Afwachten of meebuigen

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Ze zijn er af en toe wel, de ziekenhuizen die een speldenprik willen uitdelen om te suggereren dat er weer wachtlijsten ontstaan in de curatieve zorg. Het Tweesteden Ziekenhuis probeerde het bijvoorbeeld eind 2011, het Radboudumc eind 2013. In beide gevallen was het een storm in een glas water. Typisch van dat nieuws waarin op 2 januari van het volgende jaar alweer vis verpakt werd.

Veel serieuzer dan dat zal het ook niet worden, blijkt uit antwoorden van Edith Schippers op Kamervragen van Hanke Bruins Slot van het CDA, en ze voerde daarvoor goede argumenten aan: “Ten eerste omdat ik ervan uit ga dat in dergelijke gevallen een deel van de verzekerden ervoor kiest gebruik te maken van de diensten van een andere zorgaanbieder en een deel alsnog een afspraak maakt in het nieuwe kalenderjaar. Ten tweede omdat ik ervan uit ga dat de verzekeraar in zijn inkoopbeleid rekening houdt met de ontwikkelingen in de zorgvraag.”

Zo simpel is het inderdaad wel. Zorgverzekeraars weten heel goed welk probleem ze met de NZa krijgen als ze geen realistisch volume aan zorg inkopen. En ze krijgen ook meer zicht op de kwaliteit van zorg die individuele ziekenhuizen bieden, waardoor ze voor hun verzekerden de rol van zorgbemiddelaar kunnen spelen. “Kunt u in ziekenhuis A niet snel genoeg terecht? Dan gaan wij kijken of ziekenhuis B u eerder kan helpen.” Het scherpe randje van wat Schippers in dit verband zei, zat in één gegeven, namelijk dat zij voor de patiënt die niet zijn behandeling wil uitstellen tot 2 januari de zorgplicht van de zorgverzekeraar boven de keuzevrijheid van de patiënt stelt. Terecht denk ik, maar beslist nieuw voer in de discussie over vrije artsenkeuze.

7 Reacties Reageer zelf

  1. anh jansen
    Geplaatst op 16 april 2015 om 12:07 | Permalink

    Beetje te simpel gedacht en geredeneerd.

    Budgettair Kader Zorg? MacroBeheersingsInstrument?

    Het scherpe randje van de Minister zat hem juist in het weglaten van die twee VWS maatregelen die de verzekeraars ertoe dwingen om contracten met zorgaanbieders af sluiten met een budget plafond.

    Overschrijding van het budget is niet toegestaan door de Minister zelf en resulteert in het terughalen van de overschrijding bij de onderliggende zorgaanbieders! Niet bij de verzekeraars die ’teveel’ hebben ingekocht om aan hun zorgplicht te kunnen voldoen, maar bij de zorgaanbieders die ’teveel’ zorg hebben geleverd opdat de de verzekeraars aan hun zorgplicht konden voldoen.

    “teveel’ geleverd of ’teveel’ gedeclareerd of ’teveel’ geleverd en daarvoor nog ’teveel’ gedeclareerd om ervoor te willen worden betaald?

    De Minister stipt het zelf even aan: zij gaat niet over de inhoud van de aanvullende contracten tussen gecontracteerde zorgaanbieders en zorgverzekeraars zodra het budgetplafond is bereikt. Zij heeft het advies van de Cie B Baarsma met open armen ontvangen; de oplossing voor de weigering van ambtenaren en politici om aan de wens van de burger te voldoen; voldoende zorg leveren om de voorzienbare tijdelijke stijging in kosten te kunnen opvangen.

    Invoeren van een Wettelijke Doorleverplicht aan zorgaanbieders; gratis leveren van zorg zodra het budget op is.

    Dat zij daar nu zelf nooit op is gekomen.

    En ja, wat is een wachtlijst? Je wilt wordt geholpen en dat is ook nodig, maar dat kan niet direct; je wordt op een wachtlijst gezet en kan terecht na 6 weken tot 6 maanden zoals nu al gebeurd in Nederland. Zie de websites van de ziekenhuizen en de NZa rapporten. De wachtlijst is geen rij mensen voor de deur van de zorgaanbieder. Het is een agenda met tijdstippen voor afspraken en behandelingen. Met een schatting van de datum waarop je zou kunnen worden geholpen.

    Je kan ook de afspraak verplaatsen naar een tijd over 6 weken tot 6 maanden, met de contract garantie dat je dan als eerste aan de beurt bent; je springt in de wachtlijst naar achteren.

    Dus ja, is er nu sprake van een wachtlijst?

    En het verschuiven van de behandeling naar een volgend jaar; is dat een schijnoplossing? Verschuift het financiële probleem dan niet gewoon mee en wordt het in het dat jaar niet erger? Vul je het ene gat niet met het andere?

    De optie om van verzekeraar te wisselen is er niet; dat kan pas eind van het jaar en wie weet welke zorgaanbieders je nieuwe verzekeraar heeft gecontracteerd tegen welk budget en vooral tegen welke kwaliteit.

    Wat is een realistisch zorgaanbod voor een zorgverzekeraar die gebonden is aan een contract met een verzekerde en het opgelegde budget van de Minister?

    Wat is het MacroBeheersingsInstrument? Wordt het gebruikt? Wat zijn daarvan de gevolgen?

    Maar ja, het zij de Minister vergeven; je moet het voor de Tweede Kamerleden ook wel heel simpel houden om het voor die kleuters begrijpelijk te maken; moeten ze maar eens doorvragen.

    Maar de oplossing van Cie B Baarsma is natuurlijk de oplossing voor alle problemen met salarissen en kosten in welke bedrijfstak dan ook; laat die arbeiders maar gratis werken! Die bankiers ook! Die ambtenaren? Die politici? Die hoogleraren?

    Je kan het ook heel simpel houden voor de Minister.

  2. patient2punt0
    Geplaatst op 16 april 2015 om 12:22 | Permalink

    Misschien hebben we hier weer een definitieprobleem te pakken, maar iemand die voor een glaucoom-operatie een maand of vier moet wachten, en iemand voor een ingreep van de neurochirurg bijna een half jaar? Staan die op een wachtlijst of niet?

    En já, de verzekeraar is al ingeschakeld, maar in het ene geval zou een ander ziekenhuis alleen maar méér wachttijd opleveren, en in het andere geval is er geen andere geschikte operateur te vinden.

    Beiden hebben te maken met verergerende klachten, en zouden liever vandaag dan morgen onder het mes gaan.

    Wachtlijst?

  3. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 16 april 2015 om 14:35 | Permalink

    Beiden hebben te maken met verergerende klachten? Dat is wat eenvoudig gesteld. Het wekt de suggestie dat er geen onderscheid zou bestaan tussen klachten die direct moeten worden verholpen omdat de schade anders niet te overzien is en klachten die binnen een bepaalde termijn moeten worden verholpen omdat ze anders tot verergering leiden. In het eerste geval is het onverantwoord om een wachtlijst te laten ontstaan. In het tweede geval kan even wachten niet direct kwaad en is het dus niet per se erg als je pas over enkele maanden aan de beurt bent.

  4. ANH Jansen
    Geplaatst op 16 april 2015 om 15:54 | Permalink

    Ga nu eens in op het MBI en het BKZ per segment en de gevolgen daarvan op de reeds bestaande wachtlijsten en het ontstaan van nieuwe?

    Bedenk ook de problemen tav de contractering. Verzekeraars contracteren steeds meer selectief. Van de 80 ziekenhuizen nog een 10 tot 20. De rest alleen voor acute, cruciale. zorg.
    De gecontracteerde ziekenhuizen hebben allen een budgetplafond. Even uitwijken naar een ander ziekenhuis is er dan niet meer bij; dan moet de verzekeraar eerst bij het niet gecontracteerde ziekenhuis zorg inkopen voor x prijs. Wat gaat die prijs doen? En heeft het niet gecontracteerde ziekenhuis wel voldoende capaciteit om de extra vraag op te vangen? Je trekt immers niet zo makkelijk een blik cardiologen, oogartsen of chirurgen open.

    En dan spreken we dus niet over de kwaliteit. De selectieve contractering gaat toch volgens het Frame om de geboden kwaliteit? Niet gecontracteerde ziekenhuizen kunnen daar niet aan tippen toch? Moeten verzekerden dan uitwijken naar de tweede of derde keus van de verzekeraar? En dat om budgettaire redenen?

    Kwaliteit van leven is blijkbaar bij FvW et al niet van belang voor de tijdigheid van de ingreep/behandeling. Neuropathische pijnen kunnen zich verschrikkelijk ontwikkelen indien de behandeling uitblijft. Beschadigingen aan zenuwstelsel is dan irreversibel.

    Dat gun je zelfs FvW niet, al zou het voor zijn visie op de zorg en het zorgstelsel geen kwaad kunnen om het eens mee te maken.

    Zullen we eens een experiment doen? Simulatie van neuropathische pijn en het verloop bij niet tijdige behandeling? Moet kunnen, we zitten toch in een gesimuleerde marktwerking.

    We zien de behandeling van de problematiek van MBI, BKZ en prijsontwikkeling bij alsnog contractering van eerst niet gecontracteerde zorg in vertrouwen tegemoet.

    En hoe noem je een zorgaanbieder die wettelijk verplicht gratis zorg moet leveren? Een uitvloeisel van de VOC mentaliteit die Mark Rutte zo graag wil terugzien in Nederland? 1.5 miljoen mensen heeft de VOC verhandeld, als slaaf, in Oost Indië. Dat smaakte zoet en naar meer? En nu wil de VVD die mentaliteit weer terug?

    En we noemen het dan de Wettelijke Doorleverplicht?

    VVD VWS Speak kent geen grenzen.

  5. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 16 april 2015 om 19:24 | Permalink

    Meneer Jansen, u hebt voorspellende gaven. Niet voor wat betreft de neuropathische pijnen die u me toewenst. Die wens ik mezelf in ieder geval niet toe. Maar wel waar het gaat om het selectief inkopen door zorgverzekeraars. Tenminste, dat hoop ik toch. Nog slechts bij tien tot twintig van de tachtig ziekenhuizen? Zo ver is het heus nog niet, maar het is een mooi streven.
    Bij uw verhaal over het MBI en het BKZ vergeet u dat er ook nog zoiets is als substitutie van zorg van tweede naar eerste lijn. Hoe meer zorg in de eerste lijn kan blijven, hoe minder patiënten naar het ziekenhuis hoeven. Als dat lukt, hoeven we ons over het ontstaan van wachtlijsten in de ziekenhuiszorg ook niet meer zo druk te maken.

  6. ANH Jansen
    Geplaatst op 16 april 2015 om 20:13 | Permalink

    Wij vergeten niets en zien ook niets over het hoofd. Wij gaan niet uit van als, als, als, als en dan lukt het wel. Als is verbrande turf. Harde feiten! Geen wensdenken over de rug van verplicht verzekerden.

    Substitutie van tweede naar eerste lijn gaat niet lukken zonder verlaging van de budgetten van diezelfde tweede lijn en verhoging van de budgetten van de eerste lijn. Beiden blijven onderhevig aan het BKZ en het MBI per segment.

    Verlangde substitutie van Tweede naar Eerste lijn heeft de bedoeling om de kosten groei af te remmen, niet om de wachtlijsten weg te werken en dat er wachtlijsten bestaan blijkt uit de antwoorden van de Minister zelf, de NZa monitor, de wachtlijstbemiddeling van de verzekeraars en de websites van de ziekenhuizen en ZBC’s.

    Truc van de wachtlijsten is het opknippen in 3 delen; eerst wachtlijst om een afspraak te maken, volgende wachtlijst is voor diagnose en de derde is de daadwerkelijk behandeling.

    De eigen Treek normen worden in toenemende mate niet gehaald.

    Wachtlijsten zijn nooit weggeweest in de zorg in Nederland. Is volgens economen teken van efficient gebruikt van kunstmatig schaarse middelen. Waar die hoge tot zeer hoge lonen van de medici vandaan komen is dan een raadsel; of is het de kunstmatig schaarse hoeveelheid medici? In stand gehouden met steun van Overheid en verzekeraars middels het Capaciteitsorgaan?

    De laatste planeconomie ter wereld. Daarom zijn er ook wachtlijsten.

    Er is een enorme wachtlijst voor de behandeling van verplicht verzekerden lijdend aan Cognitieve Dissonantie.

  7. patient2punt0
    Geplaatst op 17 april 2015 om 08:35 | Permalink

    Beste Frank,

    die mensen met ‘verergerende klachten’ in mijn voorbeeld zijn wél veel slechter af door het uitstellen van de ingreep. Beide aandoeningen zijn progressief, en de ingreep kan in beide gevallen hooguit de progressie stoppen, niet terugdraaien. Bij één van hen staat zelfs de mogelijkheid om haar beroep uit te kunnen oefenen op het spel.

    Ik ga er maar vanuit dat je me niet opzettelijk niet begreep. De aard van de ingrepen hád je op het goede been kunnen zetten.

    En ook wat de heer Jansen over het opknippen van de wachtlijst vertelt hebben deze mensen al aan den lijven ondervonden. De maanden wachtlijst waar ik over sprak gelden voor deel drie. Beide zijn voordat ze een afspraak voor een ingreep konden maken al een aantal maanden onderweg in de zorg.