Maurice van den Bosch
Zorg verbeteren begint bij transparantie van uitkomsten

Maurice van den Bosch, bestuursvoorzitter van het Antoni van Leeuwenhoek, schrijft in 2025 afwisselend een column in het magazine en hier op de website. Dit is de aftrap.
In lijn met het Integraal Zorgakkoord lanceerde de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) medio vorig jaar het ‘Kader impactanalyse concentratie en spreiding medisch specialistische zorg’. Een kader bedoeld als hulpmiddel voor betrokken ziekenhuizen om in de regio tot afspraken en beleid te komen voor optimale organisatie van zorg, met de focus op oncologische en vaatchirurgische ingrepen.
De impactanalyse is inmiddels in alle regio’s gaande, waarbij de chirurgische volumenormen centraal staan. De achterliggende gedachte: hoe meer ingrepen, hoe hoger de kwaliteit. Kijk naar de Martini Klinik in Hamburg. Die voert jaarlijks 2500 prostaatkankeroperaties uit en staat internationaal aan de top wat betreft kwaliteit. Met hogere cijfers voor ziektevrije overleving en patiënttevredenheid, en relatief weinig complicaties, zoals impotentie en incontinentie.
Als we met onze regionale plannen de uitkomsten voor patiënten écht willen verbeteren, dan is er mijns inziens meer nodig dan transparantie over volumina. Dan is ook inzicht in zorguitkomsten essentieel. Nu gaat het vooral over ‘concentreren en volume’, maar we zouden het moeten hebben over ‘concentreren, spreiden en uitkomsten’.
Inzicht in zorguitkomsten is essentieel als we de uitkomsten voor patiënten écht willen verbeteren
Laten we inzetten op waardegedreven zorg, zoals in Nederland de Santeon- en mProve-ziekenhuizen dat bijvoorbeeld doen. Daar zien we dat artsen en verpleegkundigen lessen trekken uit transparante zorguitkomsten, als team leren, en vervolgens de kwaliteit verbeteren. En dat er in afstemming met de grote zorgverzekeraars nieuwe innovatieve zorgcontracten ontstaan, waarbij de productieprikkel stap voor stap verschuift naar kwaliteit.
En toch blijft dit spannend, zo blijkt wel in de regionale discussies over volumenormen. Natuurlijk is het goed om een bepaalde ondergrens af te spreken als het om het aantal verrichtingen gaat. Maar weet ook: chirurgische ingrepen vormen binnen ziekenhuizen vaak een onderdeel van een uitgebreide multidisciplinaire behandeling.
De meeste patiënten komen binnen via complexe diagnostiek en ondergaan naast een lokale behandeling meestal ook een systeembehandeling, of zien in goed overleg juist van een behandeling af.
Professionals die van elkaar leren, de zorg aantoonbaar verbeteren, en eigenaar zijn van de verandering
Bij complexe pathologie wil je dus graag de juiste expertise behouden bij alle betrokken afdelingen. Juist in de integrale benadering zit potentieel de meeste meerwaarde voor patiënten. Aanvullend zien we in het Antoni van Leeuwenhoek een duidelijke trend van zogenaamde de-escalerende behandelingen. Denk aan heel effectieve neo-adjuvante immuuntherapie, waardoor een operatie steeds minder vaak nodig is.
Het omarmen van deze nieuwe ontwikkelingen in het belang van kwaliteit van leven van patiënten vraagt dan misschien zelfs om te sturen op mínder opereren. Transformatie van zorg in elk netwerk vereist een integraal perspectief, met naast volume focus op relevante uitkomsten, afgestemd met patiënten. In een omgeving waarin professionals van elkaar leren, de zorg aantoonbaar verbeteren, en eigenaar zijn van de verandering.
3 reacties
En daar gaan we weer. Porter en VHBC. Deze keer omarmd binnen een kader ( IZA) waar al genoeg over gezegd is.
Als simpele huisarts begrijp ik deze niet, en ik hoop dat u het mij vergeeft:
” De impactanalyse is inmiddels in alle regio’s gaande, waarbij de chirurgische volumenormen centraal staan. De achterliggende gedachte: hoe meer ingrepen, hoe hoger de kwaliteit. ”
Mijn vraag: hoe verhoudt zich dit tot het fenomeen: ” praktijkvariatie” , meestal niet ( financieel) gewaardeerd door verzekeraars?
Vervolgens herhaal ik een aantal bekende bezwaren:
* VBC programs may disproportionately penalize practices and hospitals serving high-risk, low-income patients, potentially worsening existing health disparities
*Patient “cherry-picking”: Providers may be incentivized to avoid complex or high-cost patients to improve their performance metrics and avoid financial penalties
*Disruption of care continuity: Some providers may “fire” or dismiss patients who fail to follow recommended care or frequently miss appointments, leading to disrupted care and potentially increased hospitalization
*Measurement fixation: Providers may focus excessively on measured outcomes tied to financial incentives, potentially neglecting other important aspects of care
*Resource misallocation: The complex implementation of VBC models may require significant investments in infrastructure and technology, potentially diverting resources from direct patient care
*”Crowding out” behavior: Improvements in one area of care quality may come at the expense of quality in other, unmeasured areas
*Evidence over VHBC: https://healthcity.bmc.org/value-based-payments-incentives-are-not-improving-care-outcomes/ bijvoorbeeld
*Potential deviation from evidence-based medicine: In some cases, VBC approaches might prioritize patient preferences over evidence-based practices, potentially leading to unnecessary or inappropriate care. En we werken allemaal al zo intensief met EBM en richtlijnen.
Ik kan wel even doorgaan:
*VBHC is criticized for its lack of a clear, unified definition, leading to varied interpretations and implementations across different healthcare systems and countries. This ambiguity can result in fragmented and inconsistent application of VBHC principles
*Patient-Centric Concerns: Critics argue that VBHC often prioritizes cost reduction over patient-centered outcomes. There is a risk that payors, such as private health insurers, may focus narrowly on cost containment rather than comprehensive patient outcomes, which can undermine the quality and safety of care
*Challenges in Chronic and Complex Conditions: VBHC is seen as ill-suited for chronic care settings, where the needs and values of patients with long-term conditions may not align with standardized outcome measures. This can lead to a mismatch between what is measured and what is truly valuable to patients
*Implementation Issues: The transition to VBHC requires significant changes in healthcare delivery, including the development of standardized yet sensitive outcome measures and collaboration across organizational boundaries. This can be particularly challenging in fragmented healthcare systems.
Tot slot: ” minder opereren” . ” Dappere dokters die ‘nee’ durven te zeggen.
Allemaal niet nieuw.
Volgens mij zijn al deze ” discussies” ( holle phrasen) terug te voeren op een verkeerd zorgsysteem, en op het hiermee gepaard gaande geinstitutionaliseerd wantrouwen van professionals.
Wat is er mis met de richtlijnen en standaarden die al jaren gelden voor onze beroepsgroep? De interne en externe correctiemechanismen die al ingebakken waren?
Er wordt gekrabt waar het absoluut niet jeukt.
Misschien dat een dermatoloog hier iets over kan zeggen?
E.Kriek
24 januari 2025 / 21:40Gekrabd natuurlijk!
E.Kriek
24 januari 2025 / 21:42Blog: “benoem de roze olifant van passende zorg”:
Een jaar geleden.
“Nagenoeg, want helemaal af was het geweest als net voor de leuke anekdote aan het einde, de roze olifant in de zaal was ontmaskerd: de foute financiële prikkels.”
“Nog steeds word ik een beetje onpasselijk van de term ‘passende zorg’. Erger, maar wel echt Hollands natuurlijk, vond ik ‘zuinige zorg’. De kroon spant echter ‘zinnige zorg’, alsof we met zijn allen al jaren onzinnig bezig zouden zijn. Toch is het, pijnlijk om onder ogen te moeten zien, misschien wel een beetje waar. We weten wel dat het beter is om niet in alle gevallen te dotteren, een scopie te doen of een achillespees te hechten, maar dat spinselt zich allemaal af in de hoger gelegen delen van onze hersenen. Zo weten we bijvoorbeeld ook dat dronken achter het stuur kruipen, veel roken of online gokken eveneens heel onverstandig is. ”
“In het kader van het IZA en allerlei aanpalende onderzoeken wordt ongelofelijk veel geld geïnvesteerd op weg naar meer passende zorg. Al dat geld verdwijnt, tot groot ongenoegen van ‘gewone’ zorgverleners, vooral naar adviesbureaus en onderzoeksinstituten”.
Jaap van den Heuvel is de auteur.
Lezenswaardig.
R den Hoed
25 januari 2025 / 21:58