Maartje-Marijke Menkveld

Maartje-Marijke Menkveld

Physician assistant - klinisch verloskundige

Zorgverleners over patiëntgedrag: eerste resultaten onderzoek bekend

Maartje-Marijke Menkveld, physician assistant en klinisch verloskundige, over patiëntkenmerken die volgens onderzoek bijdragen aan werkplezier, samenwerking en duurzame zorg.

De eerste resultaten van een tevredenheidsonderzoek onder zorgverleners geven inzicht in hoe professionals de houding en het gedrag van patiënten ervaren in hun dagelijks werk.

Het onderzoek richt zich niet op medische uitkomsten of behandelresultaten, maar op de vraag welke patiëntkenmerken bijdragen aan werkplezier, samenwerking en duurzame zorg.

Eensgezind

Opvallend is de grote eensgezindheid onder respondenten. Zorgverleners geven aan het meest tevreden te zijn wanneer patiënten met vertrouwen de zorg binnenkomen. Vertrouwen in de professional, in het proces en in het gegeven dat niet alles direct verklaarbaar of oplosbaar is. Wantrouwen blijkt niet alleen belastend voor de werkrelatie, maar leidt ook tot meer tijdsdruk, herhaling van uitleg en een toename van spanningen in de spreekkamer.

Daarnaast noemen zorgverleners realistische verwachtingen als een belangrijke factor. De zorg blijkt beter te functioneren wanneer patiënten accepteren dat niet elke klacht maakbaar is, dat herstel soms tijd vraagt en dat medische zorg grenzen kent. Professionals ervaren meer ruimte voor goede zorg wanneer wensen en mogelijkheden met elkaar in balans blijven.

‘Professionals ervaren meer ruimte voor goede zorg wanneer wensen en mogelijkheden met elkaar in balans blijven’

Ook de mate waarin patiënten verantwoordelijkheid delen, speelt een rol. Zorgverleners zijn positiever wanneer patiënten actief meedenken en meewerken, maar tegelijkertijd het professionele oordeel respecteren. Het gebruik van online informatie, zelfdiagnoses en de input van ‘Dokter Google’ of AI-adviezen wordt hierbij niet als probleem ervaren, zolang de patiënt de arts nog wel de dokter laat zijn en de informatie aanvullend is in plaats van leidend.

Respectvol

Tot slot komt respectvolle communicatie nadrukkelijk naar voren. Begrip voor werkdruk, wachttijden en organisatorische beperkingen draagt bij aan wederzijds vertrouwen en voorkomt escalatie van onvrede. Kleine aanpassingen in houding en toon aan patiëntzijde blijken volgens zorgverleners een groot effect te hebben op de kwaliteit van contact én het plezier in het werk.

Wie deze resultaten leest, zou bijna denken dat dit een serieus opgezet onderzoek betreft. Met vragenlijsten, respondenten en statistische duiding. Maar zo ver is het (nog) niet gekomen. Er bestaat geen grootschalig tevredenheidsonderzoek waarin zorgverleners hun patiënten beoordelen. Niet omdat er niets over te zeggen valt, maar omdat we die spiegel zelden omdraaien.

‘We draaien de spiegel zelden om’

Toch is het geen vreemde gedachte. De zorg vraagt al jaren, terecht, naar ervaringen van patiënten. Die inzichten hebben veel verbeterd. Tegelijkertijd staat de werkdruk en het werkplezier van zorgverleners onder druk, in een tijd waarin de zorg steeds complexer wordt en verwachtingen blijven groeien. Misschien is het daarom niet zo gek om af en toe ook te kijken naar wat samenwerking, vertrouwen en wederkerigheid vragen van de andere kant van het bureau.

Zorg is immers geen product dat wordt afgeleverd, maar een relatie waarin twee partijen elkaar nodig hebben. Hoe die relatie wordt vormgegeven, bepaalt niet alleen de ervaring van de patiënt, maar ook de houdbaarheid van het werk voor degene die de zorg verleent.

En nee, dit was geen echt onderzoek. Maar op 1 april mag een gedachte-experiment best even serieus klinken.

Delen