Hoe huisarts Pim Achterberg omgaat met MS: ‘Steeds denk ik: wat kan ik wél?’

Drie jaar geleden kreeg huisarts Pim Achterberg te horen dat hij multiple sclerose heeft. Die diagnose dwong hem bewuste keuzes te maken én bracht hem in beweging. Afgelopen mei deed hij mee aan The May 50K. “Wandelen zet me in de flow.”

Beeld De Beeldredaktie / Dingena Mol

‘Ik ben huisarts. En ik heb MS. Deze combinatie geeft me een dubbel perspectief — als arts én als patiënt weet ik hoe hard nieuw onderzoek nodig is. Daarom doe ik mee aan The May 50K: leg 50 km af (lopend in mijn geval) in mei, voor een wereld zonder MS.’

Pim Achterberg (41) plaatste dit bericht begin dit jaar op LinkedIn en had het zich nog zo voorgenomen: hij zou die 50 km in één dag wandelen. “Maar ik kreeg last van een peesirritatie. Uiteindelijk heb ik het in tweeën gesplitst. Maar ik heb in mei in totaal toch wel 250 km gewandeld en heb ontzettend veel mensen met de actie bereikt. Ik ben er trots op: van de € 655.000,- die The May 50K heeft opgebracht, heb ik € 7.000,- bijgedragen. Dat is toch meer dan één procent, terwijl er 2.783 mensen meededen. Heel tof.”

Zegeningen

Het verhaal van Pim is het verhaal van een man die, als hij in zijn eentje loopt, met de nodige gedachten in zijn hoofd zit. Aan de ene kant is er die altijd aanwezige ziekte. Maar er is ook pure blijdschap dat hij nog zo veel wandelen kan. Trots, dat ’ie het weer heeft geflikt, al die kilometers in zijn benen. En hij telt zijn zegeningen, in het besef dat hij het geluk heeft gehad niet zoveel schade van zijn ziekte te hebben dat hij niets meer kan. Soms is er simpelweg geluk en niets anders dan dat, want de route van zijn huis in Naarden naar Huizen loopt over de wonderlijk mooie heide, zo langs het water.

“Ik wil dat lopen zelfs verslavend noemen. Ik ben dan even in mijn eentje, los van mijn drukke leven als arts en vader. Even alleen die podcast, even enkel de muziek en de natuur. Het geeft me zelfvertrouwen. Zie je wel, ik kan het. Ik zet in vier uur tijd 16.000 stappen. Wandelen zet me in de flow, geeft me cadans. Ik voel me daardoor gezonder.” Soms loopt hij met zijn dochter van twaalf. “Dan vraagt ze: ‘pa, kunnen we even kletsen?’ Als je samen loopt, praat je gemakkelijker. Je droomt met elkaar over de toekomst, de echte verhalen komen. Het is helend.”

Beeld De Beeldredaktie / Dingena Mol

De diagnose

Drie jaar geleden. “Ik werd op een ochtend wakker en voelde het tintelen in mijn onderbeen. Stroomstootjes. Geen pijn, wel het gevoel dat er iets afgekneld was. Ik dacht: ach, ik zal vast verkeerd gelegen hebben. Maar ergens knaagde er al meteen iets in mijn hoofd. De tintelingen zaten in een raar gebied. Ik heb op mijn twintigste lymfeklierkanker gehad en het schoot door me heen: niet nog een keer toch? Ik besloot snel een MRI-scan te laten maken. Want bij een tweede aanval begon mijn arm te tintelen. En toen kwam toch de pijn en het wakker liggen.”

Dankzij zijn achtergrond wist hij: niet afwachten. Snel handelen. Meedenken. “Achteraf is dat heel goed geweest. Al heel snel hadden we de diagnose.” Die was niet fijn. Pim bleek multiple sclerose te hebben. “Het klinkt gek, maar mijn geluk was dat ik twee aanvallen heb gehad. De meeste mensen krijgen maar één aanval en denken: het komt wel goed. Maar iedere aanval geeft schade. Ik had ook best veel last, hoor. Was duizelig en de tintelingen zijn lang gebleven.”

Reserve inbouwen

De snelle diagnose noopte hem tot een fiks aantal beslissingen die hem moeten helpen. “Ik ben van vier naar drie dagen op de praktijk gegaan. En het extra werk dat ik altijd deed en zo leuk vond, doe ik niet meer. Ik ben mijn voeding gaan verbeteren, ben beter en bewuster gaan sporten. Ik doe meer aan krachttraining om vooruit te lopen op wat komt. Als ik meer schade krijg, moet ik zorgen dat andere, gezonde spieren sterker zijn om het op te vangen. Ik bouw een soort reserve in. Vanaf de dag dat ik hoorde dat ik MS had ben ik vooruit gaan denken: als dat… dan dit. Die manier van denken zet me steeds in de stand: wat kan ik wél, wat kan ik doen om het voor later draaglijker te maken?”

Vanaf de dag dat ik hoorde dat ik MS had ben ik vooruit gaan denken: als dat… dan dit

Op zijn bord geen rood vlees, meer plantaardig voedsel. In zijn glas steeds minder vaak alcohol. “Ik heb van nature een zwaar lijf, woog 100 kg. Dan kun je veel minder aan. Voor mij zou 90 kg een prima gewicht zijn, met mijn 1 meter 88. Gelukkig had ik altijd al een vrij strak regime van leven, met veel regelmaat. Met kinderen die hockeyen was ik veel buiten en sport speelt een voorname rol in ons bestaan. Ik merk wel dat ik nu meer slaap nodig heb. Om half elf ’s avonds lig ik plat. Ik ben alert. Zodra mijn lijf aangeeft dat het moet rusten, handel ik ernaar. Al weet ik als arts heel goed dat het lijf pas iets aangeeft als het al te laat is.”

Een ergotherapeut geeft hem inzicht in zijn lijf, zodat hij beter weet hoe hij mogelijke ellende voor kan zijn. En soms is het ook niet erg om over je grens te gaan, betoogt Pim: “Als je er maar van leert. Dat je erkent: dit is niet goed voor mij.”

Waarden van het leven

Naar MS wordt veel onderzoek gedaan. Voor de aanvalsgewijze vorm van MS lukt het stilzetten van de ziekte met medicatie inmiddels bij 80 procent van de patiënten. “Het is een kwestie van geluk hebben. Ik geef toe: ik ben bang voor een overgang naar een progressievere variant. Dat er straks steeds meer functies uitvallen. Daar zie ik erg tegen op. Waar sta ik na een aantal jaren? Als ik straks op mijn vijftigste dingen niet meer zelfstandig kan, niet meer goed kan nadenken? Waar haal je waarde van het leven uit en kun je daar dan nog aan voldoen?”

In zijn geval zou er bij een verslechtering slechts één middel nog kunnen helpen: een stamceltransplantatie. “Dat vind ik best heftig.” Strijdbaar: “Maar ik ben van plan de komende tien jaar geen verdere achteruitgang te hebben. Ik heb de hoop dat in die tien jaar onderzoek leidt tot het kunnen terugdringen van de ziekte.”

In de tussentijd? “Twee keer per jaar krijg ik een infuus en moet ik daar thuis van herstellen. Daarna voel ik me vrij snel weer goed. Maar ik heb wel de indruk dat die periodes van beter voelen steeds korter worden.”

Blijven bewegen

Een angsthaas noemt hij zichzelf zeker niet en somber ook niet. “Op dit moment gaat het nog best goed. Ik functioneer cognitief op hetzelfde niveau als vroeger. En door mee te doen aan The May 50K was er een mooie metafoor: ik heb door al mijn stappen een stap gezet. En door iets gezonds te doen heb ik laten zien dat ik nog veel wél kan. Dat is de manier: blijven bewegen, goed met je lijf omgaan. Het was ontroerend om te zien hoeveel mensen gedoneerd hebben. En toen ik een verslag plaatste waren er 40.000 views. Gigantisch. Al die betrokkenheid, het doet me enorm goed.”

Delen