Slag in de lucht

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Marjolein Smidt en Mathieu Weggeman doen hun eigen betoog over de radicale verandering in ons zorgstelsel die ze voorstellen geen goed, door in één adem te stellen dat de zorgverzekeraars uit het systeem halen 25 procent kostenbesparing en 25 procent meer tijd voor zorgverlening oplevert én te stellen dat deze percentages een slag in de lucht zijn.

Het doet denken aan het Kamerdebat van zes jaar geleden, waarin Emile Roemer de financiële onderbouwing van het SP-plan voor een Nationaal Zorgfonds afdeed als ‘ditjes en datjes’. Op een slag in de lucht kun je geen beleid bouwen.

‘Op een slag in de lucht kun je geen beleid bouwen’

Inmiddels is door het Centraal Planbureau wel financiële onderbouwing aan dat fonds gegeven, maar die toont nog niet aan dat de overstap ernaar (Smidt en Weggeman noemen het een Nationaal Administratiekantoor Zorg) tot lagere zorgkosten leidt. Niet op korte termijn in ieder geval, want de komst van een ander stelsel vergt tijd die juist nu beter kan worden besteed aan het oplossen van de huidige problemen in de zorg. Wellicht verklaart dit waarom er al zes jaar consequent geen Kamermeerderheid voor te vinden valt.

Of wel een Kamermeerderheid haalbaar is voor de wens van Adriaan Bins voor een betere scheiding der machten in de medische wereld, valt ook te bezien. “Een plafond op de zorgkosten in een vergrijzend land zet de toegankelijkheid onder druk”, zegt hij. Maar in antwoord daarop is een andere discussie dan die hij voorstaat wellicht wenselijker. Over de vraag namelijk of we alles zorg moeten noemen dat we nu zo bestempelen. Gelukkig is dat debat al volop gaande.

23 Reacties Reageer zelf

  1. Mathieu Weggeman
    Geplaatst op 10 december 2022 om 11:28 | Permalink

    Beste Freek,
    Dank voor de reactie. Naar aanleiding daarvan 2 opmerkingen en een voorbeeld:
    1) Wij hebben een opiniërend artikeltje geschreven, bedoeld om aan het denken te zetten. Het is geen wetenschappelijke publicatie.
    2) Rekenen aan innovaties is altijd lastig. Wat kost of levert Twitter op? Wat is de ecological footprint van de elektrische auto als je daarin ook de lifecycle van de accu meeneemt?

    Voorbeeld: Een van de grotere verzekeraars (1900 medewerkers) legt helder uit (zie link) dat ze de samenleving 437 miljoen euro per jaar kost (= bedrijfskosten + winst). Met dat geld kun je 4370 fte zorgverleners à € 100.000,- inzetten en 37 miljoen uitgeven aan extra overhead voor die 4000. . Deze ene verzekeraar heeft een marktaandeel van 24%. Dat aantal fte mogen we dus nog met grofweg 4 vermenigvuldigen.

    Bron: https://www.cooperatievgz.nl/cooperatie-vgz/over-ons/feiten-en-cijfers/infographic-kerncijfers-2021

  2. Mathieu Weggeman
    Geplaatst op 10 december 2022 om 11:29 | Permalink

    Beste Frank, (in plaats van Freek), excuus.
    Mathieu

  3. Mathieu Weggeman
    Geplaatst op 10 december 2022 om 11:30 | Permalink

    Beste Frank, (in plaats van Freek), excuus.
    Mathieu

  4. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 10 december 2022 om 13:07 | Permalink

    Bedankt Mathieu (en Freek vind ik ook mooi hoor). Ik snap dat het geen wetenschappelijke discussie was maar een opinieartikel, maar toch vond ik die ‘slag in de lucht’-opmerking wel erg jammer omdat een betere onderbouwing jullie standpunt van een inzichtelijk perspectief had kunnen voorzien.
    Toch blijf ik mij afvragen of de overheid de rol geven die de zorgverzekeraars nu hebben een succesvolle strategie zou zijn. Niet alleen omdat het proces heel veel tijd, energie en geld zou kosten (juristen zouden ervan smullen), maar ook omdat de overheid niet zo’n beste track record heeft in het goed regelen van dossiers. Fyra en de toeslagenaffaire zijn voorbeelden.
    De meerwaarde van jullie publicatie zit wel in het feit dat er op Twitter een discussie is ontstaan die op een gegeven moment uitmondde in het voorstel eens een goed inhoudelijk debat over het thema te voeren. ESB heeft al aangegeven hierin een sturende rol te willen spelen. Ik kan me voorstellen dat het voor jullie tweeën interessant is om hierin te participeren.

  5. E.Kriek
    Geplaatst op 10 december 2022 om 18:01 | Permalink

    Op hoeveel onderbouwing, c.q. ” Evidence” is dit huidig systeem eigenlijk gebaseerd?

  6. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 11 december 2022 om 11:08 | Permalink

    Interessante vraag Edward. Waarschijnlijk was die alleen te beantwoorden geweest door het vorige en het huidige systeem simultaan naast elkaar te laten draaien. Onmogelijk natuurlijk, maar als het had gekund, had het inzicht kunnen geven in de vraag of de zorgkosten in dit stelsel meer of minder gestegen zijn dan bij handhaving van het vorige het geval was geweest.
    Ze zouden in ieder geval fors gestegen zijn, door voor de hand liggende zaken als medische en farmaceutische ontwikkelingen, vergrijzing en leefstijl. En het is voorstelbaar dat de ziekenfondsverzekerden daarvan meer nadeel van zouden hebben ondervonden dan de particulier verzekerden.

  7. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 11 december 2022 om 11:19 | Permalink

    Nog even terugkomend op het voorbeeld dat je noemt Mathieu. Je vertaalt het wegvallen van de kosten van die zorgverzekeraar een op een naar wat dit aan zorgmedewerkers zou kunnen opleveren. Maar wie doet dan het werk dat die zorgverzekeraar nu doet? En wat kost dat en wie betaalt dat (onder de streep de verzekerde/patiënt lijkt mij, of het nu via de zorgpremie of via belasting is)?
    Nog afgezien van de vraag: waar haal je de zorgmedewerkers vandaan die dan naar jullie idee zouden kunnen worden betaald uit het vrijgekomen geld? Die zijn er blijkens de huidige personeelsproblemen in de zorg niet. En als het financieel aantrekkelijk genoeg zou zijn voor mensen om voor de zorg te kiezen, hadden andere sectoren (onderwijs bijvoorbeeld, kinderopvang) een nog acuter probleem dan ze nu al hebben.

  8. E.Kriek
    Geplaatst op 11 december 2022 om 11:41 | Permalink

    Zoals gewoonlijk: dat is geen antwoord Frank.
    Ideologie die wetenschap de maat denkt te nemen;
    Zoals te zien in de afgelopen twee jaar, brengt dat de maatschappij grote schade toe.

  9. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 11 december 2022 om 13:03 | Permalink

    Het is een vraag die zonder vergelijkend onderzoek niet te beantwoorden valt. Hoeveel onderbouwing c.q. evidence was er voor het vorige stelsel met particulier en ziekenfonds verzekerden?

  10. E.Kriek
    Geplaatst op 11 december 2022 om 22:28 | Permalink

    Dat bedoel ik dus.

    Mooi dat je het benoemt trouwens.

    Op basis van hoeveel vergelijkend onderzoek is het huidige stelsel dus in het leven geroepen?

    Ik heb je werk als kritisch en , ongetwijfeld, trots journalist alvast een beetje vergemakkelijkt:

    Google ff op:

    * Single-payer or a multipayer health system: a systematic literature review
    * Projected costs of single-payer healthcare financing in the United States: A systematic review of economic analyses
    * Single-Payer Reform: Heed the Evidence, Not the Soothsayers
    * What the evidence says about Medicare for All and other single-payer healthcare plans
    * Adopting a Single-Payer Health System APHA
    * Advocating for a single-payer healthcare system: What is the role of public health academics?
    * New study says ‘Medicare for All’ will save the U.S. money with lower healthcare costs.

    Opnieuw een rondetafelgesprek met de usual suspects lijkt mij van weinig toegevoegde waarde.

    Graag gedaan.

  11. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 11 december 2022 om 23:11 | Permalink

    Met dat ‘rondetafelgesprek met de usual suspects’ verwijs je ongetwijfeld naar het inhoudelijk debat waarop ik hierboven Mathieu attendeer. Een breed palet aan mensen – zowel voorstanders als scherpe critici van het huidige stelsel – hebben inmiddels hun belangstelling hiervoor laten blijken. Vallen zij allen onder de ‘usuals suspects’?

  12. E.Kriek
    Geplaatst op 11 december 2022 om 23:26 | Permalink

    Verkeerd antwoord Frank.
    Zoals gewoonlijk off topic.
    Misschien eens ingaan op de inhoud?

  13. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 12 december 2022 om 07:01 | Permalink

    Neem een rol in het debat zou ik zeggen.

  14. E.Kriek
    Geplaatst op 12 december 2022 om 09:37 | Permalink

    Er bestaat geen debat over dit onderwerp.

  15. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 12 december 2022 om 09:39 | Permalink

    Zie mijn eerste reactie aan Mathieu.

  16. E.Kriek
    Geplaatst op 13 december 2022 om 08:49 | Permalink

    Het is overigens niet zo dat ik niet goed geluisterd heb naar de argumenten van de voorstanders van dit zorgstelsel;

    Hieronder een compilatie van hun argumenten:

    https://youtu.be/b9xLNxybNAA

  17. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 13 december 2022 om 08:52 | Permalink

    Sorry, maar was jij niet degene die om inhoud vroeg?

  18. E.Kriek
    Geplaatst op 16 december 2022 om 21:28 | Permalink

    De ironie…

    Je nodigt de heer Weggeman dus uit voor een ” rondetafelgesprek” vanwege je journalistieke beroepseer ?

    ( Ter info:

    ” Dat Nationaal Administratiekantoor Zorg van Smidt en Weggeman gaat er net zomin komen als het Nationaal Zorgfonds van de SP. ” )

  19. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 16 december 2022 om 21:47 | Permalink

    Je mist denk ik een paar afslagen in de discussie die over het opinieartikel van Smidt en Weggeman is gevoerd. Het waren Armand Girbes en Michiel Verkoulen die op een gegeven moment voorstelden om hierover eens een debat te organiseren. Dan is het wel zaak ook Smidt en Weggeman hierbij te betrekken, stelde ik toen. Of het debat er daadwerkelijk komt, weet ik niet. Ik ben niet degene die het organiseert en dus ook niet degene die de uitnodigingen verstrekt.

  20. E.Kriek
    Geplaatst op 20 december 2022 om 21:08 | Permalink

    Mijn condoléances, Frank:

    1 :

    “Armand Girbes

    Sterkte bij de huisarts en hopelijk hoeft u niet naar het ziekenhuis. Verder, waarom niet een leuk debat en of symposium organiseren of ronde tafel? Ook een internationale gast uit Denemarken? En de schrijvers vh opiniestuk. Ik doe graag en respectvol mee.

    Wat een leuk idee! Ik doe ook graag mee. Respectvol uiteraard. Denk ook graag mee over evt. andere deelnemers. In het verleden was

    @FrankvanWijck

    Count me in. ”

    Ze hebben je niet eens uitgenodigd?

    2: “Met dat ‘rondetafelgesprek met de usual suspects’ verwijs je ongetwijfeld naar het inhoudelijk debat waarop ik hierboven Mathieu attendeer. Een breed palet aan mensen – zowel voorstanders als scherpe critici van het huidige stelsel – hebben inmiddels hun belangstelling hiervoor laten blijken. Vallen zij allen onder de ‘usuals suspects’? ”

    All dressed up, but nowhere to go.

    Sterkte.

    ( Ken je die mop van de muis die op de rug van een olifant zit? )

  21. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 20 december 2022 om 21:40 | Permalink

    Michiel Verkoulen verwijst hiermee naar een debat dat ik in 2016 heb georganiseerd met voor- en tegenstanders van het Nationaal Zorgfonds, waar de SP toen mee kwam. Je kunt het hier terugluisteren als het je interesseert: https://www.artsenauto.nl/het-debat/.

  22. E.Kriek
    Geplaatst op 20 december 2022 om 21:48 | Permalink

    Dit is helaas opnieuw geen antwoord.

  23. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 20 december 2022 om 21:53 | Permalink

    De enige vraag die je stelt is of ik die mop ken. Die lijkt me weinig relevant.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*
*