Maurice van den Bosch

Maurice van den Bosch

Zorg verbeteren begint bij transparantie van uitkomsten

Beeld | Maurice van den Bosch | Beeld: De Beeldredaktie/Joost Hoving

Maurice van den Bosch, bestuursvoorzitter van het Antoni van Leeuwenhoek, schrijft in 2025 afwisselend een column in het magazine en hier op de website. Dit is de aftrap.

In lijn met het Integraal Zorgakkoord lanceerde de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) medio vorig jaar het ‘Kader impactanalyse concentratie en spreiding medisch specialistische zorg’. Een kader bedoeld als hulpmiddel voor betrokken ziekenhuizen om in de regio tot afspraken en beleid te komen voor optimale organisatie van zorg, met de focus op oncologische en vaatchirurgische ingrepen.

De impactanalyse is inmiddels in alle regio’s gaande, waarbij de chirurgische volumenormen centraal staan. De achterliggende gedachte: hoe meer ingrepen, hoe hoger de kwaliteit. Kijk naar de Martini Klinik in Hamburg. Die voert jaarlijks 2500 prostaatkankeroperaties uit en staat internationaal aan de top wat betreft kwaliteit. Met hogere cijfers voor ziektevrije overleving en patiënttevredenheid, en relatief weinig complicaties, zoals impotentie en incontinentie.

Als we met onze regionale plannen de uitkomsten voor patiënten écht willen verbeteren, dan is er mijns inziens meer nodig dan transparantie over volumina. Dan is ook inzicht in zorguitkomsten essentieel. Nu gaat het vooral over ‘concentreren en volume’, maar we zouden het moeten hebben over ‘concentreren, spreiden en uitkomsten’.


Inzicht in zorguitkomsten is essentieel als we de uitkomsten voor patiënten écht willen verbeteren


Laten we inzetten op waardegedreven zorg, zoals in Nederland de Santeon- en mProve-ziekenhuizen dat bijvoorbeeld doen. Daar zien we dat artsen en verpleegkundigen lessen trekken uit transparante zorguitkomsten, als team leren, en vervolgens de kwaliteit verbeteren. En dat er in afstemming met de grote zorgverzekeraars nieuwe innovatieve zorgcontracten ontstaan, waarbij de productieprikkel stap voor stap verschuift naar kwaliteit.

En toch blijft dit spannend, zo blijkt wel in de regionale discussies over volumenormen. Natuurlijk is het goed om een bepaalde ondergrens af te spreken als het om het aantal verrichtingen gaat. Maar weet ook: chirurgische ingrepen vormen binnen ziekenhuizen vaak een onderdeel van een uitgebreide multidisciplinaire behandeling.

De meeste patiënten komen binnen via complexe diagnostiek en ondergaan naast een lokale behandeling meestal ook een systeembehandeling, of zien in goed overleg juist van een behandeling af.


Professionals die van elkaar leren, de zorg aantoonbaar verbeteren, en eigenaar zijn van de verandering


Bij complexe pathologie wil je dus graag de juiste expertise behouden bij alle betrokken afdelingen. Juist in de integrale benadering zit potentieel de meeste meerwaarde voor patiënten. Aanvullend zien we in het Antoni van Leeuwenhoek een duidelijke trend van zogenaamde de-escalerende behandelingen. Denk aan heel effectieve neo-adjuvante immuuntherapie, waardoor een operatie steeds minder vaak nodig is.

Het omarmen van deze nieuwe ontwikkelingen in het belang van kwaliteit van leven van patiënten vraagt dan misschien zelfs om te sturen op mínder opereren. Transformatie van zorg in elk netwerk vereist een integraal perspectief, met naast volume focus op relevante uitkomsten, afgestemd met patiënten. In een omgeving waarin professionals van elkaar leren, de zorg aantoonbaar verbeteren, en eigenaar zijn van de verandering.

Delen