Regeltjes

spiegel / Anne-Gine Goemans

Beeld Anke van der Meer

Op deze plek verhalen schrijvers, journalisten en publicisten over een persoonlijke ervaring met de gezondheidszorg en houden ze (para)medici een spiegel voor.

In de verpleeghuisrapportages over mijn vader stond met grote regelmaat: ‘Dhr. weigert zorg’, gevolgd door een beknopte uitleg. Hij wilde geen hulp bij het wassen en schreeuwde dat de zorg ‘op moest rotten’. Naarmate de alzheimer vorderde en zijn angsten toenamen, werd zijn gedrag heftiger. Had hij een slechte dag, dan werd personeel uitgescholden voor ‘hoer’ of ‘kutwijf’.

Daar bleef het niet bij. Mijn vader kon tijdens de verzorging slaan, spugen en krabben. Een rapportagevoorbeeld: ‘Bij binnenkomst begon dhr. met schelden. Dhr. aangesproken dat wij niet zo met elkaar omgaan. Dhr. viel mij aan met een kopstoot in mijn gezicht, begon te zwaaien met vuist. Dhr. zijn armen vastgehouden, collega is ertussen gekomen’.

Tegen de verzorgster zei ik dat ik het voorval verschrikkelijk vond. Klappen en kopstoten krijgen is niet normaal, ook niet als je werkt met mensen met dementie. En dat tegen zo’n bedroevend salaris, maar die opmerking liet ik achterwege. Waarom had ze mijn vader niet eerst de neusspray met Midazolam toegediend? Dat had haar een kwartier de tijd gegeven om hem veilig te wassen en zijn luier te verschonen. Haar verklaring? Ze mocht de neusspray niet geven. Alleen een collega met een hoger opleidingsniveau mocht dat en die werkte die dag niet op de afdeling. Bovendien stond de neusspray in een kluis waar zij geen toegang toe had.

En de zorg? Die had het weer gedaan

Bij de verpleegkundig specialist kreeg ik het uiteindelijk voor elkaar dat al zijn verzorgers de neusspray mochten gebruiken. Het viel al niet mee om Midazolam voorgeschreven te krijgen: het kalmeringsmiddel valt volgens de Wet zorg en dwang onder onvrijwillige zorg.

In de drie jaar dat mijn vader op de gesloten afdeling verbleef, zag ik regelmatig hoe al die regeltjes onder de noemer ‘nee, tenzij’ nadelig uitpakten voor het zorgpersoneel. Door het terughoudende beleid met psychofarmaca kregen medewerkers geregeld een tik. Mijn vader was zeker niet de enige met agressief gedrag. Tijd om met engelengeduld de zorg op een andere manier te verlenen, was er zelden. Het personeelstekort is schrijnend.

Ik kan u nog vele andere voorbeelden geven van de uitwassen van de Wet zorg en dwang, maar dat lukt niet op één pagina. Voor meer informatie verwijs ik u graag naar mijn nieuwe boek (zie kader).

Nog even over de pilot met het opendeurenbeleid (met een dichte deur wordt de vrijheid van de cliënt beperkt). Het personeel zag er als een berg tegenop: hoe vind je straks iedereen terug om medicatie en eten te geven? Tijd en voldoende verzorgers om bewoners te zoeken zijn er immers niet. In de eerste week van de pilot liep de vrolijke buurman van mijn vader het verpleeghuis uit en kwam zo ongelukkig ten val op straat dat hij nauwelijks nog kwaliteit van leven had. En de zorg? Die had het weer gedaan.

P.S.: Mijn vader heeft zich nooit een seconde opgesloten gevoeld. Hij vond dat het huis uitstekend beveiligd was tegen inbrekers.

Anne-Gine Goemans (1971) werkt als schrijver, journalist en scenarioschrijver. Ze debuteerde met Ziekzoekers en won daarmee in 2008 de prestigieuze Anton Wachterprijs. Andere romans die zij onder meer schreef zijn Honolulu King en Wondermond. Sinds januari ligt Dhr. weigert zorg in de boekhandel: een liefdevol en ontluisterend relaas over de laatste jaren van haar vader in het verpleeghuis.

Delen