, naasten en professionals) is dan weet ik het niet meer. Heel simpel: een niet in de behandeling geïntegreerde ROM is niet zinvol, een ROM na stoppen van de behandeling ook niet, een callcenter al helemaal niet en benchmarken met ROM is toekomstmuziek. En het probleem is natuurlijk dat mensen nu eenmaal hun eigen muzieksmaak hebben. En wel netjes informed consent vragen hè, zorginstellingen? Wij gaan lekker in de zorgpolder zoeken naar doelmatige transparantie op een wijze dat recht doet aan onze cliënten (allereerst), hun naasten en context, en onze professionaliteit. En meedenken met Ontregel de Zorg natuurlijk. Ons motortje draait al.

Wie ook lekker op toeren zijn, zijn de Shrinks on Bikes. Kijk, daar gaan ze:

WTF hoor ik u zeggen, ja u hoort het goed: psychiaters, op motoren, voor het goede doel: destigmatisering. Als u vindt dat psychiaters vaak zelf een tikkeltje raar zijn, en psychiaters op een motor al helemaal, dan wordt het tijd dat u de website van Samen Sterk Zonder Stigma bezoekt. Trouwens, ook als u dat niet vindt, want we hebben allemaal iets te halen bij SSZS. Op de site vindt u ook de Socialrun, een van de meest inspirerende evenementen van Nederland. Wilt u de zomer nog even in uw hoofd houden? Ga kijken, adopteer een kilometer, of nog beter: doe mee, want Meedoen Is Winnen!