Porsche 70 jaar jong

Een van de meest tot de verbeelding sprekende automerken ter wereld vierde dit jaar zijn 70-jarig bestaan. Autojournalist Bart van den Acker denkt met heimwee terug aan de politie-Porsches van weleer en kijkt uit naar de dag dat de eerste volledig elektrische Taycan en Cross Turismo in de showroom staan.

Tekst: Bart van den Acker I Beeld: Porsche

Begin jaren negentig, ik ben net begonnen als freelancer. Naast Arts en Auto heb ik méér klanten nodig. Op een avond ben ik met de nodige spoed onderweg naar een mogelijke klant wanneer ik in het donker twee ronde koplampen achter me zie opduiken. Als rechtgeaard autojournalist/liefhebber vraag ik me af wat voor auto het is. Ik schuif een baan naar rechts. Aiii! Het is een Porsche 911 van de Rijkspolitie, met oplichtende rode letters ‘VOLGEN’. Ik krijg een overtuigende, welgemanierde berisping van een keurige agent. Hij vraagt waarom ik zo’n haast heb, ik leg het hem uit. Ik mag doorrijden, maar wel kalm aan. Ik gehoorzaam deze ‘baas van de snelweg’, jaren later de toepasselijke titel van een boek over de Rijkspolitie-Porsches en de mannen die er tussen 1962 en 1996 in reden.

Het verhaal van het tot de verbeelding sprekende automerk begint met de Oostenrijkse autobouwer Ferdinand Porsche (1875-1951), die vanuit zijn ontwerpstudio in Stuttgart in de jaren dertig als zelfstandig ondernemer voor diverse merken aan de technische ontwikkeling van hun auto’s werkt. Ferdinand Porsche is ook een van de mannen die droomt van een ‘volkswagen’. Op verzoek van het nationaal-socialistische regime werkt hij zijn ideeën uit en zet in Wolfsburg een grootschalige autofabriek op poten. Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, wordt echter al snel overgeschakeld op de fabricage van militaire uitvoeringen van die ‘volkswagen’.

Door zijn werk voor de nazi’s belandt Ferdinand direct na de oorlog in een Franse gevangenis. Zoon Ferry (1909-1998) weet zijn vader op borgtocht vrij te krijgen. Ferry heeft intussen het idee opgevat om op basis van de door zijn vader ontwikkelde Volkswagen ‘kever’ een eenvoudige sportwagen te produceren. Hij is niet de enige die op dat idee komt, maar alle anderen hebben het niet gered.

Dr. Wolfgang Porsche, voorzitter van de raad van bestuur, zoon van oprichter Ferry, met de allereerste ooit gebouwde Porsche sportwagen (prototype)

De Britse bezetters van noordelijk Duitsland nemen de Volkswagen na de oorlog alsnog in grootschalige productie en Porsche krijgt volgens afspraak een bedrag per gebouwde auto, wat een mooie financiële steun in de rug is. De familie Porsche heeft zich eerder, tijdens de oorlog, teruggetrokken in Gmünd, waar het familiebedrijf – dat ook jarenlang landbouwtractoren produceert – onder leiding van Ferry in 1948 begint met de bouw van de eerste sportwagens. Begin jaren vijftig keert het familiebedrijf Porsche terug naar Stuttgart.

Zeventig jaar later is Porsche een wereldwijd bekend merk. Inmiddels kennen we Porsche ook als fabrikant van andere soorten auto’s, zoals de limousine Panamera en de SUV’s Macan en Cayenne. Wanneer de Cayenne in 2003 voor het eerst verschijnt, wordt er door velen – ondergetekende incluis – vreemd tegenaan gekeken. Zo’n grote SUV is zo anders dan alles wat het merk tot dan heeft gemaakt: hoe kunnen ze dat nou doen? De SUV blijkt een geniale greep, want binnen een paar jaar wordt de Cayenne de meest verkochte Porsche, wat veel later nog weer door de Macan wordt overtroffen.

Autosport is in de zeventigjarige geschiedenis van Porsche altijd enorm belangrijk geweest. Veelvuldig bleken de sportactiviteiten van de fabriek onderdeel van de technische ontwikkeling, een soort hogesnelheidslaboratorium. Porsches waren en zijn nog steeds in vrijwel elke tak van de autosport te vinden, maar ze blinken vooral uit in langeafstandsraces, waarin betrouwbaarheid en actieve veiligheid heel belangrijk zijn.

In totaal wint Porsche negentien maal de meest aansprekende wedstrijd op dat gebied, de 24 uur van Le Mans; geen enkel ander merk komt zelfs maar in de buurt van die prestatie. Heel veel kennis die tijdens die races is opgedaan, heeft geleid tot de in vele opzichten kwalitatief hoogwaardige auto’s zoals Porsche die al vele decennia bouwt.

Constante vernieuwingsdrang

Kenmerkend voor het merk is de constante vernieuwingsdrang en het voortdurende streven naar kwaliteitsverbetering. Soms gaat dit met kleine stapjes, soms met heel grote. Als Porsche een nieuw model uitbrengt, weet je dat het een zeer doorwrocht product is. En toch lukt het ze om de auto’s steeds weer te verbeteren.

Illustratief voor eerdergenoemde kleine stapjes is hoe Porsche het model 911 al vijfenvijftig jaar lang steeds verder ontwikkelt. We zijn nu in afwachting van de achtste generatie. Er is geen onderdeel van een nieuwe generatie dat past op een vroegere generatie, maar toch is de 911 in de basis voor een heel groot publiek altijd herkenbaar gebleven, ondanks al die ontelbare varianten die er zijn uitgebracht.

Volledig elektrisch

Porsche droomt niet alleen van duurzame mobiliteit, het merk maakt er ook wérk van. Een voorbeeld van een volgende grote stap als het gaat om vernieuwing is de volledig elektrische Mission E, in het najaar van 2015 tijdens de Internationale Automobile Ausstellung in Frankfurt
gepresenteerd als ‘conceptauto’. De Mission E-afgeleiden Taycan en Cross Turismo gaan binnenkort in productie. Ik kan niet wachten.

Vier iconische Rijkspolitie-Porsches voor het Louwman Museum in Den Haag

Onlosmakelijk verbonden

Bij de merknaam Porsche komen direct enkele namen in gedachten. Pon, bijvoorbeeld. Deze Nederlandse importeur van zowel Volkswagen als Porsche en alle verwante merken heeft een heel oude relatie met het merk. In het tuintje van het zomerhuisje waar Ferdinand Porsche verbleef tijdens de constructie van de Volkswagenfabriek in Wolfsburg zaten tulpenbollen in de grond: gekregen van Pon. Geen wonder dat Pon na de oorlog de allereerste importeur van Volkswagen werd; en niet veel later ook van Porsche.

Een andere naam is die van Gijs van Lennep, uitgeroepen tot de beste Nederlandse autocoureur van de afgelopen eeuw. Hij scoorde zijn mooiste resultaten met Porsches (waaronder tweemaal de overwinning in Le Mans, in 1971 en in 1976) en heeft later talloze Porsche-rijders beter leren sturen.

Een ‘nieuwe naam’ is die van Mark Wegh. Diens Porsche Centrum Gelderland/Classic Center in Heteren is een tempel voor het merk: een must voor elke autoliefhebber.